Η Διεθνής Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας ανακοίνωσε ότι δεν παρατηρείται αύξηση ραδιενέργειας εκτός εγκαταστάσεων στο Ιράν. Το πλήγμα στόχευσε μονάδα παραγωγής «κίτρινου κέικ» στην επαρχία Γιαζντ, συνδεδεμένη με το πυρηνικό πρόγραμμα.
Η Διεθνής Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας (IAEA) ανακοίνωσε ότι δεν καταγράφεται αύξηση των επιπέδων ραδιενέργειας εκτός εγκαταστάσεων, μετά την επίθεση σε εγκατάσταση παραγωγής πυραύλων και συναφούς υποδομής στην περιοχή Αρντακάν της επαρχίας Γιαζντ στο Ιράν. Η καταγραφή αυτή αφορά τις λεγόμενες «off-site» μετρήσεις, δηλαδή τις μετρήσεις σε περιοχές γύρω από την εγκατάσταση.
Ο στόχος: μονάδα «κίτρινου κέικ» στη Γιαζντ
Σύμφωνα με την IAEA, η Τεχεράνη ενημέρωσε επισήμως τον οργανισμό ότι η μονάδα παραγωγής κίτρινου κέικ Shahid Rezayee Nejad στην επαρχία Γιαζντ, γνωστή και ως εγκατάσταση Αρντακάν, δέχθηκε επίθεση. Το «κίτρινο κέικ» αποτελεί ενδιάμεσο προϊόν στην αλυσίδα του πυρηνικού κύκλου, καθώς πρόκειται για συμπυκνωμένο ουράνιο που μπορεί στη συνέχεια να υποστεί περαιτέρω επεξεργασία.
Η IAEA ανέφερε ότι εξετάζει τις πληροφορίες που έλαβε από τις ιρανικές αρχές, χωρίς ωστόσο να δώσει επιπλέον τεχνικές λεπτομέρειες για την έκταση των ζημιών ή τον βαθμό εμπλοκής της ίδιας στην επιτόπια αξιολόγηση. Η δήλωση ότι δεν υπάρχει αύξηση ραδιενέργειας εκτός εγκατάστασης λειτουργεί καθησυχαστικά για τον κίνδυνο άμεσης περιβαλλοντικής ή διασυνοριακής διαρροής.
Ισραηλινός ισχυρισμός για πλήγμα σε υποδομές πυραύλων
Νωρίτερα, οι Ισραηλινές Αμυντικές Δυνάμεις είχαν επιβεβαιώσει ότι έπληξαν στόχους στην πόλη Γιαζντ, υποστηρίζοντας ότι επρόκειτο για εγκαταστάσεις που χρησιμοποιούνταν για τον «σχεδιασμό, ανάπτυξη, συναρμολόγηση και αποθήκευση προηγμένων πυραύλων». Οι ίδιοι ισχυρισμοί έκαναν λόγο για οπλικά συστήματα σχεδιασμένα για εκτόξευση από πλοία, υποβρύχια και ελικόπτερα εναντίον ναυτικών στόχων, κινητών και σταθερών.
Η σύνδεση, στην ίδια γεωγραφική περιοχή, στρατιωτικών υποδομών πυραύλων με μια εγκατάσταση του πυρηνικού κύκλου, όπως η μονάδα κίτρινου κέικ, υπογραμμίζει τον κίνδυνο κλιμάκωσης σε ένα πεδίο όπου οι στρατιωτικές επιχειρήσεις διασταυρώνονται με τις ευαισθησίες της πυρηνικής ασφάλειας. Η IAEA, ως τεχνικός και όχι πολιτικός οργανισμός, εστιάζει αποκλειστικά στην ασφάλεια και τη μη διάδοση, αφήνοντας τις πολιτικές και στρατιωτικές αξιολογήσεις σε κράτη και διεθνείς οργανισμούς.
Σταθεροποίηση της εικόνας ή προειδοποιητικό καμπανάκι;
Η απουσία αύξησης ραδιενέργειας δεν αναιρεί τον κίνδυνο που δημιουργεί η εμπλοκή υποδομών συνδεδεμένων με το πυρηνικό πρόγραμμα σε μια ευρύτερη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή. Κάθε επίθεση κοντά ή πάνω σε τέτοιες εγκαταστάσεις αυξάνει την πιθανότητα ατυχημάτων, λαθών υπολογισμού και διεθνούς κλιμάκωσης.
Για τις αγορές ενέργειας και τις διεθνείς σχέσεις, το μήνυμα της IAEA λειτουργεί προς το παρόν ως παράγοντας αποκλιμάκωσης, καθώς περιορίζει τον φόβο άμεσης πυρηνικής ή περιβαλλοντικής κρίσης. Ωστόσο, η ανάγκη για θωράκιση των μηχανισμών επιτήρησης και επικοινωνίας μεταξύ ΟΗΕ, IAEA και εμπλεκομένων κρατών καθίσταται ακόμη πιο επιτακτική, καθώς η γραμμή ανάμεσα σε «συμβατικό» πλήγμα και πυρηνικό κίνδυνο γίνεται ολοένα πιο λεπτή.
Σχόλιο 
: Η ανακοίνωση της IAEA αποτρέπει προς το παρόν πανικό στις αγορές και στις κυβερνήσεις, αλλά αναδεικνύει πόσο επικίνδυνη είναι η μετατροπή περιοχών με κρίσιμες πυρηνικές και πυραυλικές υποδομές σε θέατρο στρατιωτικών επιχειρήσεων. Η τεχνική «ηρεμία» στα επίπεδα ραδιενέργειας δεν πρέπει να συγχέεται με στρατηγική σταθερότητα: η Μέση Ανατολή κινείται σε ένα ολοένα πιο εύφλεκτο πλαίσιο, όπου ένα λάθος πλήγμα ή μια εσφαλμένη εκτίμηση μπορεί να έχει δυσανάλογες, παγκόσμιες συνέπειες.
#IAEA #Ιράν #ΜέσηΑνατολή #ΠυρηνικήΑσφάλεια
