Τα φορολογικά έσοδα δίνουν την εικόνα ενός προϋπολογισμού που αντέχει, αλλά πίσω από τους αριθμούς κρύβεται μια πολύ πιο σφιχτή πραγματικότητα για νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Το πρωτογενές πλεόνασμα υπερβαίνει τον στόχο, όμως η ακρίβεια «φουσκώνει» τα ταμεία του κράτους την ώρα που ρίχνει την κατανάλωση.
Τα φορολογικά έσοδα εμφανίζονται ενισχυμένα στο πρώτο εξάμηνο του 2026, αλλά η δομή τους αποκαλύπτει ότι η αντοχή του προϋπολογισμού βασίζεται περισσότερο στην ακρίβεια παρά σε ισχυρή ανάπτυξη. Το πρωτογενές πλεόνασμα υπερέβη τον στόχο κατά 2,5 δισ. ευρώ, την ώρα που η πραγματική κατανάλωση υποχωρεί σε κρίσιμους κλάδους.
Φορολογικά έσοδα: πλεόνασμα βιώσιμο ή λογιστική οφθαλμαπάτη;
Στο σύνολο του εξαμήνου, τα φορολογικά έσοδα (χωρίς έκτακτες εγγραφές) έφτασαν τα 33,4 δισ. ευρώ, υπερβαίνοντας τον στόχο κατά 584 εκατ. ευρώ ή 1,8%. Η «μαξιλάρα» αυτή δεν στηρίζεται σε οριζόντια άνθηση της οικονομίας, αλλά κυρίως σε αυξημένο ΦΠΑ, δηλαδή σε υψηλότερες τιμές και όχι σε περισσότερο όγκο συναλλαγών.
Ο Ιούνιος, πρώτος μήνας της τουριστικής περιόδου, λειτούργησε ως κρίσιμο «σωσίβιο» για τον προϋπολογισμό. Τα έσοδα από ΦΠΑ ξεπέρασαν τον στόχο κατά 229 εκατ. ευρώ και οι φόροι εισοδήματος κατά 139 εκατ. ευρώ, αποτρέποντας ένα εξάμηνο που, χωρίς αυτή την ώθηση, θα κινούνταν οριακά στα όρια των προβλέψεων και θα περιόριζε τον δημοσιονομικό χώρο για νέες παροχές.
Η ακρίβεια στηρίζει το ταμείο, αλλά «στεγνώνει» την κατανάλωση
Τα έσοδα από ΦΠΑ ανήλθαν σε 14,6 δισ. ευρώ, με «καθαρή» υπέρβαση 573 εκατ. ευρώ σε σχέση με τον στόχο, όμως αυτό δεν σημαίνει ότι οι πολίτες καταναλώνουν περισσότερο. Αντίθετα, οι ανατιμήσεις ανεβάζουν τον λογαριασμό του ΦΠΑ ανά συναλλαγή, ακόμη κι όταν τα καλάθια γίνονται μικρότερα και οι αγορές πιο φειδωλές.
Η πραγματική εικόνα αποτυπώνεται στους Ειδικούς Φόρους Κατανάλωσης, που επιβάλλονται ανά μονάδα προϊόντος και δείχνουν τον όγκο πωλήσεων. Εκεί, τα έσοδα περιορίστηκαν στα 3,223 δισ. ευρώ, 233 εκατ. ευρώ κάτω από τον στόχο, σηματοδοτώντας σαφή κάμψη της κατανάλωσης σε βασικά αγαθά και υπηρεσίες.
Καύσιμα: η πτώση 10% στέλνει σήμα κινδύνου για την οικονομική δραστηριότητα
Στα καύσιμα, οι ΕΦΚ καταγράφουν πτώση-καμπανάκι: υστέρηση 10,4% στο εξάμηνο σε σχέση με στόχους και με το 2025. Τα έσοδα περιορίστηκαν σε 1,822 δισ. ευρώ, από 2,033 δισ. ευρώ πέρυσι, δηλαδή 211 εκατ. ευρώ λιγότερα, παρά το ότι ο προϋπολογισμός προέβλεπε τουλάχιστον επανάληψη των περσινών επιδόσεων.
Η κατανάλωση καυσίμων, ως «βαρόμετρο» μεταφορών, εμπορίου και καθημερινών μετακινήσεων, αποτυπώνει επιβράδυνση της πραγματικής δραστηριότητας. Ακόμη και ο ΦΠΑ στα καύσιμα δεν βελτιώνει την εικόνα: οι ανατιμήσεις δεν μεταφράζονται σε περισσότερα έσοδα, γιατί η πτώση στον όγκο πωλήσεων εξουδετερώνει το όφελος των υψηλότερων τιμών για το Δημόσιο.
Απασχόληση και φόρος εισοδήματος: η μόνη γνήσια ένδειξη ανάπτυξης
Η μοναδική κατηγορία που αποτυπώνει πραγματική οικονομική πρόοδο είναι οι άμεσοι φόροι εισοδήματος. Τα έσοδα φόρων εισοδήματος στο εξάμηνο έφτασαν τα 10,9 δισ. ευρώ, αυξημένα κατά 147 εκατ. ευρώ έναντι στόχου, με τον φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων να ενισχύεται κατά 311 εκατ. ευρώ λόγω αύξησης της απασχόλησης και περισσότερων μισθωτών που φορολογούνται.
Ωστόσο, η βελτίωση στα εισοδήματα δεν μεταφράζεται σε αντίστοιχη άνοδο της κατανάλωσης, καθώς εξανεμίζεται από την ακρίβεια και τους έμμεσους φόρους. Το αποτέλεσμα είναι μια οικονομία όπου οι πολίτες πληρώνουν περισσότερα για τα ίδια ή και λιγότερα αγαθά, ενώ το κράτος εισπράττει επιπλέον πόρους όχι μόνο επειδή η πίτα μεγαλώνει, αλλά κυρίως επειδή η τιμή ανά κομμάτι αυξάνεται.
SBC Red Line
Το αφήγημα του «ισχυρού πλεονάσματος» κρύβει ότι σημαντικό μέρος του στηρίζεται σε ακρίβεια και όχι σε υγιή επέκταση της οικονομικής δραστηριότητας. Όταν οι ΕΦΚ βουλιάζουν ενώ ο ΦΠΑ κρατιέται ψηλά, το πρόβλημα δεν είναι λογιστικό, αλλά βαθιά πραγματικό.
Για τις επιχειρήσεις, ιδίως σε μεταφορές και εμπόριο, η πτώση κατανάλωσης καυσίμων σημαίνει λιγότερες διαδρομές, πιο σφιχτά δρομολόγια και περιορισμό επενδυτικών σχεδίων. Για τα νοικοκυριά, η εικόνα μεταφράζεται σε λιγότερες μετακινήσεις, «κομμένες» δαπάνες και συνεχή πίεση στο διαθέσιμο εισόδημα.
Η μεγάλη εικόνα είναι μια οικονομία που εμφανίζει δημοσιονομική αντοχή, αλλά με κοινωνικό και αναπτυξιακό κόστος που διογκώνεται. Το επόμενο στοίχημα για την οικονομική πολιτική είναι αν θα συνεχίσει να βασίζεται σε φορολογικά έσοδα από ακρίβεια ή αν θα μετατοπιστεί σε ανάπτυξη που αυξάνει τον όγκο και όχι μόνο την τιμή της δραστηριότητας.
Διαβάστε επίσης:
Ακριβά καύσιμα, λιγότερα έσοδα: Πώς «πονάνε» τον προϋπολογισμό
Πρωτογενές πλεόνασμα στο εξάμηνο, αλλά με κρυφές στρεβλώσεις
#φορολογικάέσοδα #πρωτογενέςπλεόνασμα #ακρίβεια #ΦΠΑ #ΕιδικοίΦόροιΚατανάλωσης #καύσιμα #κατανάλωση #ελληνικήοικονομία #δημοσιονομικήπολιτική #εισόδημα #απασχόληση #νοικοκυριά #επιχειρήσεις #προϋπολογισμός #φορολογία
