Το κόστος ρεύματος στην Ελλάδα φουσκώνει από αθέατες χρεώσεις εξισορρόπησης, την ώρα που οι τιμές στη χονδρική μηδενίζονται όλο και συχνότερα. Η απουσία αποθήκευσης και μηχανισμού προαγοράς εφεδρικής ισχύος μετατρέπει τη μετάβαση στις ΑΠΕ σε ακριβό εγχείρημα για τον τελικό καταναλωτή.
Το κόστος ρεύματος στην Ελλάδα φουσκώνει από αθέατες χρεώσεις εξισορρόπησης, την ώρα που οι μεσημεριανές τιμές στη χονδρική μηδενίζονται όλο και συχνότερα λόγω ΑΠΕ. Πίσω από τις «δωρεάν» MWh κρύβεται ένας μηχανισμός που επιβαρύνει τον λογαριασμό των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων με δεκάδες ευρώ ανά MWh.
Πώς οι χαμένες μεταρρυθμίσεις ανεβάζουν το κόστος ρεύματος;
Στην αγορά επόμενης ημέρας η τιμή συχνά μηδενίζεται μεταξύ 10.00 και 16.00, όμως ο καταναλωτής πληρώνει στην πράξη επιπλέον 40-45 €/MWh μέσω της χρέωσης ΛΠ3. Η χρέωση αυτή συνδέεται με τις αποζημιώσεις που ζητούν οι συμβατικές μονάδες όταν ο ΑΔΜΗΕ τις καλεί να λειτουργήσουν εκτός χρηματιστηρίου για λόγους ευστάθειας του συστήματος.
Παράλληλα, η απουσία μηχανισμού προαγοράς εφεδρικής ισχύος αναγκάζει τον διαχειριστή να κάνει συνεχείς παρεμβάσεις σε πραγματικό χρόνο, αυξάνοντας δραστικά τις ποσότητες ενέργειας εξισορρόπησης. Το αποτέλεσμα είναι μια αγορά όπου οι συμβατικές μονάδες αμείβονται με καθεστώς «pay as bid», με τιμές 250-300 €/MWh για υπηρεσίες που ο καταναλωτής θεωρεί ότι έχει ήδη πληρώσει φθηνότερα στη χονδρική.
Γιατί η Ελλάδα πληρώνει πολλαπλάσια για εξισορρόπηση;
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, το 2025 η Ελλάδα χρειάστηκε περίπου 7,5 TWh ενέργειας εξισορρόπησης, όταν η Γερμανία περιορίστηκε σε περίπου 1 TWh. Αυτό σημαίνει ότι για κάθε 100 MWh παραγωγής στην Ελλάδα απαιτούνται 13,7 MWh εξισορρόπησης, έναντι μόλις 0,21 MWh στη Γερμανία, διαφορά που μεταφράζεται άμεσα σε υψηλότερους λογαριασμούς.
Η εικόνα επιβαρύνεται από το γεγονός ότι οι συμβατικές μονάδες εισέπραξαν το 2025 περίπου 1 δισ. € για υπηρεσίες εξισορρόπησης, έναντι περίπου 3 δισ. € από πώληση ενέργειας στο Χρηματιστήριο Ενέργειας. Η δομή αυτή δημιουργεί ισχυρά κίνητρα διατήρησης του σημερινού πλαισίου, με τους παραγωγούς συμβατικών μονάδων να αντιδρούν σε μεταρρυθμίσεις που θα έφερναν ανταγωνισμό και διαφάνεια στις εφεδρείες.
Τι σημαίνει για τον καταναλωτή
Για τον τελικό καταναλωτή, οι μηδενικές τιμές στη χονδρική δεν μετατρέπονται σε φθηνότερους λογαριασμούς, καθώς το κρυφό κόστος εξισορρόπησης περνάει μέσω της ΛΠ3 στο συνολικό κόστος προμήθειας. Έτσι, νοικοκυριά και επιχειρήσεις πληρώνουν ακριβό ρεύμα, ενώ ξένοι εισαγωγείς, όπως βουλγαρικές εταιρείες με μπαταρίες, αγοράζουν φθηνή ελληνική ενέργεια χωρίς τις ίδιες επιβαρύνσεις και την επαναπωλούν σε ώρες αιχμής στο εξωτερικό.
Η έλλειψη επαρκών μονάδων αποθήκευσης επιτείνει το πρόβλημα, καθώς η μεσημεριανή υπερπαραγωγή φωτοβολταϊκών δεν μπορεί να απορροφηθεί και οδηγεί σε περικοπές ΑΠΕ και αυξημένες ανάγκες εξισορρόπησης. Ταυτόχρονα, οι παραγωγοί ΑΠΕ βλέπουν την κερδοφορία τους να πιέζεται από μηδενικές τιμές και συχνές περικοπές, γεγονός που ενισχύει τις εξαγορές έργων και τη συγκέντρωση της αγοράς, με κίνδυνο περιορισμού του ανταγωνισμού στο μέλλον.
Σχόλιο 
: Η ελληνική αγορά ηλεκτρισμού βρίσκεται σε σημείο καμπής: χωρίς άμεση εφαρμογή μηχανισμού προαγοράς εφεδρικής ισχύος και επιτάχυνση επενδύσεων σε αποθήκευση, το κόστος ρεύματος θα παραμείνει τεχνητά υψηλό και ασταθές. Η ουσία για τον πολίτη και τον επενδυτή είναι ότι η ενεργειακή μετάβαση μπορεί να γίνει είτε μοχλός μείωσης λογαριασμών και ενίσχυσης ανταγωνισμού, είτε πεδίο διατήρησης προσόδων για λίγους· η κατεύθυνση θα κριθεί από το πόσο γρήγορα θα κλείσει το σημερινό ρυθμιστικό κενό.
Διαβάστε επίσης:
ΑΔΜΗΕ αναζητά τομεάρχες για ανάπτυξη Τεχνητής Νοημοσύνης
#ΑΔΜΗΕ #ΑΠΕ #ηλεκτρικήενέργεια #αγοράεξισορρόπησης #συμβατικέςμονάδες
