Η αναθεώρηση Συντάγματος περνά στο πεδίο της στέγης, της περιουσίας και της κλιματικής αλλαγής, με τις προτάσεις της Νέας Δημοκρατίας για τα άρθρα 17, 21 και 24. Στο επίκεντρο τίθενται η προσιτή κατοικία, η αποζημίωση για περιορισμούς στην περιουσία και η θεσμική θωράκιση της περιβαλλοντικής πολιτικής.
Η αναθεώρηση Συντάγματος περνά από το επίπεδο των γενικών διακηρύξεων στο πεδίο της στέγης, της περιουσίας και της κλιματικής αλλαγής, με τις προτάσεις της Νέας Δημοκρατίας για τα άρθρα 17, 21 και 24. Η κυβερνητική πλειοψηφία επιχειρεί να μεταφράσει τρέχουσες κοινωνικές πιέσεις –στεγαστικό, περιβαλλοντικοί κίνδυνοι, αποζημιώσεις– σε ρητές συνταγματικές υποχρεώσεις του κράτους.
Πώς μεταβάλλεται η προστασία περιουσίας με την αναθεώρηση Συντάγματος;
Η προτεινόμενη αλλαγή στο άρθρο 17 διευρύνει το αντικείμενο προστασίας από την «ιδιοκτησία» στην ευρύτερη «περιουσία», περιλαμβάνοντας όχι μόνο ακίνητα αλλά και οικονομικές απαιτήσεις και λοιπά περιουσιακά δικαιώματα. Παράλληλα εισάγεται ρητή υποχρέωση αποζημίωσης όταν το κράτος επιβάλλει σοβαρούς περιορισμούς στη χρήση χωρίς τυπική απαλλοτρίωση, απαντώντας σε χιλιάδες περιπτώσεις ιδιοκτητών που χάνουν στην πράξη τη δυνατότητα αξιοποίησης.
Στο ίδιο άρθρο εντάσσεται η «δυναμική πολεοδομία» με δυνατότητα μεταφοράς συντελεστή δόμησης, εργαλείο που μπορεί να αναδιατάξει τον πολεοδομικό χάρτη με οικονομικές συνέπειες για ιδιώτες και δήμους. Η αξιοποίηση εγκαταλελειμμένων κτηρίων για κοινωνικούς σκοπούς συνδέει άμεσα το δικαίωμα στην περιουσία με πολιτικές στέγασης, ανοίγοντας τον δρόμο για υποχρεωτικές ή ημι-υποχρεωτικές μορφές κοινωνικής χρήσης ιδιωτικών κελυφών.
Πώς συνδέονται στέγη και κλιματική αλλαγή με τις νέες συνταγματικές προβλέψεις;
Στο άρθρο 21 η Νέα Δημοκρατία προτείνει να καταστεί ρητή η υποχρέωση του κράτους να μεριμνά για «προσιτή στέγη», μετατρέποντας το στεγαστικό από κοινωνική πολιτική επιλογή σε συνταγματικό κριτήριο αξιολόγησης κυβερνητικών μέτρων. Η αναφορά στη διαγενεακή δικαιοσύνη και αλληλεγγύη εισάγει θεσμικά την υποχρέωση να σταθμίζονται οι επιπτώσεις των δημοσίων πολιτικών στις επόμενες γενιές, από το ασφαλιστικό έως τις υποδομές.
Η αναθεώρηση του άρθρου 24 επιχειρεί να φέρει το Σύνταγμα στην εποχή της κλιματικής κρίσης, με ρητή αναφορά στη λήψη μέτρων για την κλιματική αλλαγή και την αποτελεσματική διαχείριση υδάτινων πόρων. Η ενίσχυση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, η κατοχύρωση του περιβαλλοντικού ισοζυγίου σε κάθε κρατική παρέμβαση και η προστασία των ζώων δημιουργούν ένα πιο δεσμευτικό πλαίσιο για έργα, επενδύσεις και ενεργειακό σχεδιασμό.
Τι σημαίνει για εσάς ως πολίτης
Για τον ιδιοκτήτη, η συνταγματική αναγνώριση της περιουσίας και η υποχρέωση αποζημίωσης σε περιπτώσεις περιορισμών χρήσης μπορεί να ενισχύσει τη διαπραγματευτική του θέση απέναντι στο κράτος, αλλά και να επιβραδύνει ή να ακριβαίνει δημόσια έργα. Για τον ενοικιαστή και τον νέο εργαζόμενο, η «προσιτή στέγη» ως συνταγματική επιταγή μπορεί να στηρίξει μελλοντικά προγράμματα επιδότησης ενοικίου, κοινωνικής κατοικίας ή ρύθμισης της βραχυχρόνιας μίσθωσης.
Στο περιβάλλον, η συνταγματική αναφορά στην κλιματική αλλαγή και στις ΑΠΕ μπορεί να χρησιμοποιηθεί τόσο για να ενισχύσει έργα πράσινης ενέργειας όσο και για να μπλοκάρει παρεμβάσεις χωρίς επαρκή περιβαλλοντικό ισοζύγιο. Η επίκληση της διαγενεακής δικαιοσύνης ενδέχεται να αποτελέσει νέο επιχείρημα σε δικαστικές προσφυγές κατά πολιτικών που θεωρούνται επιβαρυντικές για τις επόμενες γενιές, από την ενεργειακή στρατηγική έως τη διαχείριση του νερού.
Σχόλιο 
: Η επιλογή να μεταφερθούν στο επίπεδο της συνταγματικής αναθεώρησης το στεγαστικό, η προστασία της περιουσίας και η κλιματική αλλαγή δείχνει ότι τα μεγάλα κοινωνικά αδιέξοδα επιχειρείται να απαντηθούν με θεσμική αναβάθμιση και όχι μόνο με νομοθετικές παρεμβάσεις. Το αν αυτές οι γενικές ρήτρες θα γίνουν πραγματικά εργαλεία για τους πολίτες ή θα μείνουν διακηρυκτικές εξαρτάται από το πώς θα τις ερμηνεύσουν τα δικαστήρια και πώς θα τις ενσωματώσουν οι μελλοντικές κυβερνήσεις στις συγκεκριμένες πολιτικές τους.
Διαβάστε επίσης:
Χατζηδάκης ανακοινώνει έως 10 δισ. για πανεπιστήμια και επιχειρήσεις
Νέα Δημοκρατία καταγγέλλει «δικτατορία μετριοτήτων» στα ΑΕΙ
#ΝέαΔημοκρατία #Σύνταγμα #στεγαστικό #κλιματικήαλλαγή #περιουσία
