Η αξία της ακίνητης περιουσίας των Ελλήνων αγγίζει τα 785,2 δισ. ευρώ, αλλά ο λογαριασμός του ΕΝΦΙΑ παραμένει σχεδόν αμετάβλητος. Οι ελαφρύνσεις κατανέμονται άνισα, με την Αττική να πληρώνει πάνω από το μισό φόρο.
Παρά τις εξαγγελίες για μειώσεις και τις πρόσθετες φοροαπαλλαγές, ο ΕΝΦΙΑ του 2026 αποδεικνύεται εξαιρετικά ανθεκτικός στα έσοδα που αποφέρει στο Δημόσιο. Σύμφωνα με τα συγκεντρωτικά στοιχεία της ΑΑΔΕ, 6.171.359 ιδιοκτήτες ακινήτων καλούνται φέτος να πληρώσουν συνολικό φόρο 2,297 δισ. ευρώ, έναντι 2,303 δισ. ευρώ το 2025. Η μείωση είναι οριακή, μόλις περίπου 60 εκατ. ευρώ ή 2,5%, παρά το γεγονός ότι ενεργοποιήθηκε πλέγμα εκπτώσεων και απαλλαγών.
Αξία περιουσίας σε άνοδο, μέσος φόρος σχεδόν αμετάβλητος
Η εικόνα γίνεται πιο αποκαλυπτική όταν συνδυαστεί με την εξέλιξη της αξίας της ακίνητης περιουσίας. Η συνολική φορολογητέα αξία των ακινήτων αυξήθηκε από 777,9 δισ. ευρώ το 2025 σε 785,2 δισ. ευρώ την 1.1.2026, δηλαδή κατά σχεδόν 4,6 δισ. ευρώ, χωρίς αλλαγή στις αντικειμενικές αξίες. Η αύξηση αποδίδεται κυρίως στην προσθήκη νέων κτιρίων και αγορών ακινήτων μέσα στο 2025, που διεύρυναν τη φορολογική βάση.
Ο μέσος φόρος ανά εκκαθαριστικό διαμορφώνεται σε 372,2 ευρώ, από 373,4 ευρώ πέρυσι. Πρόκειται για μείωση μόλις 1,2 ευρώ ή 0,32%, στοιχείο που δείχνει ότι οι παρεμβάσεις στις κλίμακες και οι απαλλαγές λειτούργησαν περισσότερο ως «μαξιλάρι» σε συγκεκριμένες κατηγορίες παρά ως ουσιαστική συνολική ελάφρυνση.
Από τα 2,297 δισ. ευρώ του συνολικού ΕΝΦΙΑ, τα τρία τέταρτα (1,711 δισ. ευρώ) βαρύνουν τα φυσικά πρόσωπα, ενώ τα νομικά πρόσωπα (εταιρείες) καταβάλλουν 585,7 εκατ. ευρώ. Συνολικά εκδόθηκαν 7.155.186 εκκαθαριστικά, εκ των οποίων 7.067.937 σε φυσικά πρόσωπα και 87.249 σε νομικά.
Οι απαλλαγές, οι εκπτώσεις και η «ασφάλεια» έναντι φυσικών καταστροφών
Σημαντικό τμήμα του πληθυσμού, 983.827 ιδιοκτήτες, μηδένισαν τον ΕΝΦΙΑ μέσω απαλλαγών και εκπτώσεων. Οι συνολικές εκπτώσεις φτάνουν τα 385 εκατ. ευρώ. Τα 354 εκατ. ευρώ προέρχονται από εκπτώσεις βάσει συνολικής αξίας ακίνητης περιουσίας φυσικών προσώπων, 30,2 εκατ. ευρώ από εισοδηματικά και κοινωνικά κριτήρια, 26,1 εκατ. ευρώ από ασφαλισμένες κατοικίες και 47,5 εκατ. ευρώ για κύριες κατοικίες σε μικρούς οικισμούς.
Η κατηγορία των μικρών οικισμών (579.224 ιδιοκτήτες με δικαίωμα έκπτωσης 50%) αναμένεται να ενισχυθεί, καθώς αρκετοί δεν είχαν συμπληρώσει σωστά τα στοιχεία στο Ε9. Επιπλέον, η κυβέρνηση έχει εξαγγείλει πλήρη κατάργηση του ΕΝΦΙΑ για αυτές τις κατοικίες από το 2027, οπότε θα προστεθούν στους σχεδόν ένα εκατομμύριο ιδιοκτήτες που ήδη απαλλάσσονται πλήρως.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η ασφάλιση κατοικιών έναντι φυσικών καταστροφών, η οποία συνδέεται με έκπτωση 10%-20% στον ΕΝΦΙΑ. Οι ασφαλισμένοι ιδιοκτήτες ανέρχονται πλέον σε 428.147, αυξημένοι κατά 19% σε σχέση με πέρυσι, ωστόσο ο ρυθμός αυτός είναι σαφώς χαμηλότερος από το άλμα 67% που καταγράφηκε το 2025. Η αντίστοιχη έκπτωση στον φόρο αυξήθηκε κατά μόλις 5 εκατ. ευρώ, φτάνοντας τα 26,1 εκατ. ευρώ.
Η γεωγραφική ανισορροπία: η Αττική πληρώνει πάνω από τους μισούς φόρους
Η «γεωγραφία» του ΕΝΦΙΑ αποτυπώνει με σαφήνεια τις περιφερειακές ανισότητες στον πλούτο. Η Αττική συγκεντρώνει ακίνητη περιουσία αξίας 412,6 δισ. ευρώ, κατεχόμενη από 2.560.738 ιδιοκτήτες. Από αυτούς, 2.238.386 έλαβαν χρεωστικό εκκαθαριστικό συνολικού ύψους 1,231 δισ. ευρώ, δηλαδή η περιφέρεια πληρώνει το 53,6% του συνολικού ΕΝΦΙΑ. Ο μέσος φόρος στην Αττική ανέρχεται σε 549,7 ευρώ, πολύ υψηλότερος από τον εθνικό μέσο όρο.
Στη δεύτερη θέση έρχεται η Κεντρική Μακεδονία, με 1.238.673 ιδιοκτήτες, συνολική αξία ακινήτων 102,7 δισ. ευρώ και βεβαιωμένο φόρο 295,7 εκατ. ευρώ. Ο μέσος φόρος για τους 1.066.177 φορολογούμενους με χρεωστικό εκκαθαριστικό ανέρχεται σε 277,3 ευρώ. Στον αντίποδα, η Δυτική Μακεδονία εμφανίζει τη μικρότερη συνολική αξία περιουσίας (10,35 δισ. ευρώ) και βεβαιωμένο ΕΝΦΙΑ 33 εκατ. ευρώ, με μέσο φόρο 207,9 ευρώ.
Σε ορισμένες περιφέρειες, όπως η Δυτική Ελλάδα και η Ήπειρος, παρατηρείται ενδιαφέρον φαινόμενο: η αξία των ακινήτων αυξάνεται, αλλά ο συνολικός φόρος μειώνεται, γεγονός που αντανακλά τον συνδυασμό στοχευμένων εκπτώσεων και διαφοροποιημένης σύνθεσης της περιουσίας.
Στους δέκα νομούς με τον χαμηλότερο συνολικά βεβαιωμένο ΕΝΦΙΑ συγκαταλέγονται η Ευρυτανία (1,7 εκατ. ευρώ), τα Γρεβενά (3,08 εκατ. ευρώ), η Φωκίδα (3,9 εκατ. ευρώ), η Λευκάδα (5,1 εκατ. ευρώ), η Φλώρινα (5,75 εκατ. ευρώ), η Θεσπρωτία (6,04 εκατ. ευρώ), η Άρτα (6,08 εκατ. ευρώ), η Καστοριά (6,62 εκατ. ευρώ), η Σάμος (6,76 εκατ. ευρώ) και η Πρέβεζα (7,4 εκατ. ευρώ).
Σχόλιο 
: Τα στοιχεία της ΑΑΔΕ αποκαλύπτουν ότι η πολιτική των μειώσεων στον ΕΝΦΙΑ λειτουργεί περισσότερο ως ανακατανομή βαρών παρά ως ουσιαστική αποσυμπίεση του συνολικού φορολογικού λογαριασμού. Η αύξηση της αξίας της ακίνητης περιουσίας, η χωρική συγκέντρωση του πλούτου στην Αττική και η βραδεία διείσδυση της ασφάλισης κατοικιών δημιουργούν ένα τρίγωνο προκλήσεων: δημοσιονομική εξάρτηση από έναν φόρο με έντονο κοινωνικό αποτύπωμα, περιφερειακές ανισότητες και χαμηλή ανθεκτικότητα απέναντι σε φυσικές καταστροφές. Το πραγματικό τεστ πολιτικής αξιοπιστίας θα είναι αν, τα επόμενα χρόνια, η εξαγγελλόμενη κατάργηση του ΕΝΦΙΑ σε συγκεκριμένες κατηγορίες και η ενθάρρυνση της ασφάλισης δεν θα υποκατασταθούν από άλλες μορφές έμμεσης φορολογικής επιβάρυνσης στην ακίνητη περιουσία.
#ΕΝΦΙΑ #Ακίνητα #ΑΑΔΕ #Φορολογία #Αττική
