Το ψυχικό τραύμα συχνά δεν ξεκινά από εμάς, αλλά κληρονομείται σιωπηλά μέσα στην οικογένεια, τονίζει ο δραματοθεραπευτής Γεράσιμος Δεστούνης. Η συστημική αναπαράσταση επιχειρεί να φωτίσει αυτά τα «αόρατα δεσμά» που επηρεάζουν σχέσεις, εξαρτήσεις και επιλογές ζωής.
Το ψυχικό τραύμα συχνά δεν ξεκινά από εμάς, αλλά κληρονομείται σιωπηλά μέσα στην οικογένεια, τονίζει ο δραματοθεραπευτής Γεράσιμος Δεστούνης. Η επιτυχημένη σειρά «Ο Άλλος Εαυτός» έφερε στο προσκήνιο τη συστημική αναπαράσταση, μια βιωματική μέθοδο που επιχειρεί να δείξει πώς τα παλιά οικογενειακά τραύματα συνεχίζουν να επηρεάζουν το σήμερα.
Ψυχικό τραύμα: γιατί δεν ξεκινά πάντα από εμάς;
Η συστημική αναπαράσταση, μέθοδος που ξεκίνησε τη δεκαετία του 1980 από τον Γερμανό ψυχοθεραπευτή Bert Hellinger, βασίζεται στην ιδέα ότι ανήκουμε όλοι σε ένα «οικογενειακό σύστημα». Σε αυτό το σύστημα, τραύματα, απώλειες, αποκλεισμοί και μυστικά δεν εξαφανίζονται – μεταφέρονται ασυνείδητα από γενιά σε γενιά. Ο κ. Δεστούνης, με 20ετή εμπειρία στον χώρο των εξαρτήσεων, περιγράφει πως πίσω από κάθε σύμπτωμα, είτε είναι εθισμός είτε μια επαναλαμβανόμενη δυσκολία στις σχέσεις, κρύβεται ένα πλέγμα από παλιές ιστορίες, ανείπωτα συναισθήματα και διακοπές στη σύνδεση με τους γονείς ή άλλα σημαντικά πρόσωπα.
Η βιωματική αυτή εργασία επιχειρεί να φέρει στο φως αυτές τις «αόρατες δυναμικές». Μέσα από την αναπαράσταση, άνθρωποι ή στοιχεία της οικογενειακής ιστορίας «παίρνουν θέση» στον χώρο, επιτρέποντας στον συμμετέχοντα να δει μπροστά του τα μοτίβα που μέχρι τότε ένιωθε μόνο σαν βάρος ή σύγχυση. Όπως λέει ο ίδιος: «Συχνά είμαστε θύματα θυμάτων», όχι για να μείνουμε στον ρόλο του θύματος, αλλά για να δούμε τη μεγαλύτερη εικόνα και να σπάσουμε τις αλυσίδες του παρελθόντος.
Πώς λειτουργεί η συστημική αναπαράσταση και γιατί θεωρείται τόσο δυνατή;
Ο κ. Δεστούνης εξηγεί ότι η μέθοδος δεν απευθύνεται μόνο στο μυαλό. Πολλοί άνθρωποι καταλαβαίνουν λογικά τι τους συμβαίνει, αλλά συνεχίζουν να νιώθουν το ίδιο. Αυτό συμβαίνει γιατί το τραύμα «ζει» και στο σώμα, στο συναίσθημα, στον τρόπο που σχετιζόμαστε με τους άλλους. Στη συστημική αναπαράσταση ο άνθρωπος δεν μιλά απλώς για την ιστορία του – τη βιώνει, τη βλέπει μπροστά του, τη νιώθει. Μια κίνηση, μια φράση ή μια εικόνα μέσα στη διαδικασία μπορεί να αγγίξει κάτι πολύ βαθύτερο από χιλιάδες λέξεις και να πυροδοτήσει εσωτερική αλλαγή.
Κεντρικός στόχος, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι η σύνδεση: να συνδεθούμε ξανά με μέρη του εαυτού μας που απορρίψαμε για να επιβιώσουμε, με πρόσωπα που αποκλείστηκαν από την οικογενειακή ιστορία ή με πόνους που δεν βρήκαν ποτέ λόγια. Η μέθοδος δεν επιδιώκει να μας εγκλωβίσει στο παρελθόν, αλλά να μας επιτρέψει να το κοιτάξουμε χωρίς να είμαστε πια φυλακισμένοι σε αυτό. Έτσι μπορεί να αποκατασταθεί μια βαθύτερη εσωτερική τάξη και να σταματήσει η ασυνείδητη αναπαραγωγή του ίδιου ψυχικού τραύματος στις επόμενες γενιές.
Τι σημαίνει αυτό για εσάς
Για έναν άνθρωπο στην Ελλάδα σήμερα, αυτό σημαίνει ότι τα αδιέξοδα που βιώνει –στις σχέσεις, στην εργασία, στην υγεία ή στις εξαρτήσεις– ίσως δεν είναι μόνο «δικά του λάθη» ή «αδυναμίες χαρακτήρα». Μπορεί να κουβαλά, χωρίς να το ξέρει, βάρη από προηγούμενες γενιές: ανείπωτα πένθη, οικογενειακές συγκρούσεις, ντροπή ή αποκλεισμούς. Η αναγνώριση αυτής της διάστασης δεν απαλλάσσει από την προσωπική ευθύνη, αλλά ανοίγει έναν πιο συμπονετικό και αποτελεσματικό δρόμο αλλαγής.
Αν νιώθετε ότι επαναλαμβάνετε συνεχώς τα ίδια μοτίβα, ότι «κάτι μέσα σας» σαμποτάρει την προσπάθεια για αλλαγή ή ότι ένα ψυχικό τραύμα δεν επουλώνεται παρά τη λογική κατανόηση, μπορεί να ωφεληθείτε από μια συστημική ή άλλη ψυχοθεραπευτική προσέγγιση. Σημαντικό είναι να απευθυνθείτε σε επαγγελματία ψυχικής υγείας με επαρκή εκπαίδευση και εποπτεία, να ρωτήσετε για τη μέθοδο, τα όριά της και τον τρόπο που εντάσσεται σε ένα συνολικό θεραπευτικό πλαίσιο. Η ουσιαστική αλλαγή δεν έρχεται από μια «μαγική» συνεδρία, αλλά από μια σταθερή διαδικασία, όπου το παρελθόν αναγνωρίζεται και το παρόν αποκτά νέες επιλογές.
Σχόλιο 
: Σε μια χώρα όπου η οικογένεια παραμένει κεντρικός πυλώνας αλλά τα ψυχικά τραύματα συχνά «σπρώχνονται κάτω από το χαλί», η συζήτηση για διαγενεακά βάρη είναι κρίσιμη για τη δημόσια υγεία. Το ΕΣΥ και οι δομές ψυχικής υγείας χρειάζεται να ενισχύσουν υπηρεσίες οικογενειακής και συστημικής θεραπείας, ώστε η αντιμετώπιση των εξαρτήσεων και των αγχωδών ή καταθλιπτικών διαταραχών να μην περιορίζεται μόνο στο άτομο, αλλά να λαμβάνει υπόψη και το οικογενειακό πλαίσιο μέσα στο οποίο γεννιέται και συντηρείται ο πόνος.
Πηγή: iatronet.gr
Διαβάστε επίσης:
Food noise: Όταν το μυαλό δεν σταματά να ζητά φαγητό
Δυσφορία φύλου στην εφηβεία: ο παιδίατρος σε ρόλο κλειδί
#Ψυχικήυγεία #Ψυχικότραύμα #Συστημικήαναπαράσταση #Οικογένεια #Εξαρτήσεις
