Σε κεντρικό επιταχυντή μεγάλων δημοσίων επενδύσεων έχει εξελιχθεί η Μονάδα Στρατηγικών Συμβάσεων (PPF) του Υπερταμείου, με χαρτοφυλάκιο έργων που ξεπερνά τα 10 δισ. ευρώ και παρεμβάσεις από την υγεία και τις υποδομές έως την πολιτική προστασία και την ασφάλεια. Ο απολογισμός 2025 αποτυπώνει έναν νέο, πιο τεχνοκρατικό τρόπο ωρίμανσης και δημοπράτησης έργων εθνικής σημασίας.
Το Υπερταμείο, μετά την ενσωμάτωση του ΤΑΙΠΕΔ και του ΤΧΣ, έχει μετατραπεί σε κεντρικό αναπτυξιακό θεσμό, διαχειριζόμενο χαρτοφυλάκιο περίπου 12 δισ. ευρώ σε 11 κρίσιμους τομείς – από ενέργεια και ύδατα έως λιμάνια, μεταφορές, τράπεζες και ακίνητα. Πίσω όμως από τους αριθμούς, ο πραγματικός «επιταχυντής» των μεγάλων έργων είναι η Μονάδα Στρατηγικών Συμβάσεων (Project Preparation Facility – PPF), η οποία από το 2021 λειτουργεί ως ανεξάρτητη, ευέλικτη δομή εντός του Ομίλου.
Ο ρόλος του PPF και τα βασικά μεγέθη
Η PPF έχει αναλάβει, για λογαριασμό της Ελληνικής Δημοκρατίας, τη δημοπράτηση έργων άνω των 10 δισ. ευρώ. Στο χαρτοφυλάκιό της έχουν ενταχθεί περισσότερα από 80 στρατηγικά έργα, τα οποία αντιστοιχούν σε πάνω από 900 διαγωνιστικές διαδικασίες. Μέχρι σήμερα έχουν δημοπρατηθεί έργα ύψους 4,25 δισ. ευρώ, με 598 διαγωνισμούς και συμβάσεις μόνο για το Ταμείο Ανάκαμψης, συνολικού προϋπολογισμού 2,5 δισ. ευρώ.
Η συγκέντρωση τεχνογνωσίας και η χρήση τυποποιημένων, διαφανών διαδικασιών επιτρέπουν σημαντικές οικονομίες κλίμακας: μέσω των διαγωνισμών του Ταμείου Ανάκαμψης, το PPF έχει επιτύχει εξοικονόμηση άνω των 150 εκατ. ευρώ από εκπτώσεις αναδόχων, ποσό που επανεπενδύεται σε νέα έργα. Παράλληλα, η Μονάδα υποστηρίζει θυγατρικές του Υπερταμείου (ΓΑΙΑΟΣΕ, ΑΕΔΙΚ κ.ά.), ξεμπλοκάροντας έργα που για χρόνια παρέμεναν στάσιμα.
Υγεία, πολιτική προστασία και πράσινες παρεμβάσεις
Στον τομέα της δημόσιας υγείας, το PPF «τρέχει» το μεγαλύτερο πρόγραμμα αναβάθμισης του ΕΣΥ: έχουν ολοκληρωθεί διαγωνισμοί για 93 νοσοκομεία και 163 Κέντρα Υγείας, προϋπολογισμού 493 εκατ. ευρώ, με εξοικονόμηση περίπου 28 εκατ. ευρώ, ενώ πάνω από 15 μονάδες έχουν ήδη παραδοθεί. Ο ορίζοντας ολοκλήρωσης όλων των έργων τοποθετείται έως τον Ιούνιο του 2026.
Στην πολιτική προστασία, το πρόγραμμα «ΑΙΓΙΣ» ύψους 1 δισ. ευρώ έχει δημοπρατηθεί στο 100%, με περισσότερες από 100 συμβάσεις και πάνω από 50 αναδόχους. Περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, την προμήθεια 8 πυροσβεστικών ελικοπτέρων Airbus H215 αξίας 311,2 εκατ. ευρώ, νέα αεροσκάφη πρόληψης και αντιμετώπισης φυσικών καταστροφών, συστήματα ανίχνευσης πυρκαγιάς σε 21 αρχαιολογικούς χώρους και 164 οχήματα άμεσης επέμβασης.
Ιδιαίτερη βαρύτητα έχουν και οι παρεμβάσεις για την κλιματική ανθεκτικότητα. Το πρόγραμμα Antinero, ύψους 450 εκατ. ευρώ, αφορά καθαρισμούς, αντιπυρικές ζώνες και δασικούς δρόμους σε περίπου 600.000 στρέμματα, ενώ το Εθνικό Σχέδιο Αναδάσωσης περιλαμβάνει συμβάσεις 50 εκατ. ευρώ για αποκατάσταση δασικών οικοσυστημάτων σε Αττική, Κεντρική Μακεδονία και Βόρεια Εύβοια. Παράλληλα, υλοποιούνται έργα αντιδιαβρωτικής και αντιπλημμυρικής προστασίας 53 εκατ. ευρώ.
Υποδομές, ασφάλεια και αστικός μετασχηματισμός
Το αποτύπωμα του PPF εκτείνεται σε εμβληματικά έργα υποδομών και αστικού μετασχηματισμού. Στο ΟΑΚΑ έχουν δημοπρατηθεί έργα 90 εκατ. ευρώ (συνολικός προϋπολογισμός άνω των 130 εκατ. ευρώ) για αποκατάσταση μεταλλικών κατασκευών και αναβάθμιση εγκαταστάσεων, με στόχο την πλήρη παράδοση του συγκροτήματος τον Ιούνιο του 2026.
Η Μονάδα έχει αναλάβει επίσης την ωρίμανση της ανάπλασης της ΔΕΘ, με δημόσια χρηματοδότηση 120 εκατ. ευρώ, νέα εκθεσιακά κτίρια 41.500 τ.μ., ανακαίνιση του Βελλίδειου, δημιουργία μεγάλων πράσινων χώρων και υπόγειων parking, με την έναρξη του διαγωνισμού να αναμένεται εντός του 2026.
Στον τομέα της ασφάλειας, «τρέχουν» προγράμματα άνω των 600 εκατ. ευρώ για την ΕΛ.ΑΣ. (νέες ταυτότητες και διαβατήρια 400 εκατ. ευρώ, συστήματα, οχήματα, UAV), καθώς και εξοπλιστικό πρόγραμμα 400 εκατ. ευρώ για το Λιμενικό με πλοία ανοιχτής θαλάσσης, παράκτια και καταδιωκτικά σκάφη και αναβάθμιση του VTMIS.
Κομβικές παρεμβάσεις αποτελούν επίσης η αναβάθμιση του σιδηροδρομικού δικτύου (πρόγραμμα 1,3 δισ. ευρώ έως το 2030, με πρώτες συμβάσεις για το δίκτυο Δομοκού) και τα μεγάλα έργα αστικού ανασχεδιασμού: η μετεγκατάσταση των φυλακών Κορυδαλλού (άνω των 600 εκατ. ευρώ) και το Κυβερνητικό Πάρκο «Ανδρέας Λεντάκης» (421 εκατ. ευρώ), που βρίσκονται στη φάση ανταγωνιστικού διαλόγου.
Logistics, ακίνητα και νέα πρότυπα υλοποίησης
Στον χώρο της logistics και της αξιοποίησης ακινήτων, το PPF έχει προωθήσει το επιχειρηματικό πάρκο – logistics park στη Φυλή, προϋπολογισμού άνω των 200 εκατ. ευρώ, με σύμβαση παραχώρησης 40 ετών για την ανάπτυξη εμπορευματικού κέντρου 467 στρεμμάτων. Ο ανταγωνιστικός διάλογος έχει ολοκληρωθεί και αναμένεται η πρόσκληση δεσμευτικών προσφορών.
Παράλληλα, ολοκληρώθηκε σε πέντε μήνες η διαγωνιστική διαδικασία για την αναβάθμιση της Φοιτητικής Εστίας Αθηνών (10.271 τ.μ.), με σύμβαση 18,6 εκατ. ευρώ, δείγμα της δυνατότητας του PPF να συμπιέζει χρόνους σε έργα με σαφές κοινωνικό αποτύπωμα.
Η συσσώρευση τεχνογνωσίας σε μια κεντρική μονάδα ωρίμανσης και δημοπράτησης εισάγει ένα νέο μοντέλο διαχείρισης δημοσίων έργων: λιγότερες καθυστερήσεις, μεγαλύτερη διαφάνεια, καλύτερη αξιοποίηση πόρων και πιο επαγγελματική προσέγγιση στις σχέσεις με την αγορά και τους επενδυτές.
Σχόλιο 
: Η Μονάδα Στρατηγικών Συμβάσεων του Υπερταμείου λειτουργεί πλέον ως de facto «γραφείο έργων» του Δημοσίου, μεταφέροντας κρίσιμες αποφάσεις από το πολιτικό στο τεχνοκρατικό επίπεδο. Αν διατηρήσει ταχύτητα, διαφάνεια και θεσμική ανεξαρτησία, μπορεί να αλλάξει δομικά τον τρόπο με τον οποίο η Ελλάδα σχεδιάζει, ωριμάζει και υλοποιεί τις μεγάλες της επενδύσεις.
#Υπερταμείο #PPF #ΔημόσιεςΕπενδύσεις #ΤαμείοΑνάκαμψης
