Το Στενό του Χορμούζ μετατρέπεται από πεδίο επιβολής τέλους σε εργαλείο διαπραγμάτευσης, καθώς ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοινώνει ότι το προαναγγελθέν τέλος 20% θα αντικατασταθεί από εμπορικές και επενδυτικές συμφωνίες με χώρες του Κόλπου. Η κίνηση συνδέεται με την αμερικανική στρατηγική για προσέλκυση επενδύσεων και ταυτόχρονη πίεση προς το Ιράν.
Το Στενό του Χορμούζ μετατρέπεται από πεδίο επιβολής τέλους σε εργαλείο διαπραγμάτευσης, καθώς ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοινώνει την αντικατάσταση του τέλους 20% στη διέλευση με εμπορικές και επενδυτικές συμφωνίες με τις χώρες του Κόλπου. Η Ουάσινγκτον επιχειρεί να κεφαλαιοποιήσει τον έλεγχο μίας κρίσιμης θαλάσσιας αρτηρίας, συνδέοντάς τον με υπόσχεση «μαζικών» επενδύσεων και νέων θέσεων εργασίας στις ΗΠΑ.
Πώς αλλάζει η στρατηγική στο Στενό του Χορμούζ;
Η αρχική ιδέα για επιβολή τέλους 20% στη διέλευση από το Στενό του Χορμούζ εγκαταλείπεται υπέρ μιας πιο σύνθετης δέσμης εμπορικών και επενδυτικών συμφωνιών. Ο Τραμπ παρουσιάζει τη στροφή αυτή ως διπλό όφελος, υποστηρίζοντας ότι θα είναι «εξαιρετικά καλή» για τις χώρες του Κόλπου και θα ενισχύσει περαιτέρω τις επενδύσεις στο αμερικανικό έδαφος.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η υπόσχεση «ιστορικών» ροών κεφαλαίων που, σύμφωνα με τον Αμερικανό πρόεδρο, θα οδηγήσουν σε εργοστάσια, βιομηχανικές εγκαταστάσεις και εξοπλισμό που θα «χύνονται» στις ΗΠΑ. Ο στόχος είναι η δημιουργία «εκατομμυρίων» νέων, υψηλά αμειβόμενων θέσεων εργασίας, με τις χώρες του Κόλπου να αναδεικνύονται σε βασικούς χρηματοδότες της αμερικανικής βιομηχανικής βάσης.
Ποιο μήνυμα στέλνει η εξαίρεση των ιρανικών πλοίων;
Παρά την αναδίπλωση στο ζήτημα του τέλους, ο Τραμπ επιμένει σε σκληρή γραμμή απέναντι στην Τεχεράνη, δηλώνοντας ότι το Στενό του Χορμούζ είναι ανοιχτό σε όλα τα πλοία «εκτός από τα ιρανικά». Με αυτόν τον τρόπο, η Ουάσινγκτον επιχειρεί να συνδυάσει την οικονομική συνεργασία με τις μοναρχίες του Κόλπου με την απομόνωση του Ιράν σε ένα από τα πιο ευαίσθητα γεωπολιτικά σημεία του πλανήτη.
Η αναφορά του Αμερικανού προέδρου ότι η ιρανική ηγεσία οδηγεί τη χώρα «στον δρόμο της ολοκληρωτικής καταστροφής» εντάσσεται σε μια ρητορική πίεσης που συνδέει την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας με την πολιτική συμπεριφορά της Τεχεράνης. Η επιλογή να δοθεί πρόσβαση στο στενό σε όλους πλην των Ιρανών λειτουργεί ως έμμεσο μήνυμα προς τους εταίρους του Κόλπου ότι η ασφάλειά τους συνδέεται με την ευθυγράμμιση με τις αμερικανικές θέσεις.
Τι σημαίνει για την Ελλάδα
Για την Ελλάδα, η σταθερότητα στο Στενό του Χορμούζ παραμένει κρίσιμη, καθώς μεγάλο μέρος της παγκόσμιας διακίνησης ενέργειας διέρχεται από εκεί και επηρεάζει έμμεσα την ευρωπαϊκή και ελληνική ενεργειακή ασφάλεια. Η επιλογή των ΗΠΑ να κινηθούν μέσω συμφωνιών με τις χώρες του Κόλπου, αντί μονομερών τελών, μειώνει τον κίνδυνο άμεσων αναταράξεων στις θαλάσσιες μεταφορές, αλλά διατηρεί την ένταση με το Ιράν ως μόνιμο παράγοντα αβεβαιότητας.
Η Αθήνα, ως ναυτιλιακή δύναμη με ισχυρή παρουσία σε θαλάσσιες μεταφορές ενέργειας, έχει συμφέρον σε ένα προβλέψιμο πλαίσιο διέλευσης στο Χορμούζ, χωρίς απότομες μονομερείς επιβαρύνσεις. Παράλληλα, η εμβάθυνση των αμερικανικών δεσμών με τις χώρες του Κόλπου μπορεί να επηρεάσει το ευρύτερο περιβάλλον στην Ανατολική Μεσόγειο, όπου η Ελλάδα επιδιώκει ρόλο αξιόπιστου εταίρου σε τριμερή και πολυμερή σχήματα συνεργασίας.
Σχόλιο 
: Η μετατροπή του Στενού του Χορμούζ σε μοχλό διαπραγμάτευσης μεταξύ Ουάσινγκτον και χωρών του Κόλπου, με παράλληλη εξαίρεση του Ιράν, ενισχύει τη λογική των μπλοκ και των επιλεκτικών προσβάσεων στις θαλάσσιες οδούς. Για την Ελλάδα, που στηρίζεται σε διεθνείς κανόνες ελευθερίας της ναυσιπλοΐας, η εξέλιξη αυτή υπενθυμίζει ότι η θεσμική θωράκιση των θαλάσσιων οδών δεν είναι δεδομένη, αλλά πεδίο συνεχούς πολιτικής διαπραγμάτευσης.
Διαβάστε επίσης:
ΗΠΑ: Ο Χάσετ ανακοινώνει την καλύτερη έκθεση πληθωρισμού εξαετίας
ΗΠΑ: Ο πληθωρισμός υποχωρεί και ανοίγει νέα συζήτηση για πολιτική
#ΝτόναλντΤραμπ #ΗνωμένεςΠολιτείες #ΣτενότουΧορμούζ #Ιράν #ΧώρεςτουΚόλπου
