Το κράτος δικαίου μπαίνει στο επίκεντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης, με τον υπουργό Επικρατείας Άκη Σκέρτσο να επιστρατεύει τα ευρωπαϊκά στοιχεία για να τοποθετήσει την Ελλάδα «στο μέσο της κατάταξης» της ΕΕ. Μέσα από την έκθεση της Κομισιόν επιχειρεί να αμφισβητήσει το αφήγημα περί «ουραγού» και να μεταφέρει τη συζήτηση από την καταγγελία στη συγκριτική αξιολόγηση.
Το κράτος δικαίου μπαίνει στο επίκεντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης, με τον Άκη Σκέρτσο να αξιοποιεί τη φετινή έκθεση της Κομισιόν για να περιγράψει μια Ελλάδα που δεν είναι «ουραγός», αλλά χώρα μεσαίας ευρωπαϊκής επίδοσης. Ο υπουργός Επικρατείας επενδύει σε μια αριθμητική ανάγνωση των συστάσεων της ΕΕ, επιχειρώντας να μετατρέψει ένα ευαίσθητο θεσμικό ζήτημα σε πεδίο τεκμηριωμένης σύγκρισης αντί για συνθηματολογία.
Πώς το κράτος δικαίου γίνεται πεδίο σύγκρισης στην ΕΕ;
Ο Άκης Σκέρτσος παραθέτει ότι 11 χώρες της ΕΕ έχουν λιγότερες συστάσεις από την Ελλάδα, ενώ 10 χώρες –μεταξύ αυτών Ισπανία, Ιταλία, Βέλγιο– έχουν περισσότερες, τοποθετώντας τη χώρα «στο μέσο της ευρωπαϊκής κατάταξης» με 4 συστάσεις. Στο ίδιο πλαίσιο, υπογραμμίζει ότι η Ελλάδα βρίσκεται στην ίδια κατηγορία με Γερμανία, Αυστρία, Φινλανδία και Πορτογαλία, επιχειρώντας να αποσυνδέσει την εικόνα της χώρας από τον χαρακτηρισμό της «ιδιαίτερης περίπτωσης».
Κεντρικό επιχείρημα του υπουργού είναι η πορεία και όχι μόνο η στατική εικόνα: από το 2020 οι συστάσεις της Κομισιόν μειώθηκαν από 7 σε 4, με «διαρκή βελτίωση» στις εναπομείνασες. Στο ίδιο αφήγημα εντάσσει και άλλους διεθνείς δείκτες, όπως την κατάταξη της Ελλάδας στις «26 πλήρεις δημοκρατίες» παγκοσμίως και τη βελτίωση στις εκθέσεις του ΟΟΣΑ για διαφθορά και διαφάνεια, παρουσιάζοντάς τα ως συνεκτική τάση θεσμικής σύγκλισης.
Πώς πλαισιώνει η κυβέρνηση την κριτική για τους θεσμούς;
Ο υπουργός Επικρατείας επιχειρεί να μεταφέρει τη συζήτηση από τα συνθήματα στην «ψυχρή» ανάγνωση των ευρωπαϊκών κειμένων, θέτοντας το ερώτημα αν σε άλλες χώρες με 4 συστάσεις η αντιπολίτευση μιλά για κράτος δικαίου που βάλλεται από την κυβέρνηση. Με αυτόν τον τρόπο, αμφισβητεί την ένταση της εσωτερικής κριτικής, χωρίς όμως να αρνείται ότι υπάρχουν εκκρεμότητες και θεσμικές υστερήσεις.
Ταυτόχρονα, απορρίπτει τόσο τις «θριαμβολογίες» όσο και την «ισοπεδωτική κριτική», υιοθετώντας μια ρητορική «μεσαίου δρόμου» που αναγνωρίζει προβλήματα αλλά τα εντάσσει σε ένα πανευρωπαϊκό πλαίσιο. Η έκθεση της ΕΕ παρουσιάζεται ως «μηχανισμός αυτοαξιολόγησης» και όχι ως όπλο πολιτικής αντιπαράθεσης, με την κυβέρνηση να επιδιώκει να εμφανιστεί ως συνομιλητής των ευρωπαϊκών θεσμών και όχι ως κατηγορούμενος στο εσωτερικό ακροατήριο.
Τι σημαίνει για εσάς ως πολίτης
Η κυβερνητική ανάγνωση συνδέει ευθέως το κράτος δικαίου με την καθημερινότητα: καλύτερη δικαιοσύνη, ισχυρότερες ανεξάρτητες αρχές, καθαρότερη νομοθέτηση και καταπολέμηση της διαφθοράς μεταφράζονται, κατά τον υπουργό, σε περισσότερη εμπιστοσύνη και επενδύσεις. Για τον πολίτη αυτό σημαίνει ότι οι θεσμικές μεταρρυθμίσεις δεν είναι αφηρημένη συζήτηση, αλλά παράγοντας που επηρεάζει την ποιότητα ζωής, την οικονομική προοπτική και την προστασία των δικαιωμάτων.
Η παραδοχή ότι «καμία δημοκρατία δεν λειτουργεί τέλεια» συνοδεύεται από την επισήμανση ότι η βελτίωση πρέπει να είναι «καθημερινή», κάτι που θέτει τον πήχη και για την κυβέρνηση και για την αντιπολίτευση. Για τον ενεργό πολίτη, το διακύβευμα είναι αν οι αναφορές σε δείκτες και εκθέσεις θα μετατραπούν σε μετρήσιμες αλλαγές σε δικαστήρια, ΜΜΕ, ΜΚΟ και δημόσια διοίκηση, ή αν θα παραμείνουν μέρος μιας αριθμητικής αντιπαράθεσης χωρίς απτό αντίκρισμα.
Σχόλιο 
: Η παρέμβαση Σκέρτσου δείχνει μια κυβέρνηση που επιδιώκει να «μεταφράσει» τις ευρωπαϊκές εκθέσεις σε πολιτικό κεφάλαιο, μετακινώντας το κέντρο βάρους από τις εθνικές καταγγελίες στη συγκριτική ευρωπαϊκή εικόνα. Ταυτόχρονα, όμως, αναδεικνύει και το μόνιμο ελληνικό έλλειμμα: η συζήτηση για τους θεσμούς εξακολουθεί να διεξάγεται κυρίως με όρους αριθμών και όχι με συγκεκριμένα παραδείγματα εφαρμογής, αφήνοντας τον πολίτη να αναζητά μόνος του αν η «θεσμική πρόοδος» αντανακλάται πράγματι στην καθημερινή εμπειρία του κράτους.
#ΆκηςΣκέρτσος #κράτοςδικαίου #ΕυρωπαϊκήΕπιτροπή #Ελλάδα #κυβέρνηση
