Οι μισθοί και τιμές κατοικιών κινούνται πλέον σε εντελώς αντίθετες κατευθύνσεις, βαθαίνοντας το στεγαστικό αδιέξοδο για τα ελληνικά νοικοκυριά. Η ακρίβεια και ο πληθωρισμός έχουν «σβήσει» τις μισθολογικές αυξήσεις, ενώ οι αξίες των ακινήτων εκτοξεύονται ειδικά σε Αττική και Θεσσαλονίκη.
Οι μισθοί και τιμές κατοικιών κινούνται πλέον σε δύο παράλληλους, αλλά αντίθετους κόσμους, με την απόσταση ανάμεσα στα πραγματικά εισοδήματα και στο κόστος στέγης να μεγαλώνει αντί να κλείνει. Το αποτέλεσμα είναι η προσιτότητα της στέγης να επιδεινώνεται σταθερά, ιδίως για όσους ζουν και εργάζονται στα μεγάλα αστικά κέντρα.
Μισθοί και τιμές κατοικιών: Πού ανοίγει η ψαλίδα;
Η ετήσια έκθεση του ΙΝΕ ΓΣΕΕ καταγράφει ότι ο μέσος ετήσιος ονομαστικός μισθός αυξάνεται κατά 19,7% την περίοδο 2019-2025, φτάνοντας τα 18.134 €. Ωστόσο, ακόμη και έτσι παραμένει μειωμένος κατά 12% σε σχέση με το 2009, δείχνοντας ότι η «χαμένη δεκαετία» στα εισοδήματα δεν έχει ακόμη ανακτηθεί.
Σε πραγματικούς όρους η εικόνα είναι ακόμη πιο πιεστική: ο μέσος πραγματικός μισθός δεν ξεπερνά τα 15.000 €, δηλαδή είναι κατά 31% χαμηλότερος από το 2009 και μειωμένος κατά 1,3% σε σχέση με το 2021. Από το 2021 και μετά, η εκτίναξη των τιμών στην αγορά έχει ουσιαστικά ακυρώσει όποιο όφελος προέκυψε από τις ονομαστικές αυξήσεις μισθών.
Ακίνητα σε Αττική και Θεσσαλονίκη «τρέχουν» πολύ πιο γρήγορα
Σύμφωνα με τον δείκτη τιμών κατοικιών της Τράπεζας της Ελλάδος, οι τιμές πώλησης κατοικιών στο σύνολο της χώρας αυξήθηκαν κατά 50,4% την περίοδο 2021-2025. Στην Αττική η άνοδος φτάνει περίπου το 50%, ενώ στη Θεσσαλονίκη αγγίζει το 60,7%, επιβεβαιώνοντας ότι τα μεγάλα αστικά κέντρα δέχονται τη μεγαλύτερη πίεση.
Τα στοιχεία του Μητρώου Αξιών Μεταβιβάσεων Ακινήτων δείχνουν ακόμη πιο έντονη τάση: η μέση αξία κατοικιών στην Ελλάδα αυξάνεται σωρευτικά κατά 55% την περίοδο 2020-2025. Στις Περιφέρειες Αττικής και Κεντρικής Μακεδονίας οι αυξήσεις εκτοξεύονται σε 71,4% και 62,0% αντίστοιχα, καθώς οι τάσεις αστικοποίησης ενισχύουν τη ζήτηση και ανεβάζουν περαιτέρω τον πήχη του κόστους εισόδου στην ιδιοκατοίκηση.
Στεγαστική πίεση: Η Ελλάδα πρώτη στην Ε.Ε. στο βάρος στέγης
Η υποχώρηση της αγοραστικής δύναμης μεταφράζεται άμεσα σε αύξηση της στεγαστικής πίεσης, όπως αποτυπώνεται στον δείκτη κόστους στέγασης ως ποσοστό του διαθέσιμου εισοδήματος. Ο δείκτης συνυπολογίζει ενοίκια ή δόσεις στεγαστικών, λογαριασμούς κοινής ωφέλειας, συντήρηση και ασφάλιση κατοικίας, δείχνοντας το πραγματικό βάρος που σηκώνει κάθε νοικοκυριό.
Στο σχέδιο νόμου για το εθνικό σχέδιο στεγαστικής πολιτικής επισημαίνεται ότι η Ελλάδα καταγράφει το υψηλότερο ποσοστό διάθεσης εισοδήματος για στέγαση στην Ε.Ε., στο 34,6% για το 2025. Παρά τις βελτιώσεις της τελευταίας δεκαετίας, η απόκλιση από τον μέσο όρο της Ε.Ε. παραμένει μεγάλη: από 20 ποσοστιαίες μονάδες το 2018, σήμερα διαμορφώνεται ακόμη στις 15 μονάδες.
SBC Red Line
Η σύγκρουση ανάμεσα σε μισθούς και τιμές κατοικιών δείχνει ότι η αγορά στέγης δεν είναι πλέον πρόβλημα μόνο των πιο ευάλωτων, αλλά και των ενεργών, παραγωγικών νοικοκυριών. Η τυπική μισθολογική αύξηση χάνει κάθε νόημα όταν ο πραγματικός μισθός μένει καθηλωμένος και η κατοικία απομακρύνεται.
Για τις επιχειρήσεις, η εκτόξευση του κόστους στέγασης σημαίνει αυξημένη πίεση σε μισθούς, δυσκολία προσέλκυσης στελεχών στα αστικά κέντρα και εντονότερη κινητικότητα προσωπικού. Για τα νοικοκυριά, κάθε νέα σύμβαση ενοικίασης ή στεγαστικό δάνειο μετατρέπεται σε απόφαση υψηλού ρίσκου, με μικρό περιθώριο λάθους σε εισοδηματικά σοκ.
Η μεγάλη εικόνα είναι ότι χωρίς συνδυασμό στεγαστικής πολιτικής, φορολογικών κινήτρων και στοχευμένων παρεμβάσεων στην αγορά ενοικίων, η Ελλάδα κινδυνεύει να παγιώσει ένα μοντέλο όπου η στέγη απορροφά πάνω από το ένα τρίτο του εισοδήματος. Το επόμενο στοίχημα θα είναι αν η πολιτεία θα κινηθεί προληπτικά ή αν η προσαρμογή θα έρθει βίαια, μέσα από κοινωνικές και οικονομικές τριβές.
#μισθοί #τιμέςκατοικιών #στεγαστικόπρόβλημα #κόστοςστέγασης #ενοίκια #Αττική #Θεσσαλονίκη #ΙΝΕΓΣΕΕ #ΤράπεζατηςΕλλάδος #ΜητρώοΑξιώνΜεταβιβάσεωνΑκινήτων #πληθωρισμός #αγοραστικήδύναμη #στεγαστικήπολιτική #ελληνικάνοικοκυριά #αγοράακινήτων
