Η κλιμάκωση του δασμολογικού πολέμου από τον Ντόναλντ Τραμπ και η γεωπολιτική πίεση γύρω από τη Γροιλανδία αναγκάζουν την Ευρωπαϊκή Ένωση σε σπάνια θεσμική και πολιτική συσπείρωση. Στο Βερολίνο εντείνεται η συζήτηση για το πώς η Γερμανία θα ισορροπήσει ανάμεσα στα εθνικά της συμφέροντα και την ανάγκη συλλογικής ευρωπαϊκής απάντησης.
Οι νέες απειλές του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για επιβολή επιπλέον δασμών σε ευρωπαϊκά προϊόντα, σε συνδυασμό με την επιθετική του στάση στο ζήτημα της Γροιλανδίας, σηματοδοτούν μια ποιοτική αλλαγή στη σύγκρουση ΗΠΑ–ΕΕ. Στο Βερολίνο και τις Βρυξέλλες ωριμάζει η συνειδητοποίηση ότι η στρατηγική κλιμάκωσης του Τραμπ είχε για χρόνια υποτιμηθεί και πως πλέον απαιτείται πιο σκληρή και συντονισμένη ευρωπαϊκή απάντηση.
Η νέα ποιότητα της αμερικανικής πίεσης
Οι πρόσφατες δασμολογικές προαναγγελίες δεν αντιμετωπίζονται πλέον ως διαπραγματευτικό τακτικισμό, αλλά ως στοιχείο μιας ευρύτερης στρατηγικής οικονομικού εκβιασμού. Η σύνδεση εμπορικών μέτρων με γεωπολιτικά ζητήματα –όπως ο αμερικανικός ενδιαφέρον για τη Γροιλανδία, κρίσιμο κόμβο στην Αρκτική και για τη νατοϊκή αρχιτεκτονική– ανεβάζει το διακύβευμα πέρα από την κλασική εμπορική διένεξη.
Σύμφωνα με την ανάλυση του Gordon Repinski, η Ευρώπη αντιλαμβάνεται ότι το να υποχωρήσει σε αυτό το πλαίσιο θα άνοιγε τον δρόμο για περαιτέρω μονομερείς απαιτήσεις από την Ουάσινγκτον. Γι’ αυτό και στο τραπέζι της ΕΕ βρίσκονται πλέον πιο αποφασιστικά αντίμετρα: στοχευμένοι δασμοί σε εμβληματικά αμερικανικά προϊόντα, προσφυγές στον ΠΟΕ, αλλά και η προοπτική στενότερης εμπορικής συνεργασίας με τρίτες δυνάμεις ως απάντηση στην πίεση των ΗΠΑ.
Η γερμανική οπτική και η εσωτερική πολιτική διάσταση
Στο πλαίσιο του podcast, ο Markus Frohnmaier, εκπρόσωπος εξωτερικής πολιτικής της AfD, καλείται να απαντήσει στο κεντρικό ερώτημα: ποια πρέπει να είναι η «σωστή» απάντηση της Ευρώπης; Η AfD παραδοσιακά τάσσεται υπέρ μιας πιο εθνικής, γερμανοκεντρικής προσέγγισης, βλέποντας με θετικό μάτι την εγγύτητα προς τον Τραμπ. Όμως, όσο γίνεται σαφές ότι η αμερικανική πίεση πλήττει καίριους βιομηχανικούς κλάδους της Γερμανίας, τόσο δυσκολότερο είναι να υποστηριχθεί ότι η στενή σχέση με τον Λευκό Οίκο ωφελεί τη γερμανική οικονομία.
Παράλληλα, η συζήτηση για τη στάση απέναντι στις ΗΠΑ διασταυρώνεται με τις εσωτερικές ισορροπίες στο συντηρητικό στρατόπεδο. Φήμες για πιθανή «ανακατανομή ρόλων» στην ηγεσία της Χριστιανοδημοκρατικής Ένωσης και η πίεση προς τον Γενς Σπαν αποτυπώνουν μια ευρύτερη αβεβαιότητα: πώς θα τοποθετηθεί η κεντροδεξιά απέναντι στην αμερικανική πολιτική, χωρίς να διαρρήξει τις οικονομικές σχέσεις αλλά και χωρίς να εμφανιστεί αδύναμη στα μάτια των ψηφοφόρων;
Το ευρωπαϊκό διακύβευμα
Σε αυτό το πλαίσιο, η «ήττα» της Ευρώπης σε έναν δασμολογικό πόλεμο με τον Τραμπ δεν θα ήταν απλώς λογιστικό άθροισμα απωλειών σε εξαγωγές και θέσεις εργασίας. Θα σήμαινε στρατηγική υποβάθμιση της ΕΕ ως γεωπολιτικού πόλου, ενίσχυση των φυγόκεντρων δυνάμεων εντός της και μήνυμα προς άλλες μεγάλες δυνάμεις ότι η Ένωση είναι ευάλωτη σε μονομερείς πιέσεις. Γι’ αυτό και η σπάνια ενότητα που διαμορφώνεται απέναντι στις απειλές των ΗΠΑ δεν είναι απλώς τακτική αντίδραση, αλλά προσπάθεια διαφύλαξης της αξιοπιστίας του ευρωπαϊκού εγχειρήματος.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η κλιμάκωση Τραμπ λειτουργεί ως επιταχυντής για μια Ευρώπη που μέχρι τώρα καθυστερούσε να χαράξει πραγματικά κοινή στρατηγική ισχύος στο εμπόριο και τη γεωπολιτική. Αν η ΕΕ αξιοποιήσει την τωρινή κρίση για να αποκτήσει συνεκτικά εργαλεία άμυνας και αποτροπής, ο δασμολογικός πόλεμος μπορεί να εξελιχθεί σε σημείο καμπής και όχι σε ακόμη ένα επεισόδιο ευρωπαϊκής αδυναμίας.







