Ο σύμβουλος εξωτερικής πολιτικής του Βλαντίμιρ Πούτιν, Γιούρι Ουσάκοφ, υποστήριξε ότι οι ενέργειες της Ουκρανίας παρεμποδίζουν τις κατ’ αρχήν συνεννοήσεις Ρωσίας–ΗΠΑ στην Αλάσκα. Κατηγόρησε το Κίεβο ότι στηρίζεται σε «αχαλίνωτη» ευρωπαϊκή υποστήριξη, η οποία, κατά τη Μόσχα, ενισχύει την «αρνητικότητα» και την «πεισματικότητα» της ουκρανικής ηγεσίας.
Η Μόσχα επιχειρεί να μεταφέρει μέρος της ευθύνης για το αδιέξοδο στις σχέσεις με την Ουάσινγκτον στο Κίεβο, με αιχμηρές δηλώσεις του Γιούρι Ουσάκοφ, συμβούλου εξωτερικής πολιτικής του Ρώσου προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν. Ο Ουσάκοφ υποστήριξε ότι οι ενέργειες της Ουκρανίας «νοθεύουν» τις συνεννοήσεις που, όπως είπε, είχαν επιτευχθεί μεταξύ Ρωσίας και Ηνωμένων Πολιτειών στη σύνοδο της Αλάσκας.
Τι υποστηρίζει η Μόσχα για τις συνεννοήσεις στην Αλάσκα
Ο Ουσάκοφ ανέφερε ότι «οι Αμερικανοί υποσχέθηκαν να εκπληρώσουν το δικό τους μέρος αυτών των συνεννοήσεων», αφήνοντας να εννοηθεί πως υπήρξε ένα πλαίσιο αμοιβαίας κατανόησης. Σύμφωνα με τον ίδιο, η Ουάσινγκτον «συνάντησε μια σειρά δυσκολιών», τις οποίες απέδωσε «κυρίως στη συμπεριφορά του Κιέβου και στην αντίδραση του Κιέβου σε ορισμένες διερευνητικές κινήσεις ή εκκλήσεις από την αμερικανική πλευρά».
Με αυτόν τον τρόπο, η ρωσική προεδρία εμφανίζει τις Ηνωμένες Πολιτείες ως συνομιλητή που επιθυμεί να προχωρήσει σε βήματα, αλλά εμποδίζεται από την ουκρανική στάση. Η διατύπωση περί «διερευνητικών κινήσεων» αφήνει περιθώριο για ερμηνείες σχετικά με το είδος των προτάσεων που, κατά τη Μόσχα, τέθηκαν στο τραπέζι από την αμερικανική πλευρά.
Η κριτική στην Ουκρανία και ο ρόλος της Ευρώπης
Ο Ουσάκοφ συνέδεσε ευθέως τη στάση του Κιέβου με την ευρωπαϊκή στήριξη. Όπως είπε, η Ουκρανία βασίζεται σε «αχαλίνωτη» υποστήριξη από την Ευρώπη, στοιχείο που κατά την άποψη της ρωσικής ηγεσίας τροφοδοτεί την «αρνητικότητα» και την «πεισματικότητα» του Κιέβου. Η επιλογή αυτών των όρων εντάσσει την ουκρανική πολιτική σε ένα αφήγημα αδιαλλαξίας, όπου η Ευρώπη εμφανίζεται ως παράγοντας που ενισχύει και όχι που μετριάζει τις εντάσεις.
Η ρωσική πλευρά, με αυτή τη ρητορική, επιχειρεί να παρουσιάσει την Ουκρανία ως εμπόδιο όχι μόνο στη ρωσοουκρανική εξομάλυνση, αλλά και σε ευρύτερες ρωσοαμερικανικές συνεννοήσεις. Παράλληλα, μεταφέρει την πίεση προς τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, υπονοώντας ότι η δική τους στάση επηρεάζει άμεσα την προοπτική οποιασδήποτε συμφωνίας με τη Μόσχα.
Ποιο μήνυμα στέλνει η Μόσχα σε Ουάσινγκτον και Κίεβο
Η δημόσια αναφορά σε υποσχέσεις των Ηνωμένων Πολιτειών και σε «δυσκολίες» λόγω της Ουκρανίας λειτουργεί ως έμμεσο μήνυμα προς την Ουάσινγκτον ότι η Μόσχα θεωρεί τις αμερικανικές δεσμεύσεις ενεργές, αλλά ανεκπλήρωτες. Ταυτόχρονα, η στοχοποίηση του Κιέβου ως παράγοντα που παρεμποδίζει την εφαρμογή των συνεννοήσεων εντάσσεται στη σταθερή ρωσική θέση ότι η Ουκρανία δεν δρα αυτόνομα, αλλά επηρεάζεται καθοριστικά από τους δυτικούς εταίρους της.
Σε αυτό το πλαίσιο, η Μόσχα εμφανίζεται να επιδιώκει δύο στόχους: αφενός να διατηρήσει ανοικτό το κανάλι με τις Ηνωμένες Πολιτείες, αφετέρου να μεταφέρει την ευθύνη για την απουσία προόδου στην ουκρανική και την ευρωπαϊκή πλευρά. Η αναφορά σε «αχαλίνωτη» ευρωπαϊκή υποστήριξη λειτουργεί ως κριτική προς την Ευρώπη, αλλά και ως προειδοποίηση ότι, κατά τη ρωσική ανάγνωση, η στάση των Βρυξελλών και των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων έχει άμεσες συνέπειες στις ρωσοαμερικανικές ισορροπίες.
Σχόλιο
: Για την Ελλάδα, οι δηλώσεις Ουσάκοφ υπενθυμίζουν ότι η γραμμή αντιπαράθεσης Ρωσίας–Δύσης παραμένει ρευστή και διαμορφώνεται όχι μόνο στο πεδίο, αλλά και στο επίπεδο των αφηγημάτων περί ευθύνης και αδιαλλαξίας. Ως κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΝΑΤΟ, η Αθήνα βρίσκεται εντός του πλαισίου που η Μόσχα περιγράφει ως «αχαλίνωτη» ευρωπαϊκή στήριξη προς την Ουκρανία, γεγονός που επηρεάζει το διπλωματικό περιθώριο κινήσεων έναντι της Ρωσίας. Η προσεκτική παρακολούθηση των ρωσοαμερικανικών συνεννοήσεων, ακόμη και όταν αναφέρονται έμμεσα όπως στην περίπτωση της Αλάσκας, είναι κρίσιμη για τον ελληνικό σχεδιασμό σε ενέργεια, ασφάλεια και περιφερειακή σταθερότητα, καθώς κάθε μετατόπιση σε αυτόν τον άξονα μπορεί να αναδιατάξει προτεραιότητες και συμμαχίες στην ευρύτερη περιοχή.






