Η Ουάσιγκτον κλιμακώνει την πίεση προς την Ευρώπη, απειλώντας με νέους δασμούς οκτώ χώρες για να επιβάλει τις επιδιώξεις της επί της Γροιλανδίας, αυτόνομης κτήσης της Δανίας. Οι Βρυξέλλες αναζητούν επειγόντως κοινή γραμμή άμυνας, ενώ η κρίση απειλεί να μετατραπεί σε μείζονα ρήξη των διατλαντικών σχέσεων.
Μια πρωτοφανής σύγκρουση κυριαρχίας και εμπορίου ξεδιπλώνεται ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρωπαϊκή Ένωση, με αφορμή τη Γροιλανδία. Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ κλιμακώνει τις απειλές του να «διασφαλίσει» τον έλεγχο του νησιού, το οποίο αποτελεί αυτοδιοικούμενη περιοχή του Βασιλείου της Δανίας, επισείοντας όπλο νέους τιμωρητικούς δασμούς σε οκτώ ευρωπαϊκές χώρες.
Η κίνηση αυτή έχει προκαλέσει έντονη πολιτική και διπλωματική αναταραχή στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, με τους ηγέτες της ΕΕ να αναζητούν τρόπους αποτροπής μιας κλιμάκωσης που θα έπληττε καίρια τις ευρωπαϊκές οικονομίες και θα δοκίμαζε εκ νέου τη συνοχή του δυτικού στρατοπέδου.
Η Γροιλανδία στο επίκεντρο γεωπολιτικού μπρα ντε φερ
Η Γροιλανδία, αν και αραιοκατοικημένη, έχει τεράστια γεωστρατηγική σημασία: ελέγχει θαλάσσιες οδούς στον Αρκτικό, φιλοξενεί αμερικανικές στρατιωτικές υποδομές και διαθέτει πλούσια, εν μέρει ανεξερεύνητα, ορυκτά και ενεργειακά αποθέματα. Η Ουάσιγκτον αντιμετωπίζει το νησί ως κρίσιμο ανάχωμα έναντι της Ρωσίας και της Κίνας, που επίσης ενισχύουν την παρουσία τους στην Αρκτική.
Η ρητορική Τραμπ περί «κατάληψης» ή «αγοράς» της Γροιλανδίας επανέρχεται πλέον με πιο επιθετικό εργαλείο: την απειλή δασμών σε βασικούς ευρωπαϊκούς εξαγωγικούς κλάδους. Ουσιαστικά, ο Λευκός Οίκος επιχειρεί να μετατρέψει μια διαφορά κυριαρχίας σε μοχλό εμπορικού εκβιασμού, γνωρίζοντας ότι η ΕΕ εξαρτάται ισχυρά από την πρόσβαση στην αμερικανική αγορά.
Ευρωπαϊκή αντίδραση: από την άμυνα στην αντεπίθεση
Στις Βρυξέλλες, η υπόθεση αντιμετωπίζεται πλέον όχι ως μεμονωμένη κρίση με τη Δανία, αλλά ως ευρωπαϊκό ζήτημα ασφαλείας και στρατηγικής αυτονομίας. Ήδη συζητείται ένα πακέτο πιθανών αντιμέτρων, που περιλαμβάνει στοχευμένους ευρωπαϊκούς δασμούς σε αμερικανικά προϊόντα, αξιοποίηση των μηχανισμών του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου, αλλά και ενίσχυση της πολιτικής και οικονομικής στήριξης προς τη Γροιλανδία και την Κοπεγχάγη.
Παράλληλα, προγραμματίζεται έκτακτη σύνοδος ηγετών της ΕΕ για συντονισμένη απάντηση, ενώ οι ευρωπαίοι αξιωματούχοι διαμηνύουν ότι η κυριαρχία κράτους – μέλους και των εδαφών του δεν είναι διαπραγματεύσιμη. Η υπόθεση επαναφέρει στο προσκήνιο τη συζήτηση για «στρατηγική χειραφέτηση» της Ευρώπης από τις ΗΠΑ, ειδικά σε θέματα άμυνας, ενέργειας και εμπορίου.
Κίνδυνος βαθιάς ρήξης στις διατλαντικές σχέσεις
Η νέα αυτή κρίση έρχεται να προστεθεί σε μια ήδη επιβαρυμένη ατζέντα: διαφωνίες για την Ουκρανία, τις κυρώσεις, την κλιματική πολιτική και τη ρύθμιση της τεχνολογίας. Αν οι δασμοί Τραμπ υλοποιηθούν και η ΕΕ απαντήσει συμμετρικά, ο κίνδυνος για έναν ευρωαμερικανικό εμπορικό πόλεμο με υψηλό κόστος για τις δύο πλευρές είναι υπαρκτός.
Την ίδια στιγμή, διαδηλώσεις στη Γροιλανδία και στη Δανία δείχνουν ότι η τοπική κοινωνία απορρίπτει την αμερικανική επιθετική προσέγγιση, ενώ ενισχύεται η συζήτηση για στενότερη ενσωμάτωση του νησιού στις ευρωπαϊκές δομές, ώστε να θωρακιστεί θεσμικά από εξωτερικές πιέσεις.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η κρίση της Γροιλανδίας λειτουργεί ως καταλύτης: αναγκάζει την ΕΕ να αποφασίσει αν θα παραμείνει εμπορικός γίγαντας αλλά γεωπολιτικός νάνος ή αν θα αναλάβει το κόστος μιας πραγματικής στρατηγικής αυτονομίας. Αν οι Ευρωπαίοι δεν διαμορφώσουν κοινό, σκληρό αλλά ψύχραιμο πλαίσιο αντίδρασης, ο συνδυασμός αμερικανικών δασμών και διεκδικήσεων κυριαρχίας μπορεί να αποτελέσει επικίνδυνο προηγούμενο και για άλλα ευρωπαϊκά εδάφη.
#ΗΠΑ #ΕΕ #Γροιλανδία #Δασμοί #Trump
