Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν επιβίωσε για τέταρτη φορά μέσα σε έξι μήνες από πρόταση μομφής στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, με αφορμή αυτή τη φορά τη συμφωνία ελεύθερου εμπορίου ΕΕ–Mercosur. Η αποτυχία της ακροδεξιάς πρωτοβουλίας φωτίζει αφενός τη σταθερή κοινοβουλευτική της στήριξη, αφετέρου το βάθος των ενδοευρωπαϊκών ρηγμάτων γύρω από το εμπόριο και τη γεωργία.
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν βγήκε και πάλι πολιτικά αλώβητη από μια ακόμη προσπάθεια αποδυνάμωσής της στο Στρασβούργο. Μόλις 165 από τους 720 ευρωβουλευτές ψήφισαν υπέρ της πρότασης μομφής, πολύ μακριά από το απαιτούμενο όριο για την ανατροπή της Κομισιόν. Η ίδια απουσίαζε από την αίθουσα, προετοιμαζόμενη για την έκτακτη Σύνοδο Κορυφής στις Βρυξέλλες για τις τεταμένες σχέσεις ΕΕ–ΗΠΑ, ένδειξη ότι θεωρούσε το αποτέλεσμα προεξοφλημένο.
Η πολιτική εργαλειοποίηση των προτάσεων μομφής
Πρόκειται για την τέταρτη πρόταση δυσπιστίας σε έξι μήνες – όλες αποτυχημένες. Το χαμηλό θεσμικό κατώφλι των 72 υπογραφών για την κατάθεση πρότασης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει καταστήσει το εργαλείο αυτό μέσο πολιτικής πίεσης από μικρότερες ομάδες τόσο της αριστεράς όσο και της δεξιάς. Οι επαναλαμβανόμενες διαδικασίες δεν απειλούν ρεαλιστικά τη θητεία της Φον ντερ Λάιεν, αλλά της υπενθυμίζουν διαρκώς ότι κυβερνά σε ένα κατακερματισμένο πολιτικό τοπίο, όπου η νομιμοποίηση πρέπει να ανανεώνεται διαρκώς σε κρίσιμα μέτωπα πολιτικής.
Πίσω από την τελευταία κίνηση βρέθηκε η νέα ακροδεξιά ομάδα «Πατριώτες για την Ευρώπη». Επέλεξε να στοχοποιήσει την πρόεδρο της Κομισιόν μέσω του πιο ευαίσθητου, πολιτικά και κοινωνικά, φακέλου: της εμπορικής συμφωνίας ΕΕ–Mercosur. Με αιχμή τον φόβο για «αθέμιτο ανταγωνισμό» σε βάρος των Ευρωπαίων αγροτών, επιχειρεί να κεφαλαιοποιήσει την οργή της υπαίθρου και να την μετατρέψει σε κεντρικό αντι-Βρυξελλών αφήγημα.
Mercosur: νομικό φρένο σε μια γεωοικονομική επιλογή
Παρότι η πρόταση μομφής απορρίφθηκε με άνεση, το πραγματικό πολιτικό πλήγμα για την Επιτροπή ήρθε την προηγούμενη ημέρα. Οι ευρωβουλευτές αποφάσισαν να παραπέμψουν τη συμφωνία με το μπλοκ Mercosur (Αργεντινή, Βραζιλία, Ουρουγουάη, Παραγουάη) στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ζητώντας νομική γνωμοδότηση για τον τρόπο με τον οποίο η Κομισιόν ολοκλήρωσε τις διαπραγματεύσεις.
Η κίνηση αυτή δεν ακυρώνει τη συμφωνία, αλλά μπορεί να καθυστερήσει σημαντικά την προσωρινή εφαρμογή της, την ώρα που οι Βρυξέλλες θέλουν να στείλουν μήνυμα αξιοπιστίας ως εμπορικός εταίρος σε μια περίοδο παγκόσμιου ανασχηματισμού αλυσίδων αξίας. Ταυτόχρονα, αντανακλά την εσωτερική σύγκρουση ανάμεσα στην ευρωπαϊκή φιλοδοξία για πρόσβαση σε αγορές και πρώτες ύλες και στην ανάγκη προστασίας του αγροτικού τομέα και των περιβαλλοντικών προτύπων.
Για την Φον ντερ Λάιεν, η επιβίωση από την τέταρτη πρόταση μομφής επιβεβαιώνει ότι ο βασικός συνασπισμός κεντροδεξιάς–σοσιαλδημοκρατών–φιλελευθέρων παραμένει όρθιος. Ωστόσο, το γεγονός ότι η ίδια πολιτική –η εμπορική συμφωνία με τη Mercosur– οδηγείται πλέον σε δικαστική διερεύνηση δείχνει ότι η πραγματική μάχη δεν δίνεται στις θεαματικές ψηφοφορίες, αλλά στα πιο τεχνικά, θεσμικά επίπεδα όπου κρίνεται η κατεύθυνση της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης.
Σχόλιο SBCTV.gr: Η υπόθεση αναδεικνύει ένα κρίσιμο μοτίβο της νέας ευρωπαϊκής εποχής: οι ηγεσίες μπορεί να επιβιώνουν πολιτικά, αλλά η ικανότητά τους να υλοποιούν φιλόδοξες στρατηγικές –όπως η Mercosur– φιλτράρεται πλέον από ένα μίγμα λαϊκής δυσαρέσκειας, νομικών ενστάσεων και ανόδου της άκρας δεξιάς. Η Φον ντερ Λάιεν κέρδισε ακόμη μια μάχη, αλλά το πραγματικό ερώτημα είναι πόσο χώρο κυβερνησιμότητας της απομένει.
#ΕΕ #ΦονΝτερΛάιεν #Ευρωκοινοβούλιο #Mercosur #ΕυρωπαϊκήΕπιτροπή
