Η φοροδιαφυγή ΦΠΑ περιορίζεται θεαματικά στην Ελλάδα, αλλά το τίμημα για επιχειρήσεις και φορολογουμένους είναι ένα πιο σύνθετο και ακριβό σύστημα συμμόρφωσης. Η ελάφρυνση στους άμεσους φόρους εργασίας ξεκινά, την ώρα που η χώρα παραμένει πρωταθλήτρια σε επιβάρυνση μισθωτών και εξάρτηση από λογιστές.
Η φοροδιαφυγή ΦΠΑ περιορίζεται θεαματικά στην Ελλάδα, αλλά η Ετήσια Έκθεση για τη φορολογία στην ΕΕ φωτίζει και τις σκοτεινές πλευρές της προόδου: υψηλή επιβάρυνση στην εργασία, μετατόπιση προς έμμεσους φόρους και έντονη εξάρτηση των φορολογουμένων από επαγγελματική βοήθεια. Το νέο φορολογικό τοπίο είναι πιο διαφανές για το κράτος, αλλά πιο απαιτητικό για όσους δραστηριοποιούνται στην οικονομία.
Φοροδιαφυγή ΦΠΑ: επιτυχία με κρυφό κόστος;
Η Κομισιόν αναγνωρίζει ότι η Ελλάδα ανήκει στις χώρες με τις περισσότερες φορολογικές μεταρρυθμίσεις την περίοδο 2020-2025, με περίπου 50 σημαντικές παρεμβάσεις. Ο ψηφιακός μετασχηματισμός με «myDATA», ηλεκτρονική τιμολόγηση και προσυμπληρωμένες δηλώσεις έχει κλείσει μεγάλο μέρος του κενού είσπραξης ΦΠΑ, αυξάνοντας θεαματικά τα έσοδα.
Η αύξηση του μεριδίου του ΦΠΑ στο φορολογικό μείγμα κατά 3,1 ποσοστιαίες μονάδες σε μία δεκαετία, η υψηλή συμμετοχή των φόρων κατανάλωσης (37,8% των εσόδων) και η πρώτη θέση στα έσοδα από περιβαλλοντικούς φόρους (3,8% του ΑΕΠ) αποτυπώνουν την αποτελεσματικότητα του κυνηγιού της φοροδιαφυγής. Ταυτόχρονα, όμως, δείχνουν μια σαφή στροφή της φορολογικής βάσης προς την κατανάλωση, σε μια περίοδο ακρίβειας και έντονων ανατιμήσεων.
Η εργασία ως πιο βαριά φορολογημένο «προϊόν» στην ΕΕ
Παρά τη βελτίωση στη φοροδιαφυγή, η Ελλάδα έφτασε έως το 2024 να έχει τη μεγαλύτερη επιβάρυνση στην εργασία στην ΕΕ: από κάθε 100 € κόστους μισθωτού για την επιχείρηση, τα 45 € κατέληγαν στο κράτος μέσω φόρου εισοδήματος και ασφαλιστικών εισφορών. Ο έμμεσος φορολογικός συντελεστής στην εργασία διαμορφώθηκε στο 44,8%, ο υψηλότερος στην Ένωση.
Την τελευταία δεκαετία ο δείκτης αυτός αυξήθηκε κατά 3,4 ποσοστιαίες μονάδες, τη δεύτερη μεγαλύτερη άνοδο στην ΕΕ, ενώ ο ευρωπαϊκός μέσος όρος υποχωρούσε στο 37,1%. Πίσω από την Ελλάδα ακολουθούν η Ιταλία με 43,9% και το Βέλγιο με 40,7%, ενώ στον αντίποδα η Μάλτα εμφανίζει μόλις 24,4%. Η Έκθεση επισημαίνει ότι ο συνδυασμός φόρου εισοδήματος και εισφορών λειτουργεί ως ισχυρό αντικίνητρο για αύξηση εισοδήματος και είσοδο στην αγορά εργασίας.
Ψηφιακή συμμόρφωση: κέρδος για το Δημόσιο, κόστος για μικρούς
Η Επιτροπή αναδεικνύει ότι τα νέα ψηφιακά εργαλεία – «myDATA», POS, ηλεκτρονική τιμολόγηση και διαβίβαση στοιχείων σε πραγματικό χρόνο – ενισχύουν θεαματικά τον έλεγχο και τη συμμόρφωση. Όμως το διοικητικό βάρος αυτών των αλλαγών πέφτει κυρίως σε επιχειρήσεις και επαγγελματίες, ιδιαίτερα στις μικρότερες μονάδες που σηκώνουν δυσανάλογο λογιστικό και τεχνολογικό κόστος.
Χαρακτηριστικό είναι ότι το 18% των Ελλήνων δηλώνει πως χρειάζεται επαγγελματική βοήθεια για την υποβολή φορολογικής δήλωσης, έναντι μόλις 8% στον μέσο όρο της ΕΕ. Η χώρα κατατάσσεται τρίτη, πίσω από την Ιταλία (25%) και τη Σλοβακία (19%), ενώ πάνω από την Τσεχία (15%), στοιχείο που δείχνει πόσο σύνθετο και ασταθές παραμένει το θεσμικό πλαίσιο.
SBC Red Line
Η Ελλάδα κερδίζει τη μάχη κατά της φοροδιαφυγής, αλλά χτίζει ένα σύστημα όπου η συμμόρφωση γίνεται σχεδόν επαγγελματική ειδικότητα. Όταν 1 στους 5 φορολογουμένους χρειάζεται λογιστή για να σταθεί όρθιος απέναντι στην Εφορία, η απλότητα του συστήματος τίθεται υπό σοβαρή αμφισβήτηση.
Για τις επιχειρήσεις –ιδίως τις μικρές– η ψηφιοποίηση σημαίνει λιγότερο «γκρίζο» αλλά περισσότερο σταθερό κόστος, από λογιστικά μέχρι τεχνολογικές επενδύσεις. Ταυτόχρονα, η διατήρηση υψηλής επιβάρυνσης στην εργασία πιέζει το μισθολογικό κόστος και δυσκολεύει την προσέλκυση και διατήρηση προσωπικού.
Η μεγάλη πρόκληση της επόμενης μέρας δεν είναι μόνο να μειωθεί περαιτέρω η φοροδιαφυγή ΦΠΑ, αλλά να ευθυγραμμιστεί η φορολόγηση εργασίας και κατανάλωσης με μια βιώσιμη αναπτυξιακή στρατηγική. Αν η ψηφιακή εποπτεία δεν συνοδευθεί από απλούστευση και σταθερότητα κανόνων, το φορολογικό σύστημα θα παραμείνει τροχοπέδη για επενδύσεις και παραγωγικότητα.
Διαβάστε επίσης:
Η Ελλάδα πρωταθλήτρια ΦΠΑ στην ΕΕ με όχημα το myDATA
#φοροδιαφυγή #ΦΠΑ #φορολογίαεργασίας #Κομισιόν #φορολογικέςμεταρρυθμίσεις #myDATA #ηλεκτρονικήτιμολόγηση #φορολογικήσυμμόρφωση #έμμεσοιφόροι #άμεσοιφόροι #μισθωτοί #ασφαλιστικέςεισφορές #ΑΑΔΕ #επιχειρήσεις #λογιστές
