Η οξεία νόσος του υψομέτρου μπορεί να επηρεάσει έως και 10% όσων ανεβαίνουν γρήγορα πάνω από τα 2.500 μέτρα, δείχνει νέα αυστριακή ανασκόπηση. Οι ερευνητές θεωρούν πλέον ότι δεν είναι μία ενιαία πάθηση, αλλά ομάδα διαφορετικών υποτύπων με άλλο προφίλ κινδύνου.
Η οξεία νόσος του υψομέτρου μπορεί να επηρεάσει έως και 10% όσων ανεβαίνουν γρήγορα πάνω από τα 2.500 μέτρα, δείχνει νέα αυστριακή ανασκόπηση. Οι ερευνητές θεωρούν πλέον ότι δεν είναι μία ενιαία πάθηση, αλλά ομάδα διαφορετικών υποτύπων με διαφορετική ένταση, ταχύτητα εμφάνισης και κίνδυνο επιπλοκών.
Τι αλλάζει στην κατανόηση της οξείας νόσου του υψομέτρου;
Η νέα μελέτη, από το Ιατρικό Πανεπιστήμιο και το Πανεπιστήμιο του Ίνσμπρουκ, συγκέντρωσε και ανέλυσε τα διαθέσιμα επιστημονικά δεδομένα για την οξεία νόσο του υψομέτρου. Συμμετείχαν επίσης ερευνητές από το Eurac Research στο Μπολτσάνο και το Πανεπιστήμιο της Λωζάνης, γεγονός που ενισχύει το βάρος των συμπερασμάτων.
Οι ειδικοί καταλήγουν ότι η πάθηση μάλλον περιλαμβάνει διαφορετικούς υποτύπους: κάποιους πιο ήπιους και άλλους πιο επιθετικούς, που εξελίσσονται ταχύτερα. Αυτό εξηγεί γιατί δύο άτομα στο ίδιο βουνό, στο ίδιο υψόμετρο, μπορεί να εμφανίζουν εντελώς διαφορετικά συμπτώματα και πορεία.
Γιατί η διάγνωση παραμένει τόσο δύσκολη;
Σήμερα η διάγνωση βασίζεται κυρίως σε ερωτηματολόγια και στην περιγραφή των συμπτωμάτων από τον ίδιο τον ασθενή. Ζάλη, ναυτία και πονοκέφαλος –τα κλασικά συμπτώματα της οξείας νόσου του υψομέτρου– είναι όμως πολύ κοινά και σε άλλες καταστάσεις, όπως το άγχος ή μια απλή γαστρεντερίτιδα.
Συνήθως, τα πρώτα σημάδια εμφανίζονται περίπου τέσσερις ώρες μετά την άφιξη σε μεγάλο υψόμετρο και υποχωρούν μέσα σε μία έως δύο ημέρες, αν δεν συνεχιστεί η ανάβαση. Αν όμως κάποιος, παρά τα συμπτώματα, συνεχίσει να ανεβαίνει, μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να φτάσει σε επικίνδυνες επιπλοκές, που απειλούν ακόμη και τη ζωή.
Η καθηγήτρια Καταρίνα Χίφνερ υπογραμμίζει ότι αυτό το «θόλωμα» της κλινικής εικόνας δυσκολεύει τους γιατρούς να ξεχωρίσουν ποιος ασθενής κινδυνεύει πραγματικά και ποιος όχι. Γι’ αυτό και οι επιστήμονες στρέφονται πλέον σε πιο αντικειμενικά εργαλεία.
Μπορούν οι βιοδείκτες να αλλάξουν το παιχνίδι στη διάγνωση;
Η ερευνητική ομάδα προτείνει τη χρήση βιοδεικτών, δηλαδή ουσιών όπως συγκεκριμένες πρωτεΐνες ή προϊόντα του μεταβολισμού, που ανιχνεύονται στο αίμα ή σε άλλα βιολογικά υγρά. Αυτοί οι βιοδείκτες θα μπορούσαν να βοηθήσουν στον διαχωρισμό των υποτύπων της οξείας νόσου του υψομέτρου και στην καλύτερη εκτίμηση του κινδύνου για κάθε άτομο.
Με βάση τέτοιες μετρήσεις, στο μέλλον θα είναι πιθανό να δημιουργηθούν «προφίλ κινδύνου», ώστε ο γιατρός να ξέρει ποιος χρειάζεται πιο στενή παρακολούθηση, πιο αργή ανάβαση ή προληπτική φαρμακευτική αγωγή. Παράλληλα, οι ερευνητές τονίζουν την ανάγκη να μελετηθούν περισσότερο παράγοντες όπως η ηλικία και το ψυχικό στρες, που φαίνεται να επηρεάζουν την εμφάνιση και την εξέλιξη της νόσου.
Τι σημαίνει αυτό για εσάς
Για τους Έλληνες που κάνουν ορειβασία, ορειβατικό σκι ή ταξίδια σε προορισμούς με μεγάλα υψόμετρα (Άλπεις, Ιμαλάια, Άνδεις), το βασικό μήνυμα είναι σαφές: η προσαρμογή στο υψόμετρο μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο. Αποφύγετε την απότομη άνοδο πάνω από τα 2.500 μέτρα, ειδικά αν δεν έχετε προηγούμενη εμπειρία ή αν έχετε χρόνια προβλήματα υγείας.
Αν εμφανίσετε έντονο πονοκέφαλο, ζάλη, ναυτία ή αδυναμία λίγες ώρες μετά την άφιξη σε μεγάλο υψόμετρο, μην τα αγνοήσετε. Σταματήστε την ανάβαση, ξεκουραστείτε, πιείτε υγρά και, αν τα συμπτώματα επιμένουν ή επιδεινώνονται, κατεβείτε σε χαμηλότερο υψόμετρο και ζητήστε ιατρική συμβουλή.
Στο μέλλον, εφόσον αναπτυχθούν και εφαρμοστούν βιοδείκτες στην κλινική πράξη, θα είναι πιο εύκολο για τους γιατρούς στην Ελλάδα –από τα νοσοκομεία του ΕΣΥ μέχρι τα ιατρεία σε ορεινές περιοχές– να ξεχωρίζουν ποιοι ταξιδιώτες ή ορειβάτες ανήκουν σε ομάδα υψηλού κινδύνου και να προτείνουν εξατομικευμένα μέτρα πρόληψης.
Σχόλιο 
: Σε μια χώρα με έντονη ορεινή δραστηριότητα και αυξανόμενο ενδιαφέρον για ορειβατικό τουρισμό, η καλύτερη κατανόηση της οξείας νόσου του υψομέτρου δεν είναι θεωρητικό ζήτημα. Αφορά άμεσα την ασφάλεια Ελλήνων ορειβατών, στρατιωτικών και ταξιδιωτών, αλλά και την ανάγκη το ΕΣΥ να αναπτύξει σαφή πρωτόκολλα πρόληψης και αντιμετώπισης σε ορεινά κέντρα και τουριστικές περιοχές.
Πηγή: iatronet.gr
#υψόμετρο #ορειβασία #οξείανόσος #πρόληψη #διάγνωση
