Η τιμή ηλεκτρικού ρεύματος στην Κύπρο συνδέεται πλέον άμεσα με την πορεία τριών κρίσιμων έργων: του τερματικού φυσικού αερίου στο Βασιλικό, της αποθήκευσης ενέργειας και της ηλεκτρικής διασύνδεσης GSI. Ο Υπουργός Ενέργειας Μιχάλης Δαμιανός προειδοποίησε για κίνδυνο επάρκειας μετά το 2029, ενώ η Βουλή ζητά σαφή χρονοδιαγράμματα και καθαρές απαντήσεις για το ποιος θα πληρώσει τον λογαριασμό.
Η τιμή ηλεκτρικού ρεύματος στην Κύπρο μπαίνει ξανά στο επίκεντρο, καθώς η κυβέρνηση συνδέει την ενεργειακή επάρκεια του 2030 με την έγκαιρη ολοκλήρωση του τερματικού φυσικού αερίου στο Βασιλικό και τις αποφάσεις για τον Great Sea Interconnector (GSI). Ο Υπουργός Ενέργειας Μιχάλης Δαμιανός μίλησε για «μονόδρομο» ως προς το φυσικό αέριο, ενώ προειδοποίησε ότι χωρίς αυτό η χώρα θα αντιμετωπίσει σοβαρό πρόβλημα επάρκειας ηλεκτρισμού.
Πώς επηρεάζουν GSI και Βασιλικό την τιμή ηλεκτρικού ρεύματος;
Ο Μιχάλης Δαμιανός ξεκαθάρισε ότι το έργο στο Βασιλικό πρέπει «οπωσδήποτε» να ολοκληρωθεί πριν το 2030, καθώς η απόσυρση των μονάδων της ΑΗΚ στη Δεκέλεια στο τέλος του 2029 αφήνει κενό ισχύος που μπορεί να καλυφθεί μόνο με φυσικό αέριο. Παράλληλα, υπενθύμισε ότι ο GSI, με αρχικό κόστος 1,9 δισ. €, χρηματοδοτείται με 658 εκατ. € από την ΕΕ, ενώ το υπόλοιπο θα αποπληρωθεί μέσω των λογαριασμών ρεύματος Κύπριων και Ελλαδιτών καταναλωτών.
Ο Υπουργός τόνισε ότι ο ΑΔΜΗΕ έχει ήδη κινηθεί για έλεγχο βιωσιμότητας (due diligence) από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων για πιθανή χρηματοδότηση 1 δισ. €, ώστε να αποτυπωθεί το πραγματικό κόστος του GSI σε σχέση με τον αρχικό προϋπολογισμό. Προειδοποίησε ότι αν το τελικό κόστος είναι υψηλό, «μπορεί το GSI να αυξήσει την τιμή του ρεύματος αντί να τη μειώσει», αφήνοντας ανοικτό το ενδεχόμενο αναζήτησης πρόσθετων ευρωπαϊκών κεφαλαίων.
Ποιο είναι το ενεργειακό ρίσκο μετά το 2029 και τι ζητά η Βουλή;
Η δέσμευση έναντι της ΕΕ για απόσυρση των παλιών μονάδων της Δεκέλειας μέχρι το τέλος του 2029 δημιουργεί ορατό κίνδυνο επάρκειας, όπως αναγνώρισε ο Υπουργός. Η ΑΗΚ έχει παραγγείλει νέες γεννήτριες μικρότερης ισχύος, που θα φτάσουν το 2028 και το 2029, αλλά αυτές δεν επαρκούν για πλήρη αντικατάσταση, γεγονός που καθιστά την έλευση φυσικού αερίου μέσω Βασιλικού κρίσιμη προϋπόθεση για την ασφάλεια εφοδιασμού.
Στη Βουλή, βουλευτές από διαφορετικά κόμματα μίλησαν για έλλειψη ξεκάθαρου σχεδιασμού και αοριστίες στα χρονοδιαγράμματα, ζητώντας ενιαία κυβερνητική θέση ειδικά για τον GSI. Η Επιτροπή Ενέργειας ζητά ολοκληρωμένο ενεργειακό σχεδιασμό με σαφείς προτεραιότητες, συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα και λογοδοσία, προειδοποιώντας ότι η ενεργειακή ασφάλεια και το κόστος για πολίτες και επιχειρήσεις δεν μπορούν να μείνουν σε εκκρεμότητα.
Τι σημαίνει για τον καταναλωτή
Για τους καταναλωτές, η επόμενη δεκαετία διαμορφώνεται γύρω από δύο βασικές γραμμές: το κόστος της τιμής ηλεκτρικού ρεύματος και τον κίνδυνο διακοπών. Ο GSI, όπως έχει συμφωνηθεί, θα αποπληρώνεται μέσω των λογαριασμών ρεύματος με επιτόκιο 8,2% για 30 χρόνια, γεγονός που μπορεί να πιέσει ανοδικά τις χρεώσεις αν δεν εξασφαλιστούν επιπλέον ευρωπαϊκοί πόροι ή αν το τελικό κόστος ξεπεράσει σημαντικά τα 1,9 δισ. €.
Στον αντίποδα, η ενίσχυση των ΑΠΕ και της αποθήκευσης μπορεί να λειτουργήσει σταθεροποιητικά και δυνητικά μειωτικά για την τιμή ηλεκτρικού ρεύματος. Ο Διαχειριστής Συστήματος Μεταφοράς έχει ήδη κατακυρώσει έργο μπαταριών 120 MW που θα λειτουργούν πριν το καλοκαίρι του 2027, ενώ συνολικά, μαζί με έργα της ΑΗΚ και ιδιωτών, εκτιμάται ότι μέχρι τότε θα υπάρχουν περίπου 450 MW αποθήκευσης, περιορίζοντας περικοπές φωτοβολταϊκών και βελτιώνοντας τη χρήση φθηνότερης ηλιακής ενέργειας.
Σχόλιο 
: Η κυπριακή αγορά ενέργειας μπαίνει σε περίοδο έντονης μετάβασης, όπου κάθε καθυστέρηση σε Βασιλικό, αποθήκευση και GSI μεταφράζεται σε ρίσκο για επάρκεια και σε αβεβαιότητα για την τελική τιμή ηλεκτρικού ρεύματος. Για επενδυτές και καταναλωτές, το κλειδί θα είναι αν η κυβέρνηση καταφέρει να «κλειδώσει» επιπλέον ευρωπαϊκή χρηματοδότηση και να τηρήσει τα χρονοδιαγράμματα, ώστε οι αναγκαίες επενδύσεις σε δίκτυα και διασυνδέσεις να μην οδηγήσουν σε μόνιμα υψηλότερους λογαριασμούς.
Διαβάστε επίσης:
Τουρκία καταγγέλλει ισραηλινή παραπληροφόρηση μετά τις δηλώσεις για F-35
Κύπρος ανακοινώνει επικαιροποίηση για Great Sea Interconnector
#Κύπρος #ΑΗΚ #ΑΔΜΗΕ #GSI #φυσικόαέριο
