Η σύνοδος ΝΑΤΟ στην Άγκυρα μετατρέπεται σε κρίσιμο τεστ για τη συνοχή της Συμμαχίας, με τον Ντόναλντ Τραμπ να επαναφέρει στο προσκήνιο το ζήτημα της κατανομής βαρών και της αμερικανικής παρουσίας στην Ευρώπη. Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις επιχειρούν να απαντήσουν με αυξημένες αμυντικές δαπάνες και νέα βιομηχανικά συμβόλαια, προσπαθώντας να διασφαλίσουν ότι η μετάβαση σε ένα λιγότερο «αμερικανοκεντρικό» ΝΑΤΟ δεν θα δημιουργήσει επικίνδυνα κενά ισχύος.
Η σύνοδος ΝΑΤΟ στην Άγκυρα λειτουργεί ως stress test για τη Συμμαχία, καθώς η Ουάσιγκτον επανεξετάζει την έκταση της στρατιωτικής της παρουσίας στην Ευρώπη και ο Ντόναλντ Τραμπ πιέζει ανοιχτά για μεγαλύτερη ευρωπαϊκή συνεισφορά. Στο επίκεντρο βρίσκεται η προσπάθεια να συνδυαστεί η διατήρηση της αποτρεπτικής ισχύος έναντι Ρωσίας και Ιράν με μια νέα ισορροπία οικονομικών βαρών μεταξύ ΗΠΑ και Ευρωπαίων συμμάχων.
Πώς η σύνοδος ΝΑΤΟ μετατρέπεται σε παζάρι ισχύος και χρημάτων;
Η ηγεσία της Συμμαχίας επιχειρεί να «δέσει» πολιτικά τον Τραμπ, προβάλλοντας ότι από το 2017 οι ευρωπαϊκές χώρες και ο Καναδάς έχουν αυξήσει τις αμυντικές δαπάνες τους κατά πάνω από 1 τρισ. δολάρια. Η παρουσίαση νέων εξοπλιστικών συμβολαίων και μιας de facto «αμυντικής βιομηχανικής επανάστασης» στοχεύει να καταδείξει ότι το ΝΑΤΟ αποτελεί και αγορά για την αμερικανική αμυντική βιομηχανία, όχι μόνο κόστος για τον αμερικανό φορολογούμενο.
Παράλληλα, το Πεντάγωνο έχει ήδη ανακοινώσει σε επίπεδο υπουργών Άμυνας την έναρξη αναθεώρησης της διάταξης των αμερικανικών δυνάμεων στην Ευρώπη, στέλνοντας μήνυμα ότι η ανοχή προς τους «επιβάτες» τελειώνει. Η σκληρή προειδοποίηση ότι κάποιες χώρες θα «περάσουν» και άλλες θα «αποτύχουν» σε αυτή την αξιολόγηση δημιουργεί πολιτική πίεση σε κυβερνήσεις που καθυστερούν να φτάσουν ή να υπερβούν τον στόχο του 2% του ΑΕΠ για άμυνα.
Ποιο είναι το στρατηγικό πλαίσιο για Ευρώπη, Ουκρανία και Ιράν;
Η σύνοδος διεξάγεται με ανοιχτά δύο μέτωπα για τη Συμμαχία: τον πόλεμο στην Ουκρανία και την κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή με το Ιράν. Η ευρωπαϊκή πτέρυγα του ΝΑΤΟ επιχειρεί να διασφαλίσει πολυετή χρηματοδότηση για το Κίεβο, με δέσμευση για περίπου 70 δισ. € στρατιωτικής βοήθειας φέτος και το επόμενο έτος, αλλά και πιο δίκαιη κατανομή αυτής της επιβάρυνσης μεταξύ των συμμάχων.
Ταυτόχρονα, η συζήτηση για τον ρόλο του ΝΑΤΟ στον πόλεμο με το Ιράν αναδεικνύει τις διαφοροποιήσεις εντός της Συμμαχίας για το εύρος της εμπλοκής. Για πολλές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, το ζητούμενο είναι να μην απορροφηθούν υπερβολικοί πόροι σε ένα δεύτερο μέτωπο, την ώρα που η Ρωσία παραμένει η κύρια απειλή για την ευρωπαϊκή ασφάλεια και απαιτείται σταθερή ενίσχυση της ανατολικής πτέρυγας.
Τι σημαίνει για την Ελλάδα
Για την Ελλάδα, η σύνοδος στην Άγκυρα έχει διπλή σημασία, τόσο γεωπολιτική όσο και οικονομική. Από τη μία, η Αθήνα επιδιώκει να κεφαλαιοποιήσει την εικόνα «υπερ-συμμάχου» με υψηλές αμυντικές δαπάνες, προωθώντας παράλληλα τα δικά της εξοπλιστικά προγράμματα και τη συμμετοχή της στην ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανική αλυσίδα αξίας.
Από την άλλη, η μετατόπιση βάρους από τις ΗΠΑ προς την Ευρώπη σημαίνει ότι οι πιέσεις για διατηρήσιμα επίπεδα αμυντικών δαπανών θα ενταθούν, σε μια περίοδο που η ελληνική οικονομία χρειάζεται χώρο για επενδύσεις σε υποδομές, πράσινη μετάβαση και κοινωνική πολιτική. Η ισορροπία μεταξύ ασφάλειας και δημοσιονομικής σταθερότητας θα αποτελέσει κρίσιμο τεστ για την οικονομική στρατηγική της χώρας την επόμενη πενταετία.
Σχόλιο 
: Η σύνοδος ΝΑΤΟ επιβεβαιώνει ότι η ασφάλεια μετατρέπεται σε διαρκές «σκληρό» δημοσιονομικό κόστος για την Ευρώπη και, κατ’ επέκταση, για την Ελλάδα. Η πρόκληση για την Αθήνα θα είναι να αξιοποιήσει τη γεωστρατηγική της θέση για να προσελκύσει επενδύσεις σε αμυντική τεχνολογία και υποδομές, ώστε μέρος της αυξημένης δαπάνης να επιστρέφει στην πραγματική οικονομία και να μην λειτουργεί μόνο ως καθαρή επιβάρυνση στον προϋπολογισμό.
Διαβάστε επίσης:
Τουρκία: Η Ευρώπη αναλαμβάνει τη χρηματοδότηση του πολέμου στην Ουκρανία
Νίκη ζητά θεσμικό βέτο Ελλάδας ενόψει Συνόδου ΝΑΤΟ
#ΝΑΤΟ #ΗΠΑ #Τραμπ #Ουκρανία #Άμυνα
