Η τεχνητή νοημοσύνη μπαίνει πλέον θεσμικά στην ελληνική έννομη τάξη, με την ψήφιση του νομοσχεδίου για την εφαρμογή του ευρωπαϊκού κανονισμού. Η πολιτική διαίρεση γύρω από το πώς και με ποια στρατηγική θα ρυθμιστεί, προδιαγράφει τις επόμενες συγκρούσεις σε ψηφιακά δικαιώματα και εποπτεία.
Η τεχνητή νοημοσύνη μπαίνει πλέον θεσμικά στην ελληνική έννομη τάξη, με την ψήφιση του νομοσχεδίου του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης για τα «Μέτρα εφαρμογής του Ευρωπαϊκού Κανονισμού για την τεχνητή νοημοσύνη». Η κυβερνητική πλειοψηφία, με τη στήριξη του ΠΑΣΟΚ, επενδύει στο αφήγημα της θωράκισης της χώρας, ενώ το σύνολο της υπόλοιπης αντιπολίτευσης βλέπει κενά στρατηγικής και ασαφείς αρμοδιότητες.
Πώς διαμορφώθηκε η πολιτική γραμμή για την τεχνητή νοημοσύνη;
Το νομοσχέδιο υπερψηφίστηκε επί της αρχής από τη Νέα Δημοκρατία και το ΠΑΣΟΚ, διαμορφώνοντας ένα σαφές μπλοκ υπέρ της άμεσης θεσμικής προσαρμογής στον ευρωπαϊκό κανονισμό. Απέναντι βρέθηκαν ΣΥΡΙΖΑ, ΚΚΕ, Ελληνική Λύση, ΝΙΚΗ και Πλεύση Ελευθερίας, τα οποία αναγνώρισαν την ανάγκη ρύθμισης αλλά έκριναν ανεπαρκές το συγκεκριμένο πλαίσιο.
Ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου περιέγραψε το νομοσχέδιο ως εργαλείο «που πραγματικά έρχεται να βάλει τάξη σε μια καινούργια προοπτική για τη χώρα μας». Εστίασε στην προετοιμασία των αρμόδιων αρχών με στελέχωση, πόρους και υποδομές, ώστε –όπως είπε– να «θωρακιστεί η χώρα» και να προστατευθούν οι πολίτες από την χρήση της νέας τεχνολογίας.
Γιατί τα κόμματα διαφωνούν στο ίδιο ρυθμιστικό πλαίσιο;
Τα κόμματα της αντιπολίτευσης δεν αμφισβήτησαν την ανάγκη κανόνων στην τεχνητή νοημοσύνη, αλλά το πώς υλοποιείται αυτή η ανάγκη. Έθεσαν ζήτημα απουσίας ολοκληρωμένης εθνικής στρατηγικής, υπονοώντας ότι η χώρα κινείται περισσότερο με λογική συμμόρφωσης σε ευρωπαϊκές υποχρεώσεις, παρά με σαφές εθνικό σχέδιο.
Κεντρική κριτική ήταν η έλλειψη σαφών κανόνων και ξεκάθαρων αρμοδιοτήτων μεταξύ των εμπλεκόμενων αρχών, κάτι που σε πρακτικό επίπεδο μπορεί να δημιουργήσει κενά εποπτείας. Η διαφωνία δεν αφορά μόνο τεχνικές λεπτομέρειες, αλλά το ποιος θα ελέγχει, με ποια εργαλεία και με ποια διαφάνεια τις εφαρμογές της τεχνητής νοημοσύνης σε δημόσιο και ιδιωτικό τομέα.
Τι σημαίνει για εσάς ως πολίτης
Για τον πολίτη, η ψήφιση του νομοσχεδίου σημαίνει ότι οι εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης που θα χρησιμοποιούνται από το Δημόσιο ή επιχειρήσεις θα υπόκεινται σε ένα θεσμικό πλαίσιο που αντλείται από τον ευρωπαϊκό κανονισμό. Στην πράξη, αυτό αφορά ζητήματα όπως η διαφάνεια σε αυτοματοποιημένες αποφάσεις, η προστασία προσωπικών δεδομένων και η δυνατότητα ελέγχου όταν ένας αλγόριθμος επηρεάζει δικαιώματα ή παροχές.
Ωστόσο, η κριτική για ασαφείς αρμοδιότητες δείχνει ότι η αποτελεσματικότητα της προστασίας θα κριθεί από το πώς θα λειτουργήσουν οι εποπτικές αρχές και πόσο γρήγορα θα αποκτήσουν τεχνογνωσία και προσωπικό. Για τον φορολογούμενο, αυτό μεταφράζεται σε μελλοντικό κόστος για στελέχωση και υποδομές, αλλά και σε πιθανό όφελος αν οι κανόνες αποτρέψουν καταχρηστικές ή λανθασμένες χρήσεις της τεχνητής νοημοσύνης σε κρίσιμους τομείς, όπως η υγεία, η εργασία ή οι κοινωνικές παροχές.
Σχόλιο
: Η σύγκλιση ΝΔ και ΠΑΣΟΚ απέναντι σε ένα τεχνολογικό νομοσχέδιο και η ταυτόχρονη ομόθυμη απόρριψη από τα υπόλοιπα κόμματα δείχνουν ότι η ψηφιακή πολιτική εξελίσσεται σε νέο πεδίο ιδεολογικής και θεσμικής αντιπαράθεσης. Η Βουλή ρυθμίζει την τεχνητή νοημοσύνη, αλλά το πραγματικό τεστ για το πολιτικό σύστημα θα είναι αν μπορεί να περάσει από την ψήφιση γενικών πλαισίων στη διαρκή, εξειδικευμένη και διαφανή εποπτεία μιας τεχνολογίας που αλλάζει ταχύτατα.
Διαβάστε επίσης:
Ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ επανεντάσσει τον Παύλο Πολάκη στην ΚΟ
Τσουκαλάς καταγγέλλει «φόρο διαφθοράς» και σιωπή κυβέρνησης





