Το Ταμείο Ανάκαμψης φτάνει στο τέλος του και η κυβέρνηση καλείται να αποδείξει ότι η ανάπτυξη μπορεί να σταθεί χωρίς την «ένεση» των έκτακτων πόρων. Στη ΔΕΘ αναμένεται να ξεδιπλωθεί το σχέδιο για επενδύσεις και παροχές μέχρι το 2030, με αιχμή τις δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις.
Το Ταμείο Ανάκαμψης φτάνει στο τέλος του και η κυβέρνηση καλείται να διατηρήσει την αναπτυξιακή δυναμική χωρίς το ίδιο επίπεδο ευρωπαϊκής χρηματοδότησης. Το πρόγραμμα μέχρι το 2030 περνά σε πρώτο πλάνο στη ΔΕΘ, όπου οι εξαγγελίες θα κριθούν από το κατά πόσο «κλείνουν» το κενό που αφήνει η εποχή του RRF.
Πώς χτίζεται η επόμενη μέρα μετά το Ταμείο Ανάκαμψης;
Ο σχεδιασμός πατά σε τρεις βασικούς πυλώνες: την «ουρά» των δανείων του ΤΑΑ που θα συνεχίσουν να τροφοδοτούν ιδιωτικές επενδύσεις έως το 2029, το νέο Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2026-2030 ύψους 23 δισ. ευρώ και τους πόρους του τρέχοντος και επόμενου ΕΣΠΑ. Κρίσιμος κρίκος είναι τα 2 δισ. ευρώ που έχουν μεταφερθεί στην Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα, ώστε να μοχλεύσουν τουλάχιστον 4 δισ. ευρώ δανείων για μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
Παρά το τυπικό κλείσιμο του Ταμείου Ανάκαμψης στο τέλος της χρονιάς, τα ήδη εγκεκριμένα δάνεια προς επιχειρήσεις θα «σταλάζουν» στην οικονομία μέχρι το 2029, λειτουργώντας ως γέφυρα για τον ιδιωτικό τομέα. Έτσι, η κυβέρνηση επιχειρεί να απλώσει χρονικά την επίδραση του RRF, ώστε η απότομη μείωση των κοινοτικών πόρων να μην μεταφραστεί σε απότομη προσγείωση των επενδύσεων.
Το νέο Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης και το κενό στις δημόσιες επενδύσεις
Το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2026-2030, που παρουσίασε ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομίας και Οικονομικών Νίκος Παπαθανάσης, φιλοδοξεί να καλύψει σημαντικό μέρος του κενού. Από τα 23 δισ. ευρώ του προγράμματος, 17,1 δισ. ευρώ κατευθύνονται σε «φρέσκα» έργα και δράσεις, με έμφαση σε υποδομές και μεταφορές, κοινωνική συνοχή και πράσινη μετάβαση, διαφοροποιημένα ανά περιφέρεια.
Ωστόσο, η εγκύκλιος για τον Προϋπολογισμό Δημοσίων Επενδύσεων 2027 και τον Πολυετή Δημοσιονομικό Προγραμματισμό 2027-2030 δείχνει πόσο μεγάλο είναι το κενό μετά την κορύφωση της περιόδου του RRF. Το ΠΔΕ πέφτει στα 10,6 δισ. ευρώ το 2027, από 16,692 δισ. ευρώ το 2026 – το υψηλότερο επίπεδο της τελευταίας 16ετίας – σηματοδοτώντας μια σαφή «επιστροφή στην κανονικότητα» των δημόσιων πόρων.
Νέα ευρωπαϊκά εργαλεία και ο κρίσιμος Σεπτέμβριος
Δύο νέα ευρωπαϊκά εργαλεία προσφέρουν μερική αντιστάθμιση στην υποχώρηση του ΠΔΕ: το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο 2026-2036, με συνολικό προϋπολογισμό 5,255 δισ. ευρώ εκ των οποίων 3,476 δισ. ευρώ προβλέπεται να δαπανηθούν έως το 2030, και το Ταμείο Εκσυγχρονισμού 2026-2029 ύψους 1,502 δισ. ευρώ. Με την ενσωμάτωσή τους, τα ετήσια ΠΔΕ αναθεωρούνται προς τα πάνω κατά περίπου 1 δισ. ευρώ, φτάνοντας τα 11,9 δισ. ευρώ το 2028, τα 13 δισ. ευρώ το 2029 και τα 14,2 δισ. ευρώ το 2030, χωρίς όμως να ξαναπιάνουν τα επίπεδα της «χρυσής» περιόδου του Ταμείου Ανάκαμψης.
Ο Σεπτέμβριος λειτουργεί ως κομβικός μήνας για το νέο αναπτυξιακό παζλ: κατατίθεται το αίτημα για την τελευταία δόση του Ταμείου Ανάκαμψης, ανακοινώνονται στη ΔΕΘ οι παροχές και το επενδυτικό αφήγημα μέχρι το 2030, ενώ οι φορείς του Δημοσίου οφείλουν μέχρι τέλος του μήνα να υποβάλουν μέσω e-ΠΔΕ τις προβλέψεις δαπανών για την περίοδο 2027-2030. Τα τελικά όρια θα «κλειδώσουν» με την κατάρτιση του προϋπολογισμού, ορίζοντας και τον πραγματικό βαθμό φιλοδοξίας της κυβερνητικής στρατηγικής.
SBC Red Line
Αυτό που δεν λέγεται ευθέως είναι ότι η περίοδος «άνετης» χρηματοδότησης με το Ταμείο Ανάκαμψης τελειώνει και η χώρα μπαίνει σε φάση πιο σφιχτής ιεράρχησης προτεραιοτήτων. Οι πολιτικές εξαγγελίες της ΔΕΘ θα κριθούν από το κατά πόσο αναγνωρίζουν αυτό το όριο ή υπόσχονται συνέχιση μιας εποχής που ουσιαστικά κλείνει.
Για τις επιχειρήσεις, ειδικά τις μικρομεσαίες, το πραγματικό ζητούμενο είναι η ταχύτητα και η αποτελεσματικότητα διοχέτευσης των δανείων και των πόρων του ΕΠΑ και των νέων ταμείων στην πραγματική οικονομία. Αν οι ροές καθυστερήσουν ή χαθούν στη γραφειοκρατία, το επενδυτικό κενό μετά το RRF θα γίνει ορατό σε τζίρους, ρευστότητα και θέσεις εργασίας.
Η μεγάλη εικόνα είναι ότι η Ελλάδα πρέπει να περάσει από την ανάπτυξη που στηρίζεται σε έκτακτους ευρωπαϊκούς πόρους σε ανάπτυξη που στηρίζεται σε σταθερά δημόσια προγράμματα και ιδιωτικό κεφάλαιο. Το στοίχημα της επόμενης πενταετίας είναι αν αυτή η μετάβαση θα γίνει ομαλά ή αν θα αποκαλυφθεί πόσο εξαρτημένη ήταν η οικονομία από το Ταμείο Ανάκαμψης.
Διαβάστε επίσης:
Ελληνική οικονομία μετατοπίζει τη «μάχη» πέρα από το δημόσιο χρέος
Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης επιχειρεί να καλύψει το κενό του RRF
#ΤαμείοΑνάκαμψης #ΔΕΘ #δημόσιεςεπενδύσεις #ΕθνικόΠρόγραμμαΑνάπτυξης #ΕΣΠΑ #ΕλληνικήΑναπτυξιακήΤράπεζα #ιδιωτικέςεπενδύσεις #ΠΔΕ #ΚοινωνικόΚλιματικόΤαμείο #ΤαμείοΕκσυγχρονισμού #ελληνικήοικονομία #ανάπτυξη2030 #κυβερνητικέςεξαγγελίες #επενδυτικόσχέδιο #ευρωπαϊκοίπόροι
