Το στοχαστρο της ΑΑΔΕ για τους φορολογικούς ελέγχους δεν καθορίζεται πλέον από καταγγελίες και τυχαία δείγματα, αλλά από αλγοριθμικά μοντέλα που «διαβάζουν» το ψηφιακό αποτύπωμα κάθε συναλλαγής. Η επιλογή των επιχειρήσεων γίνεται μέσα από συνεχή βαθμολόγηση κινδύνου, με βάση αποκλίσεις σε myDATA, POS, ταμειακές και ηλεκτρονικές πλατφόρμες.
Το στοχαστρο της ΑΑΔΕ για τους ελέγχους μετατοπίζεται οριστικά από τις καταγγελίες και τους τυχαίους δειγματοληπτικούς ελέγχους σε ένα πλήρως ψηφιακό, δεδομενοκεντρικό μοντέλο. Η φορολογική διοίκηση «χτενίζει» καθημερινά εκατομμύρια εγγραφές από myDATA, POS, ταμειακές και ηλεκτρονικές πλατφόρμες, δημιουργώντας δυναμικά προφίλ φορολογικού κινδύνου για κάθε επιχείρηση.
Κάθε νέο στοιχείο που εισέρχεται στα πληροφοριακά συστήματα αυξομειώνει τη βαθμολογία κινδύνου, με στόχο όχι την τυχαία ανίχνευση μιας παράβασης, αλλά τον εντοπισμό επαναλαμβανόμενων μοτίβων παραβατικής συμπεριφοράς. Όσο περισσότερο «κοκκινίζει» το προφίλ μιας επιχείρησης, τόσο πιο κοντά έρχεται η στιγμή του επιτόπιου ελέγχου.
Πότε μια επιχείρηση μπαίνει στο στοχαστρο της ΑΑΔΕ;
Οι λόγοι που ανεβάζουν τη βαθμολογία κινδύνου είναι πλέον σαφώς κωδικοποιημένοι. Πρώτος παράγοντας είναι οι αποκλίσεις ανάμεσα στα έσοδα που δηλώνονται και στα στοιχεία που διαβιβάζουν ηλεκτρονικές πλατφόρμες, πάροχοι πληρωμών και λοιπές ψηφιακές πηγές· όταν ο δηλωμένος κύκλος εργασιών δεν «δένει» με τις ροές που βλέπει η ΑΑΔΕ, ενεργοποιείται σήμα κινδύνου.
Δεύτερο μεγάλο καμπανάκι είναι η μη διασύνδεση POS και ταμειακών: πληρωμή με κάρτα χωρίς έκδοση παραστατικού ή μη επικοινωνία των δύο συστημάτων θεωρείται από τα σημαντικότερα κριτήρια για έλεγχο, καθώς το ισχύον πλαίσιο επιβάλλει την προηγούμενη έκδοση παραστατικού και διαβίβαση στο myDATA. Τρίτος παράγοντας είναι η μη διαβίβαση παραστατικών ή οι ασυνέπειες ανάμεσα σε ηλεκτρονικά βιβλία και φορολογικές δηλώσεις, καθώς και η μη υποβολή δηλώσεων ή δηλώσεις που συγκρούονται με δεδομένα που ήδη διαθέτει η ΑΑΔΕ.
Αλγόριθμοι, μοτίβα και το «ψηφιακό ίχνος» των κλάδων
Πίσω από όλα αυτά λειτουργούν αλγόριθμοι ανάλυσης κινδύνου που δεν περιορίζονται σε μεμονωμένες ενδείξεις, αλλά χτίζουν σύνθετα πρότυπα παραβατικότητας. Ασυνήθιστες μεταβολές στον κύκλο εργασιών, εισπράξεις μέσω POS που δεν συμβαδίζουν με τα δηλωθέντα έσοδα ή αποκλίσεις σε σχέση με επιχειρήσεις του ίδιου κλάδου συνδυάζονται για να παράγουν ένα «συλλογικό» σήμα συναγερμού.
Οι ίδιες οι αυξομειώσεις στα δηλωθέντα παραστατικά, όταν δεν δικαιολογούνται από τη σεζονικότητα ή τα χαρακτηριστικά του κλάδου, εγγράφονται ως επαναλαμβανόμενες ασυνέπειες στα ηλεκτρονικά δεδομένα. Έτσι, ο έλεγχος δεν ξεκινά από το πεζοδρόμιο αλλά από την οθόνη, με το συνεργείο να φτάνει στην επιχείρηση έχοντας ήδη σαφή εικόνα για το τι αναζητά.
Ανατολική Αττική: πιλοτικό πεδίο για τους «έξυπνους» ελέγχους
Χαρακτηριστικό παράδειγμα της νέας μεθοδολογίας αποτέλεσε η επιχειρησιακή δράση στην Ανατολική Αττική, όπου στοχοποιήθηκαν επιχειρήσεις εστίασης και αναψυχής σε τουριστικές περιοχές. Η επιλογή τους δεν έγινε τυχαία, αλλά βάσει συγκεκριμένων μοτίβων κινδύνου: μη διασύνδεση ταμειακών με POS, μη διαβίβαση στοιχείων στο myDATA και πρόσθετες ψηφιακές ενδείξεις.
Τα συνεργεία της ΑΑΔΕ πραγματοποίησαν αιφνιδιαστικούς και επαναλαμβανόμενους ελέγχους σε 38 επιχειρήσεις από το Μαρκόπουλο και το Πόρτο Ράφτη έως την Αρτέμιδα, το Λαύριο και τη Νέα Μάκρη. Παρά τη μειωμένη κίνηση λόγω ισχυρών ανέμων, σε 20 από τις 38 επιχειρήσεις (53%) εντοπίστηκαν παραβάσεις, βεβαιώθηκαν 150 παραβάσεις και επιβλήθηκαν πρόστιμα 50.000 €, ενώ δύο επιχειρήσεις στο Πόρτο Ράφτη έκλεισαν για 48 ώρες λόγω σοβαρών παραβάσεων.
Προς ένα μόνιμο μοντέλο «έξυπνων» και στοχευμένων ελέγχων
Η συγκεκριμένη επιχείρηση λειτουργεί ως απόδειξη της σταδιακής μετάβασης σε ένα μοντέλο στο οποίο ο επιτόπιος έλεγχος είναι το τελευταίο στάδιο μιας βαθιάς ψηφιακής προεργασίας. Όσο ενισχύεται η διασύνδεση των πληροφοριακών συστημάτων και εμπλουτίζονται τα διαθέσιμα δεδομένα, η ΑΑΔΕ προσδοκά μεγαλύτερη ακρίβεια στον εντοπισμό όσων αποκρύπτουν φορολογητέα ύλη.
Για τις συνεπείς επιχειρήσεις, ο στόχος είναι να περιοριστούν οι άσκοποι έλεγχοι και η σχετική επιβάρυνση, καθώς το σύστημα θα φιλτράρει πιο αποτελεσματικά τους «γνωστούς υπόπτους». Για όσους επιμένουν σε πρακτικές απόκρυψης, το διαρκές ψηφιακό αποτύπωμα καθιστά ολοένα δυσκολότερη την απόκλιση από τον κανόνα, με το ρίσκο εντοπισμού να αυξάνεται σταθερά.
SBC Red Line
Η στροφή στο ψηφιακό στοχαστρο της ΑΑΔΕ αλλάζει ριζικά το παιχνίδι: το περιθώριο για «γκρίζες ζώνες» μικραίνει, καθώς η σύγκριση με τον κλάδο και το ιστορικό κάθε επιχείρησης γίνεται σε πραγματικό χρόνο. Αυτό που παλαιότερα κρυβόταν σε χαρτιά και συρτάρια, σήμερα αφήνει ίχνος σε βάσεις δεδομένων.
Για τις επιχειρήσεις, το μήνυμα είναι ότι η συμμόρφωση δεν είναι πλέον ζήτημα μόνο τήρησης τύπων, αλλά και συνέπειας σε όλα τα κανάλια συναλλαγών: POS, myDATA, δηλώσεις, πλατφόρμες. Όποιος δεν έχει ευθυγραμμίσει τα πληροφοριακά του συστήματα, κινδυνεύει να βρεθεί αιφνιδιαστικά αντιμέτωπος με ελέγχους και πρόστιμα.
Σε μακροπρόθεσμο επίπεδο, το στοίχημα είναι αν το νέο μοντέλο θα μεταφραστεί σε σταθερή αύξηση εσόδων με ταυτόχρονη μείωση της επιβάρυνσης για τους συνεπείς. Αν η στοχευμένη χρήση των δεδομένων πετύχει, η Ελλάδα μπορεί να εδραιώσει μια πιο προβλέψιμη φορολογική πραγματικότητα, όπου η τεχνολογία λειτουργεί ως φίλτρο δικαιοσύνης και όχι ως εργαλείο αιφνιδιασμού.
Διαβάστε επίσης:
ΑΑΔΕ εξηγεί ποιοι και γιατί δεν πήραν το έκτακτο επίδομα
Κυβέρνηση μειώνει την παραβατικότητα στις αντλίες καυσίμων
#ΑΑΔΕ #φορολογικοίέλεγχοι #φοροδιαφυγή #myDATA #POS #ταμειακέςμηχανές #φορολογικήδιοίκηση #ψηφιακάδεδομένα #πρόστιμα #επιχειρήσειςεστίασης #ΑνατολικήΑττική #φορολογικόςκίνδυνος #ηλεκτρονικέςπλατφόρμες #ηλεκτρονικάβιβλία
