Η προστασία καταναλωτών τίθεται στο επίκεντρο του νέου νομοσχεδίου που παρουσίασε ο υφυπουργός Ανάπτυξης, Λάζαρος Τσαβδαρίδης, στη Βουλή. Η κυβέρνηση το εμφανίζει ως ουσιαστική κοινωνική τομή και όχι ως τυπική προσαρμογή στο ενωσιακό δίκαιο.
Η προστασία καταναλωτών παρουσιάζεται από την κυβέρνηση ως «βαθιά κοινωνική παρέμβαση» με το νέο νομοσχέδιο για τις συμβάσεις πιστώσεων και τις εξ αποστάσεως χρηματοοικονομικές υπηρεσίες. Ο υφυπουργός Ανάπτυξης, Λάζαρος Τσαβδαρίδης, υποστηρίζει ότι η Ελλάδα «πρωτοστατεί» στην Ευρώπη, υπερβαίνοντας τις ελάχιστες απαιτήσεις των ευρωπαϊκών οδηγιών.
Πώς αλλάζει η προστασία καταναλωτών με το ανώτατο πλαφόν;
Κεντρικό στοιχείο της κυβερνητικής αφήγησης είναι το «ανώτατο πλαφόν» στη συνολική επιβάρυνση των καταναλωτικών δανείων, το οποίο ορίζεται στο 60%, 70% ή 75% ανάλογα με τη διάρκεια. Ο κ. Τσαβδαρίδης το παρουσιάζει ως «την πιο προστατευτική εκδοχή» στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αποδίδοντάς το σε «ξεκάθαρη πολιτική βούληση» της κυβέρνησης Μητσοτάκη για την προστασία του εισοδήματος.
Η επιλογή ανώτατων ορίων στις επιβαρύνσεις λειτουργεί ως πολιτικό σήμα ότι το κράτος παρεμβαίνει στη σχέση τράπεζας-δανειολήπτη, σε μια περίοδο αυξημένου κόστους δανεισμού. Την ίδια στιγμή, δεν αποσαφηνίζεται στο δημόσιο λόγο του υφυπουργού πώς θα ελέγχεται στην πράξη η τήρηση αυτών των ορίων και ποιος θα έχει την ευθύνη εποπτείας.
Ποιες κοινωνικές ομάδες στοχεύει το νομοσχέδιο;
Ο υφυπουργός εστιάζει σε τρεις εμβληματικές ρυθμίσεις, επιχειρώντας να αναδείξει το «κοινωνικό αποτύπωμα» του νομοσχεδίου. Πρώτον, την κατοχύρωση για πρώτη φορά του «δικαιώματος στη λήθη» για επιζώντες καρκίνου, ώστε πέντε χρόνια μετά την αποθεραπεία να μην υφίστανται πιστωτικό στιγματισμό από τις τράπεζες.
Δεύτερον, την προστασία του πολίτη από την «εργαλειοποίηση της τεχνολογίας», με δικαίωμα ανθρώπινης παρέμβασης στις ψηφιακές διαδικασίες και καθιέρωση «κουμπιού άμεσης υπαναχώρησης» στις ηλεκτρονικές συναλλαγές. Τρίτον, την κατοχύρωση του «δικαιώματος στην επισκευή», που σύμφωνα με την κυβέρνηση δίνει «ουσιαστική ανάσα» στους οικογενειακούς προϋπολογισμούς.
Πώς τοποθετούνται θεσμοί και επιχειρήσεις;
Ο κ. Τσαβδαρίδης αναφέρεται ρητά στις παρεμβάσεις εξωκοινοβουλευτικών φορέων, με έμφαση στο υπόμνημα του ΕΒΕΠ, αναγνωρίζοντας την «αγωνία των μικρομεσαίων επιχειρήσεων» για την αναλογικότητα των προστίμων και τον μεταβατικό χρόνο προσαρμογής. Η κυβέρνηση διαβεβαιώνει ότι «η πάταξη της παραπλάνησης θα γίνει στοχευμένα» και ότι δεν σκοπεύει «να πνίξει τη μικρή επιχείρηση στη γραφειοκρατία».
Το μήνυμα προς την αγορά είναι διπλό: αυστηρότερο πλαίσιο για παραπλανητικές πρακτικές, ιδίως σε περιβαλλοντικούς ισχυρισμούς, αλλά και προσπάθεια αποφυγής υπέρμετρης επιβάρυνσης των μικρομεσαίων. Ωστόσο, η τελική ισορροπία μεταξύ προστασίας καταναλωτή και κόστους συμμόρφωσης για τις επιχειρήσεις θα κριθεί στις εφαρμοστικές ρυθμίσεις και στους ελέγχους.
Τι σημαίνει για εσάς ως πολίτης
Για τον πολίτη-δανειολήπτη, το ανώτατο πλαφόν στη συνολική επιβάρυνση των καταναλωτικών δανείων μπορεί να περιορίσει ακραίες χρεώσεις και να προσφέρει μεγαλύτερη προβλεψιμότητα στο κόστος δανεισμού. Για όσους έχουν ιστορικό σοβαρής ασθένειας, το «δικαίωμα στη λήθη» μεταφράζεται σε ευκολότερη πρόσβαση σε τραπεζικά προϊόντα χωρίς μόνιμο στιγματισμό.
Στις ηλεκτρονικές συναλλαγές, το «κουμπί άμεσης υπαναχώρησης» και η υποχρέωση ανθρώπινης παρέμβασης υπόσχονται μεγαλύτερη ασφάλεια και δυνατότητα διόρθωσης βεβιασμένων ή παραπλανητικών επιλογών. Το «δικαίωμα στην επισκευή» μπορεί να συγκρατήσει το κόστος ζωής, εφόσον οδηγήσει σε πραγματικά φθηνότερες επισκευές και όχι σε μετακύλιση του κόστους σε άλλες χρεώσεις.
Σχόλιο 
: Η κυβερνητική επιλογή να παρουσιάσει το νομοσχέδιο ως υπέρβαση των ευρωπαϊκών οδηγιών δείχνει μια στρατηγική ανάδειξης της κοινωνικής ατζέντας μέσα από τεχνικές ρυθμίσεις της αγοράς. Το αν αυτή η «βαθιά κοινωνική παρέμβαση» θα επιβεβαιωθεί στην πράξη θα κριθεί από το πώς θα αντιδράσουν τράπεζες, πλατφόρμες και μικρομεσαίες επιχειρήσεις όταν οι γενικές διακηρύξεις μετατραπούν σε συγκεκριμένους ελέγχους, πρόστιμα και συμβάσεις.
#ΛάζαροςΤσαβδαρίδης #ΥπουργείοΑνάπτυξης #καταναλωτικάδάνεια #δικαίωμαστηλήθη #μικρομεσαίεςεπιχειρήσεις
