Τα προσωρινά στοιχεία εκτέλεσης προϋπολογισμού Ιανουαρίου 2026 λειτουργούν ως κλειδί για το οριστικό αποτέλεσμα του 2025 και τον διαθέσιμο δημοσιονομικό χώρο για παροχές. Καθοριστικός παράγοντας η επίδραση των αγροτικών μπλόκων του Δεκεμβρίου σε ΦΠΑ και τελωνειακά έσοδα.
Σε κρίσιμο ορόσημο για την οικονομική πολιτική του 2026 αναδεικνύονται τα στοιχεία εκτέλεσης του κρατικού προϋπολογισμού για τον Ιανουάριο, τα οποία ανακοινώνει σήμερα το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών. Τα έσοδα του πρώτου μήνα του έτους, αν και εισπράχθηκαν εντός 2026, αφορούν κατά βάση δηλώσεις και δραστηριότητα του γ΄ τριμήνου του 2025, με ιδιαίτερη βαρύτητα στον Δεκέμβριο.
Στην πράξη, τα δεδομένα Ιανουαρίου –και στη συνέχεια Φεβρουαρίου– θα «κλείσουν τα βιβλία» της περσινής χρονιάς, καθορίζοντας αν προκύπτει υπερ-πλεόνασμα και άρα πόσος δημοσιονομικός χώρος υπάρχει για νέες παροχές που σχεδιάζεται να εξαγγελθούν από τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη έως τη ΔΕΘ, αλλά και για τυχόν νωρίτερες παρεμβάσεις.
Ο αστάθμητος παράγοντας των αγροτικών μπλόκων
Η φετινή αποτύπωση των εσόδων Ιανουαρίου θεωρείται πιο κρίσιμη από άλλες χρονιές λόγω της «εισβολής» ενός απρόβλεπτου παράγοντα: των αγροτικών κινητοποιήσεων και των μπλόκων του Δεκεμβρίου σε εθνικές οδούς και τελωνεία. Τα σημερινά στοιχεία θα δώσουν την πρώτη απάντηση στο κατά πόσο οι αποκλεισμοί στη μεταφορά εμπορευμάτων και οι διαταραχές στην αγορά –εν μέσω της κορύφωσης της χριστουγεννιάτικης περιόδου– άφησαν μετρήσιμο αποτύπωμα στα φορολογικά έσοδα.
Κεντρικό ρόλο σε αυτή την αξιολόγηση θα έχουν ο ΦΠΑ και τα έσοδα των τελωνείων. Ο ΦΠΑ που εισπράχθηκε από τις επιχειρήσεις έως 31 Δεκεμβρίου και αποδόθηκε στο Δημόσιο στο τέλος Ιανουαρίου λειτουργεί ως άμεσο «βαρόμετρο» για την αντοχή της κατανάλωσης και, τελικά, για το περιθώριο παροχών εντός του 2026. Αν τα έσοδα κινηθούν πάνω από τις προβλέψεις της εισηγητικής έκθεσης του Προϋπολογισμού, ενισχύεται ο διαθέσιμος χώρος για στοχευμένα μέτρα· αντίθετα, τυχόν υστέρηση περιορίζει τις δυνατότητες νέων παρεμβάσεων.
Διπλό κλείδωμα πλεονάσματος έως τα μέσα Μαρτίου
Η οριστική εικόνα δεν θα δοθεί σήμερα, αλλά στις 16 Μαρτίου, όταν δημοσιοποιηθούν και τα στοιχεία εσόδων Φεβρουαρίου (πληρωμές έως 27/2) και επισημοποιηθεί το τελικό δημοσιονομικό αποτέλεσμα του 2025. Τότε θα φανεί όχι μόνο η άμεση επίδραση των μπλόκων του Δεκεμβρίου, αλλά και αν οι επιπτώσεις τους «μεταφέρονται» στο πρώτο δίμηνο του 2026 μέσω χαμηλότερου τζίρου, συμπιεσμένων περιθωρίων κέρδους ή μειωμένης καταναλωτικής εμπιστοσύνης.
Ενδεχόμενη παράταση των επιδράσεων, είτε λόγω καθυστερήσεων στις εφοδιαστικές αλυσίδες είτε λόγω πιο επιφυλακτικής συμπεριφοράς επιχειρήσεων και νοικοκυριών, θα αποτελέσει κρίσιμο δείκτη για τη δυναμική του φετινού πλεονάσματος. Από αυτή θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό το εύρος των κοινωνικών παροχών και φοροελαφρύνσεων που έχουν ήδη προαναγγελθεί ή βρίσκονται υπό επεξεργασία.
Το σημερινό δελτίο λειτουργεί ως πρώτη ακτινογραφία του δημοσιονομικού τοπίου, ενώ το επόμενο, στα μέσα Μαρτίου, θα «κλειδώσει» οριστικά τόσο την επίδοση του 2025 όσο και τις προοπτικές του 2026, σε μια περίοδο όπου η κυβέρνηση καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στη στήριξη εισοδημάτων και στη διατήρηση της αξιοπιστίας της δημοσιονομικής πολιτικής.
Σχόλιο 
: Τα στοιχεία Ιανουαρίου δεν είναι απλώς μια τεχνική λεπτομέρεια εκτέλεσης προϋπολογισμού, αλλά ο πραγματικός «οδηγός» για το πόσο γενναιόδωρη μπορεί να είναι η κυβέρνηση σε παροχές χωρίς να διακινδυνεύσει την εικόνα δημοσιονομικής πειθαρχίας· γι’ αυτό και η επίδραση των αγροτικών μπλόκων θα διαβαστεί με ιδιαίτερη προσοχή από αγορές και θεσμούς.
#προϋπολογισμός #πλεόνασμα #ΦΠΑ #φορολογικάΈσοδα #αγροτικέςΚινητοποιήσεις
