Το ασυμβίβαστο βουλευτή υπουργού μπαίνει στο τραπέζι της συνταγματικής αναθεώρησης, με πρωτοβουλία της Νέας Δημοκρατίας και εισηγητή τον Δημήτρη Καιρίδη. Η κυβερνητική πλειοψηφία ζητά «ελεύθερη» θεσμική συζήτηση για τον ρόλο του βουλευτή και τις σχέσεις Βουλής–κυβέρνησης.
Το ασυμβίβαστο βουλευτή υπουργού μπαίνει πλέον στο κέντρο της Επιτροπής Αναθεώρησης του Συντάγματος, με τη Νέα Δημοκρατία να το παρουσιάζει ως αφετηρία για συνολική επανεξέταση των σχέσεων νομοθετικής και εκτελεστικής εξουσίας. Ο Δημήτρης Καιρίδης συνδέει ανοιχτά τη συζήτηση με την κρίση εμπιστοσύνης προς το πολιτικό σύστημα και την ανάγκη ενίσχυσης του ρόλου του βουλευτή.
Πώς αλλάζει το ασυμβίβαστο βουλευτή υπουργού και ο ρόλος του βουλευτή;
Η πρόταση για το άρθρο 81 προβλέπει ασυμβίβαστο βουλευτή υπουργού, αλλά με δυνατότητα προσωρινής αναπλήρωσης της έδρας για όσο ο βουλευτής μετέχει στην κυβέρνηση. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η δυνατότητα διορισμού αντιπροέδρου του υπουργικού συμβουλίου που δεν θα είναι κατ’ ανάγκη υπουργός, άρα και όχι υποχρεωτικά βουλευτής.
Ο Καιρίδης ξεκαθαρίζει ότι η διατύπωση δεν είναι «κλειδωμένη» αλλά λειτουργεί ως θεσμικό άνοιγμα, ώστε ο κοινός νομοθέτης να ρυθμίζει πιο ευέλικτα τις σχέσεις βουλευτή–υπουργού. Ενδεικτικά επικαλείται το γαλλικό μοντέλο «διδύμων» βουλευτή–αναπληρωτή, το οποίο σήμερα δεν μπορεί να εφαρμοστεί λόγω των περιορισμών του ισχύοντος Συντάγματος.
Ποιες θεσμικές τομές προτείνονται σε άρθρα 81 και 82;
Η κυβερνητική πρόταση για το άρθρο 81 παρουσιάζεται ως απάντηση στην κριτική ότι το πολιτικό σύστημα ζητά αλλαγές παντού εκτός από τον εαυτό του, επιχειρώντας να συμπεριλάβει και το ίδιο το πολιτικό προσωπικό στη συνταγματική αναθεώρηση. Ο εισηγητής της Νέας Δημοκρατίας τονίζει ότι χωρίς τέτοιες παρεμβάσεις θα σταλεί μήνυμα «αυτοπροστασίας» της Βουλής απέναντι στην κοινωνία.
Στο άρθρο 82, η Νέα Δημοκρατία επιδιώκει να συνταγματοποιήσει πρακτικές κυβερνητικού σχεδιασμού, όπως το ετήσιο σχέδιο κυβερνητικής δράσης που εγκρίνει κάθε Δεκέμβριο το υπουργικό συμβούλιο. Στόχος, σύμφωνα με την εισήγηση, είναι να αποκτήσουν συνταγματικό έρεισμα κανόνες που ήδη εφαρμόζονται, ώστε να ενισχυθούν ο σχεδιασμός, η συνοχή, η αποτελεσματικότητα και η διαφάνεια του κυβερνητικού έργου.
Τι σημαίνει για εσάς ως πολίτης
Εάν προχωρήσει το ασυμβίβαστο βουλευτή υπουργού με δυνατότητα αναπλήρωσης, ο πολίτης θα γνωρίζει ότι η κοινοβουλευτική του εκπροσώπηση δεν «αδειάζει» όταν ο βουλευτής γίνεται υπουργός, αλλά συνεχίζεται από προκαθορισμένο αναπληρωτή. Παράλληλα, η ενίσχυση του ρόλου του βουλευτή ως νομοθέτη και ελεγκτή μπορεί να οδηγήσει σε πιο ουσιαστικό κοινοβουλευτικό έλεγχο, άρα και σε μεγαλύτερη λογοδοσία της εκτελεστικής εξουσίας.
Η συνταγματοποίηση του σχεδίου κυβερνητικής δράσης σημαίνει ότι ο ετήσιος κυβερνητικός προγραμματισμός θα αποκτήσει πιο δεσμευτικό χαρακτήρα, με σαφέστερο χρονοδιάγραμμα για νόμους και πολιτικές που επηρεάζουν φόρους, παροχές και δημόσιες υπηρεσίες. Για τον πολίτη αυτό μεταφράζεται σε μεγαλύτερη δυνατότητα να ελέγχει αν η κυβέρνηση υλοποιεί όσα έχει εξαγγείλει και σε ποιον χρόνο.
Σχόλιο 
: Η επιλογή της Νέας Δημοκρατίας να ανοίξει το ζήτημα του ασυμβίβαστου βουλευτή–υπουργού, χωρίς ακόμη κλειστή πρόταση, δείχνει ότι η συνταγματική αναθεώρηση χρησιμοποιείται ως πεδίο δοκιμής για νέα μοντέλα πολιτικής εκπροσώπησης. Ταυτόχρονα, η προσπάθεια συνταγματοποίησης του κυβερνητικού σχεδιασμού αποκαλύπτει μια τάση «θεσμικής θωράκισης» της εκτελεστικής εξουσίας, την ώρα που η κοινωνία ζητά κυρίως μετρήσιμη λογοδοσία και όχι μόνο καλύτερη οργάνωση της κυβέρνησης.
#ΔημήτρηςΚαιρίδης #ΝέαΔημοκρατία #Σύνταγμα #Βουλή #Κυβέρνηση
