Η κλιμάκωση του εμπορικού πολέμου από τον Ντόναλντ Τραμπ, με στοχευμένους δασμούς σε οκτώ ευρωπαϊκές χώρες λόγω της άρνησής τους να συναινέσουν στην «αγορά» της Γροιλανδίας, φέρνει την Ευρωζώνη σε δύσκολη θέση. Βρυξέλλες και μεγάλες πρωτεύουσες αναζητούν κοινή γραμμή άμυνας, αποφεύγοντας προς το παρόν να ανοίξουν ευθέως το κεφάλαιο των αντίμετρων.
Η νέα κίνηση του Ντόναλντ Τραμπ να συνδέσει την αμερικανική εμπορική πολιτική με την αμφιλεγόμενη επιδίωξη ένταξης της Γροιλανδίας στις ΗΠΑ, επαναφέρει με οξύ τρόπο το ρήγμα στις διατλαντικές σχέσεις. Από την 1η Φεβρουαρίου, η Ουάσινγκτον προαναγγέλλει δασμό 10% στις εισαγωγές από Δανία, Νορβηγία, Σουηδία, Γαλλία, Γερμανία, Ηνωμένο Βασίλειο, Ολλανδία και Φινλανδία, με σαφή απειλή κλιμάκωσης στο 25% από 1η Ιουνίου, έως ότου υπάρξει συμφωνία για τη «γοητευτική», κατά τον Τραμπ, Γροιλανδία.
Οικονομικό αποτύπωμα και πολιτικό διακύβευμα
Οι πρώτες εκτιμήσεις κάνουν λόγο για πλήγμα στις ευρωπαϊκές εξαγωγές της τάξης του 1%-1,5% του ΑΕΠ για την Ευρωζώνη και 1%-2% για το Ηνωμένο Βασίλειο, μέχρις ότου οι ροές εμπορίου ανακατευθυνθούν σε άλλες αγορές της ΕΕ. Το βραχυπρόθεσμο κόστος είναι υπολογίσιμο αλλά διαχειρίσιμο· το βαθύτερο ζήτημα όμως είναι θεσμικό και γεωπολιτικό: η χρήση των δασμών ως μοχλού πίεσης για εδαφικές διευθετήσεις.
Η κίνηση της Ουάσινγκτον στην ουσία ακυρώνει de facto τη συμφωνία του περασμένου Ιουλίου για αποκλιμάκωση των εμπορικών εντάσεων ΕΕ–ΗΠΑ. Στέλνει επίσης μήνυμα σε τρίτες χώρες ότι οι εμπορικές συμφωνίες με τις ΗΠΑ μπορεί να ανατραπούν μονομερώς για λόγους που υπερβαίνουν την οικονομία, υπονομεύοντας την αξιοπιστία του αμερικανικού πλαισίου κανόνων.
Eurogroup: αναζήτηση ενιαίας ευρωπαϊκής απάντησης
Το ζήτημα κυριάρχησε στην πρώτη συνεδρίαση του Eurogroup για το 2026, υπό τη νέα προεδρία του Κυριάκου Πιερρακάκη. Ο Έλληνας υπουργός προανήγγειλε γύρο επαφών με όλους τους ομολόγους του, υπογραμμίζοντας ότι σε τέτοιες συγκυρίες η Ευρώπη οφείλει να εμφανιστεί ενωμένη. Η τοποθέτηση αποτυπώνει τον πυρήνα του προβλήματος: τα συμφέροντα των οκτώ χωρών που στοχοποιούνται δεν ταυτίζονται πλήρως, ενώ το Ηνωμένο Βασίλειο βρίσκεται εκτός θεσμικού πλαισίου της ΕΕ.
Ο επίτροπος Οικονομίας και Παραγωγικότητας Βάλντις Ντομπρόβσκις κράτησε χαμηλούς τόνους, επαναβεβαιώνοντας την υποστήριξη της ΕΕ στην ανεξαρτησία της Γροιλανδίας και προαναγγέλλοντας διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ για «την καλύτερη και πιο εποικοδομητική λύση». Απέφυγε πάντως να επιβεβαιώσει ή να διαψεύσει σενάρια για συμμετρικά αντίμετρα σε αμερικανικά προϊόντα, ένδειξη ότι η Κομισιόν θέλει να διατηρήσει περιθώριο ελιγμών.
Επανενεργοποίηση γαλλογερμανικού άξονα
Σημαντικό πολιτικό σήμα αποτέλεσε η κοινή εμφάνιση του Γερμανού υπουργού Οικονομικών Λαρς Κλινγκμπάιλ και του Γάλλου ομολόγου του Ρολάν Λεσκύρ στο Eurogroup. Ο Κλινγκμπάιλ προειδοποίησε από το Βερολίνο ότι «η Ευρώπη δεν απειλείται και έχει τα όπλα να αντιδράσει», ενώ ο Λεσκύρ μίλησε για «ισχυρά εργαλεία» που διαθέτει η ΕΕ, κατονομάζοντας εμπορικές συμφωνίες και δασμούς. Η συντονισμένη στάση Παρισιού–Βερολίνου υποδηλώνει διάθεση ανάκτησης της ηγεμονίας στον ευρωπαϊκό χειρισμό της κρίσης.
Το αν αυτή η επίδειξη ενότητας θα μεταφραστεί σε σκληρή γραμμή ή σε ελεγχόμενη αποκλιμάκωση θα κριθεί από δύο παραμέτρους: την αντοχή των ευρωπαϊκών οικονομιών σε μια νέα κλιμάκωση του εμπορικού πολέμου και την εσωτερική πολιτική δυναμική στις ΗΠΑ, όπου ο Τραμπ έχει επενδύσει πολιτικά στην εικόνα του «σκληρού διαπραγματευτή».
Σχόλιο SBCTV.gr: Η υπόθεση Γροιλανδίας λειτουργεί ως crash test για την ευρωπαϊκή στρατηγική αυτονομία: αν η ΕΕ δεν απαντήσει συντεταγμένα και με σαφή κόκκινη γραμμή στην εργαλειοποίηση των δασμών για εδαφικές διεκδικήσεις, θα στείλει μήνυμα αδυναμίας που θα ξεπερνά κατά πολύ το σημερινό εμπορικό κόστος.
#δασμοί #Τραμπ #Ευρωζώνη #Eurogroup #Γροιλανδία
