Σοβαρές ενστάσεις για τον τρόπο που η εμπορική συμφωνία ΕΕ–Mercosur ρυθμίζει τον κλάδο της επιτραπέζιας ελιάς διατυπώνουν οι οργανώσεις του κλάδου από Ισπανία, Ιταλία και Ελλάδα. Καταγγέλλουν ασύμμετρη μεταχείριση, που ανοίγει την ευρωπαϊκή αγορά σε φθηνότερες εισαγωγές, ενώ κρατά κλειστές τις αγορές της Mercosur για τα ευρωπαϊκά προϊόντα.
Στο επίκεντρο μιας νέας εμπορικής αντιπαράθεσης βρίσκεται η επιτραπέζια ελιά, με αφορμή τη συμφωνία ελεύθερου εμπορίου ανάμεσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση και τις χώρες της Mercosur (Βραζιλία, Αργεντινή, Ουρουγουάη, Παραγουάη). Οι κλαδικές οργανώσεις ASEMESA (Ισπανία), ASSOM (Ιταλία) και ΠΕΜΕΤΕ (Ελλάδα) εκφράζουν την έντονη ανησυχία τους, υποστηρίζοντας ότι η συμφωνία υπονομεύει τη βιωσιμότητα της ευρωπαϊκής παραγωγής.
Ασύμμετρη πρόσβαση και κίνδυνος για τις εξαγωγές
Σύμφωνα με την ανακοίνωση της Πανελλήνιας Ένωσης Μεταποιητών – Τυποποιητών – Εξαγωγέων Επιτραπέζιων Ελιών (ΠΕΜΕΤΕ), η συμφωνία προβλέπει τη σταδιακή κατάργηση, μέσα σε επταετία, των σημερινών δασμών 12,8% στις επιτραπέζιες ελιές που εισάγονται στην ΕΕ από τις χώρες της Mercosur. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι οι παραγωγοί της Νότιας Αμερικής θα αποκτήσουν προνομιακή πρόσβαση στην ευρωπαϊκή αγορά, μειώνοντας το κόστος εισόδου τους και εντείνοντας τον ανταγωνισμό προς τα ευρωπαϊκά προϊόντα.
Την ίδια στιγμή, όπως υπογραμμίζουν οι τρεις οργανώσεις, οι αγορές της Mercosur παραμένουν ουσιαστικά κλειστές για τις ευρωπαϊκές επιτραπέζιες ελιές. Οι δασμοί που επιβάλλονται στα ευρωπαϊκά προϊόντα παραμένουν γύρω στο 12,6%, χωρίς αντίστοιχη δέσμευση για σταδιακή μείωσή τους. Η κατάσταση αυτή χαρακτηρίζεται ως «ασύμμετρη» και «αντίθετη με την αρχή του δίκαιου και αμοιβαίου ανταγωνισμού».
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στη Βραζιλία, μία από τις μεγαλύτερες καταναλώτριες αγορές επιτραπέζιας ελιάς παγκοσμίως. Εκεί, οι ευρωπαϊκές ελιές παραμένουν πρακτικά αποκλεισμένες, την ώρα που άλλοι διεθνείς ανταγωνιστές επωφελούνται από πιο ευνοϊκές εμπορικές συμφωνίες.
Επιπτώσεις στην περιφέρεια και απάντηση του κλάδου
Οι οργανώσεις ASEMESA, ASSOM και ΠΕΜΕΤΕ προειδοποιούν ότι η συμφωνία έχει «διπλά αρνητικό αντίκτυπο»: περιορίζει τις εξαγωγικές δυνατότητες των ευρωπαϊκών επιτραπέζιων ελιών σε καίριες αγορές και, ταυτόχρονα, αυξάνει την πίεση εντός της ΕΕ, επιτρέποντας προνομιακή είσοδο προϊόντων από τρίτες χώρες. Το αποτέλεσμα, όπως εκτιμούν, θα είναι συμπίεση τιμών παραγωγού, μείωση κερδοφορίας για τις γεωργικές εκμεταλλεύσεις και αναδιάταξη της αγοράς υπέρ των εισαγωγών.
Ο κλάδος των επιτραπέζιων ελιών θεωρείται στρατηγικός για πολλές αγροτικές περιοχές της Μεσογείου, με υψηλή εξαγωγική εξάρτηση και σημαντική συμβολή στην απασχόληση. Οι οργανώσεις τονίζουν ότι η ευρωπαϊκή βιομηχανία έχει επενδύσει σε αυστηρή συμμόρφωση με τα κοινωνικά και περιβαλλοντικά πρότυπα της ΕΕ, καθώς και με τα πρότυπα ασφάλειας τροφίμων, γεγονός που αυξάνει το κόστος παραγωγής σε σχέση με ανταγωνιστές εκτός ΕΕ.
Ως απάντηση στις εξελίξεις, οι τρεις οργανώσεις ανακοινώνουν ότι βρίσκονται στο τελικό στάδιο σύστασης νέας Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας για τον κλάδο της επιτραπέζιας ελιάς. Στόχος είναι η ενιαία εκπροσώπηση σε επίπεδο Βρυξελλών, η ενίσχυση του διαλόγου με τα θεσμικά όργανα της ΕΕ και η συντονισμένη υπεράσπιση των συμφερόντων του κλάδου σε μελλοντικές εμπορικές διαπραγματεύσεις.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η αντίδραση του κλάδου φωτίζει το διαχρονικό πρόβλημα των ευρωπαϊκών εμπορικών συμφωνιών: η γεωπολιτική και βιομηχανική στρατηγική υπερισχύει συχνά της αγροτικής οικονομίας. Αν η ΕΕ δεν διασφαλίσει πραγματική αμοιβαιότητα στους δασμούς, ο κίνδυνος είναι οι μεσογειακές αγροτικές περιοχές –και μαζί τους η ελληνική επιτραπέζια ελιά– να πληρώσουν το τίμημα μιας συμφωνίας που σχεδιάστηκε με άλλα κριτήρια.
#ΕΕ #Mercosur #επιτραπέζιεςΕλιές #Αγροδιατροφή #Εξαγωγές
