Η Ουάσινγκτον έχει απέναντί της ένα εξαντλημένο αλλά όχι ακίνδυνο ιρανικό καθεστώς, γεγονός που περιορίζει αντί να διευρύνει τα περιθώρια κινήσεων του Ντόναλντ Τραμπ. Η συσσώρευση αμερικανικών δυνάμεων στον Περσικό Κόλπο δεν αρκεί για μια καθαρή στρατηγική νίκη χωρίς σοβαρούς κινδύνους κλιμάκωσης.
Η προσέγγιση του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ στη διεθνή σκηνή χαρακτηρίζεται από προτίμηση σε γρήγορα, θεαματικά αποτελέσματα και αποστροφή προς παρατεταμένες κρίσεις. Στην περίπτωση του Ιράν, όμως, η εξίσωση είναι πολύ πιο περίπλοκη: το καθεστώς στην Τεχεράνη είναι μεν στρατιωτικά και διοικητικά αποδυναμωμένο μετά τον 12ήμερο πόλεμο με το Ισραήλ και τα επαναλαμβανόμενα πλήγματα, αλλά αυτό δεν μεταφράζεται αυτομάτως σε εύκολες επιλογές για την Ουάσινγκτον.
Συσσώρευση ισχύος χωρίς στρατηγικό πλεονέκτημα
Η σταδιακή συγκέντρωση αμερικανικών ναυτικών δυνάμεων στα ανοιχτά του Ιράν έχει ενισχύσει την αποτρεπτική εικόνα των ΗΠΑ, αλλά έχει ταυτόχρονα αφαιρέσει το στοιχείο του αιφνιδιασμού. Σε αντίθεση με την επίθεση του Ιουνίου στα πυρηνικά συγκροτήματα, όταν επιχειρούσαν δύο ομάδες αεροπλανοφόρων, σήμερα η παρουσία είναι πιο περιορισμένη και, κυρίως, πλήρως ορατή στις ιρανικές υπηρεσίες. Το Ιράν, σε καθεστώς μόνιμης επιφυλακής, έχει μεν δει τα αποθέματα πυραύλων και τη διοικητική του δομή να καταπονούνται, ωστόσο διατηρεί ικανότητα αντιποίνων μέσω πυραύλων, drones και δικτύων συμμάχων σε όλη τη Μέση Ανατολή.
Το δίλημμα για τον Τραμπ είναι πως ένα αποδυναμωμένο καθεστώς μπορεί να αντιδράσει πιο απρόβλεπτα και απεγνωσμένα. Στο παρελθόν, επιχειρήσεις όπως η δολοφονία του Κασέμ Σουλεϊμανί, τα πλήγματα στο ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα ή η επιχείρηση κατά του Μαδούρο σχεδιάστηκαν πάνω στην εκτίμηση ότι ο αντίπαλος δεν είχε ουσιαστική ικανότητα άμεσης κλιμάκωσης. Σήμερα, ακόμη και ένα μεμονωμένο ιρανικό πλήγμα που θα προκαλούσε απώλειες Αμερικανών στρατιωτών θα μπορούσε να παρασύρει την Ουάσινγκτον σε μακρά, δαπανηρή σύγκρουση.
Τα σενάρια επίθεσης και ο κίνδυνος πολιτικού αδιεξόδου
Στο τραπέζι βρίσκονται τρεις βασικές κατηγορίες επιλογών. Πρώτον, στοχευμένα «χειρουργικά» πλήγματα κατά της ηγεσίας των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης ή ακόμη και του ίδιου του Αγιατολάχ Χαμενεΐ, ως αντίποινα για την αιματηρή καταστολή των διαδηλώσεων. Όμως η εμπειρία δείχνει ότι οι Φρουροί ανασυγκροτούνται γρήγορα, ενώ η μετά-Χαμενεΐ εποχή κάθε άλλο παρά εγγυάται πιο μετριοπαθή ηγεσία· ο διάδοχος θα έχει κίνητρο να επιδείξει σκληρή, αντιαμερικανική στάση για να νομιμοποιηθεί εσωτερικά.
Δεύτερον, ένα νέο κύμα επιθέσεων κατά των υπολειμμάτων του πυρηνικού προγράμματος, που ευθυγραμμίζεται με τους μακροπρόθεσμους στρατηγικούς στόχους των ΗΠΑ. Ωστόσο, η ανάγκη «δεύτερου γύρου» πλήγματος θα εξέθετε τις προηγούμενες διαβεβαιώσεις περί επιτυχίας της επιχείρησης του Ιουνίου και θα ενίσχυε την εικόνα ότι η αποτροπή απέτυχε.
Τρίτον, μια ευρύτερη εκστρατεία κατά στρατιωτικών και υποδομών ασφαλείας. Μια τέτοια επιχείρηση, για να είναι αποτελεσματική, θα έπρεπε να είναι μεγάλης κλίμακας – κάτι που δεν επιτρέπει η τρέχουσα διάταξη δυνάμεων των ΗΠΑ στον Κόλπο. Επιπλέον, όσο διευρύνεται ο στόχος, τόσο αυξάνονται οι παράπλευρες απώλειες και ο κίνδυνος να στραφεί εναντίον της Ουάσινγκτον ένα σημαντικό τμήμα του ιρανικού πληθυσμού που σήμερα δυσανασχετεί με το καθεστώς.
Στο εσωτερικό, ο Τραμπ αυτοπαρουσιάζεται ως «πρόεδρος της ειρήνης», αλλά ταυτόχρονα επενδύει σε επιδείξεις ισχύος. Με τις μακροπρόθεσμες, βιώσιμες λύσεις να απαιτούν χερσαίες δυνάμεις και πολυετή δέσμευση –πολιτικά δυσάρεστη– το δίλημμα συμπυκνώνεται ανάμεσα σε μια ακόμη επίδειξη στρατιωτικής ισχύος με υψηλό ρίσκο ή σε αλλαγή ατζέντας και αποκλιμάκωση.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η Ουάσινγκτον κινείται σε λεπτή γραμμή: κάθε «εύκολο» χτύπημα στο Ιράν μπορεί να αποδειχθεί στρατηγικά ακριβό, τόσο σε αίμα όσο και σε γεωπολιτικό κεφάλαιο, σε μια περίοδο που η αμερικανική ισχύς αμφισβητείται ταυτόχρονα σε πολλαπλά μέτωπα.
#ΗΠΑ #Ιράν #Τραμπ #ΜέσηΑνατολή #ΔιεθνήςΠολιτική
