Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε διαψεύδει κατηγορηματικά ότι πρότεινε συμβιβασμό επί της κυριαρχίας της Γροιλανδίας προς ικανοποίηση του Ντόναλντ Τραμπ, την ώρα που ο Αμερικανός πρόεδρος προωθεί το νέο «Συμβούλιο Ειρήνης» ως παράλληλο κέντρο ισχύος απέναντι στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ. Οι κινήσεις αυτές, με φόντο το Νταβός, ανοίγουν μια νέα φάση γεωπολιτικού παζαριού για την Αρκτική, τη Γάζα και τον ρόλο του ΟΗΕ.
Η αντιπαράθεση για το μέλλον της Γροιλανδίας και ο ανταγωνισμός γύρω από τη διεθνή αρχιτεκτονική ασφάλειας διασταυρώνονται στο Νταβός. Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε, μέσω εκπροσώπου της Συμμαχίας, διέψευσε δημοσιεύματα των «Le Monde» και «New York Times» ότι σε συνομιλίες του με τον Ντόναλντ Τραμπ συζητήθηκε παραχώρηση κυριαρχίας στην αμερικανική βάση Πιτούφικ στη βόρεια Γροιλανδία, ή ακόμα και μελλοντική εκχώρηση πρόσθετων εδαφών.
«Ο Γενικός Γραμματέας δεν πρότεινε κανέναν συμβιβασμό επί της κυριαρχίας κατά τη συνάντησή του με τον Πρόεδρο στο Νταβός», τόνισε η εκπρόσωπος του ΝΑΤΟ Άλισον Χαρτ, χωρίς να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες. Η διάψευση έρχεται μετά από ημέρες έντασης, όπου ο Τραμπ είχε αφήσει να εννοηθεί ότι εξετάζει τρόπους «απόκτησης» της αυτόνομης δανικής νήσου, προκαλώντας σφοδρές αντιδράσεις στην Κοπεγχάγη και τις Βρυξέλλες.
Η Γροιλανδία ως γεωπολιτικό έπαθλο
Η βάση Πιτούφικ (πρώην Thule) αποτελεί κρίσιμη υποδομή για το αμερικανικό αντιπυραυλικό και διαστημικό σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης στην Αρκτική. Η όποια αλλαγή στο καθεστώς κυριαρχίας της Γροιλανδίας θα είχε βαθιές συνέπειες για το ΝΑΤΟ, τη Δανία και την ευρωπαϊκή ασφάλεια, σε μια περίοδο όξυνσης του ανταγωνισμού με τη Ρωσία και την Κίνα για τους πόρους και τις θαλάσσιες οδούς της Αρκτικής.
Η δανική κυβέρνηση είχε ήδη χαιρετίσει ως «θετικό μήνυμα» το γεγονός ότι ο Τραμπ δήλωσε πως δεν θα χρησιμοποιήσει στρατιωτική βία για να επιβάλει τις βλέψεις του στη Γροιλανδία. Παράλληλα, ο Αμερικανός πρόεδρος απέσυρε απειλή για δασμούς σε οκτώ ευρωπαϊκές χώρες που αντιτάχθηκαν στα σχέδιά του, λέγοντας ότι κατέληξε σε «περίγραμμα συμφωνίας» με το ΝΑΤΟ για το μέλλον του νησιού – διατύπωση που τροφοδότησε τα σενάρια περί παρασκηνιακών ανταλλαγμάτων.
Το «Συμβούλιο Ειρήνης» και η αμφισβήτηση του ΟΗΕ
Παράλληλα με το «μέτωπο Γροιλανδίας», ο Τραμπ αξιοποιεί το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός για να προωθήσει το νέο «Συμβούλιο Ειρήνης», ένα σχήμα που ξεκίνησε ως μεταβατικό όργανο για την επίβλεψη της εκεχειρίας στη Γάζα αλλά φιλοδοξεί, σύμφωνα με τον ίδιο, να μεσολαβεί σε ευρύτερες διεθνείς κρίσεις. Το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ είχε εγκρίνει τον περιορισμένο ρόλο του οργάνου στη Γάζα· ωστόσο, η Ουάσινγκτον επιχειρεί να επεκτείνει την εντολή του, δημιουργώντας de facto έναν ανταγωνιστικό πόλο απέναντι στο ίδιο το Συμβούλιο Ασφαλείας.
Περίπου 35 από τις 60 χώρες που προσκλήθηκαν –μεταξύ των οποίων Αίγυπτος, Κατάρ, ΗΑΕ, Πακιστάν και Ισραήλ– έχουν αποδεχθεί να συμμετάσχουν, δηλώνοντας πάντως ότι παραμένουν προσηλωμένες στην εντολή για ειρήνη και ανοικοδόμηση στη Γάζα και στο δικαίωμα των Παλαιστινίων σε κράτος. Αντίθετα, Γαλλία, Νορβηγία, Σουηδία και Σλοβενία έχουν ήδη αρνηθεί, επικαλούμενες τον κίνδυνο υπονόμευσης της διεθνούς τάξης που βασίζεται στον Καταστατικό Χάρτη του ΟΗΕ.
Η Ρωσία μελετά την πρόσκληση Τραμπ, με τον Βλαντίμιρ Πούτιν να δηλώνει ότι η Μόσχα θα μπορούσε να διαθέσει 1 δισ. δολάρια από τα δεσμευμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία για μακροπρόθεσμη συμμετοχή, με έμφαση στην ανοικοδόμηση παλαιστινιακών περιοχών. Την ίδια στιγμή, ο Τραμπ αφήνει ανοικτό το ενδεχόμενο το «Συμβούλιο Ειρήνης» να «αντικαταστήσει» το Συμβούλιο Ασφαλείας, χαρακτηρίζοντας τον ΟΗΕ «ανεπαρκή» αλλά παραδεχόμενος ότι «η δυναμική του παραμένει μεγάλη».
Βετεράνοι διπλωμάτες των ΗΠΑ προειδοποιούν ότι, εάν ο στόχος είναι η de facto αντικατάσταση του Συμβουλίου Ασφαλείας, η διεθνής αποδοχή θα είναι περιορισμένη. Ωστόσο, ακόμη και η συζήτηση για εναλλακτικά κέντρα λήψης αποφάσεων αποκαλύπτει τη ρευστότητα της παγκόσμιας τάξης, με τη Γροιλανδία, τη Γάζα και τα παγωμένα ρωσικά κεφάλαια να λειτουργούν ως μάρκες σε ένα ευρύτερο γεωπολιτικό παζάρι.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η διπλή κίνηση Τραμπ –πίεση για γεωπολιτικό έλεγχο της Γροιλανδίας και δημιουργία παράλληλου «Συμβουλίου Ειρήνης»– συνιστά ευθεία πρόκληση τόσο για το ΝΑΤΟ όσο και για τον ΟΗΕ. Η Δύση κινδυνεύει να διχαστεί ανάμεσα σε όσους βλέπουν μια ευκαιρία για ταχύτερη, αμερικανοκεντρική διαχείριση κρίσεων και σε όσους φοβούνται θεσμική αποσάθρωση της πολυμερούς τάξης. Για την Ευρώπη –και κατ’ επέκταση για χώρες όπως η Ελλάδα, με ζωτικά συμφέροντα σε Μεσόγειο και Μέση Ανατολή– το διακύβευμα είναι αν θα παραμείνει θεατής ή θα διεκδικήσει ρόλο συν-αρχιτέκτονα στους νέους κανόνες του παιχνιδιού.
#ΝΑΤΟ #Γροιλανδία #Trump #ΟΗΕ #ΣυμβούλιοΕιρήνης #Νταβός
