Η νέα βιομηχανική στρατηγική της ΕΕ «Made in Europe» προκαλεί ανησυχία στο Λονδίνο, με τον Βρετανό υπουργό για τις σχέσεις με την ΕΕ, Νικ Τόμας-Σίμοντς, να προειδοποιεί για πλήγμα στις διασυνοριακές εφοδιαστικές αλυσίδες και αύξηση κόστους. Η συζήτηση αναδεικνύει τη σύγκρουση ανάμεσα στην ευρωπαϊκή επιδίωξη στρατηγικής αυτονομίας και στην ανάγκη διατήρησης ανοιχτού εμπορίου με «έμπιστους εταίρους».
Η Ευρωπαϊκή Ένωση ετοιμάζεται να παρουσιάσει μια φιλόδοξη βιομηχανική στρατηγική με τη σφραγίδα «Made in Europe», η οποία στοχεύει στη μείωση της εξάρτησης από εισαγωγές και στην ενίσχυση της εγχώριας παραγωγής σε κρίσιμους κλάδους. Ωστόσο, το Λονδίνο κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για τις επιπτώσεις που μπορεί να έχει αυτή η στροφή στην αρχιτεκτονική των ευρωπαϊκών εφοδιαστικών αλυσίδων και στις εμπορικές σχέσεις ΕΕ–Ηνωμένου Βασιλείου.
Ανησυχίες του Λονδίνου για νέους εμπορικούς φραγμούς
Μιλώντας σε οικονομική εκδήλωση στη Μαδρίτη, ο υπουργός για τις σχέσεις με την ΕΕ, Νικ Τόμας-Σίμοντς, προειδοποίησε ότι αυστηρές ρήτρες προτίμησης υπέρ ευρωπαϊκών προϊόντων στις δημόσιες προμήθειες και σε καταναλωτικά προγράμματα θα μπορούσαν να πλήξουν τις «βαθιά ολοκληρωμένες» αλυσίδες αξίας μεταξύ Βρετανίας και κρατών-μελών.
«Η ανησυχία μου είναι ότι, αν υιοθετηθούν πολύ αυστηρές απαιτήσεις προτίμησης, διατρέχουμε τον κίνδυνο να επηρεαστούν οι βαθιά ενσωματωμένες εφοδιαστικές αλυσίδες, δημιουργώντας περιττά εμπόδια στο εμπόριο σε βασικούς κλάδους ΗΒ–ΕΕ και αυξάνοντας το κόστος», τόνισε, επισημαίνοντας ειδικά τον άξονα Ηνωμένου Βασιλείου–Ισπανίας. Υπενθύμισε ότι το Λονδίνο είναι ο τέταρτος μεγαλύτερος επενδυτής στην Ισπανία και υπογράμμισε πως «δεν θα αντιμετωπίσουμε τις προκλήσεις της ανταγωνιστικότητας προκαλώντας αμοιβαία οικονομική ζημιά».
Η παρέμβασή του εντάσσεται στη στρατηγική της κυβέρνησης Στάρμερ για «επαναφορά» των σχέσεων με την ΕΕ, μετά τη συμφωνία-επαναπροσέγγισης που ανακοινώθηκε τον Μάιο του 2025. Το Λονδίνο εξετάζει το ενδεχόμενο τομεακών συμφωνιών που θα εμβαθύνουν την πρόσβαση στην ενιαία αγορά, μέσω ευθυγράμμισης κανονισμών σε επιλεγμένους κλάδους – μια πορεία που ήδη συναντά αντιδράσεις στο εσωτερικό της χώρας.
Στρατηγική αυτονομία, ανταγωνιστικότητα και ενδοευρωπαϊκές τριβές
Η ώθηση προς το «Buy European» εγκρίθηκε σε πρόσφατη σύνοδο κορυφής στο Βέλγιο, με στόχο να θωρακιστεί η ευρωπαϊκή βιομηχανία απέναντι στη γεωπολιτική αστάθεια, τις εμπορικές εντάσεις και τον ανταγωνισμό από ΗΠΑ και Κίνα. Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, έχει κατονομάσει ως στρατηγικούς τομείς την άμυνα, το διάστημα, τις καθαρές τεχνολογίες, την κβαντική τεχνολογία, την τεχνητή νοημοσύνη και τα συστήματα πληρωμών.
Οι ανησυχίες για την ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα εντάθηκαν μετά την απότομη διακοπή των ρωσικών ροών φυσικού αερίου το 2022, που εκτόξευσε το ενεργειακό κόστος και ανέδειξε τις αδυναμίες της ευρωπαϊκής βιομηχανικής βάσης σε ένα περιβάλλον αυστηρής ρύθμισης και υποτονικών επενδύσεων. Παράλληλα, η δασμολογική πολιτική της κυβέρνησης Τραμπ και η εισροή κινεζικών, έντονα επιδοτούμενων προϊόντων στην ευρωπαϊκή αγορά ενίσχυσαν τις φωνές υπέρ μιας πιο προστατευτικής, βιομηχανικής πολιτικής.
Το υπό διαμόρφωση σχέδιο «Made in Europe» θα καλύπτει τα 27 κράτη-μέλη και τις χώρες του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (Ισλανδία, Νορβηγία, Λιχτενστάιν), αλλά όχι το Ηνωμένο Βασίλειο. Η Κομισιόν, ωστόσο, αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο ένταξης «έμπιστων εταίρων» στο μέλλον, κάτι που θα μπορούσε να προσφέρει διέξοδο στο Λονδίνο, εφόσον υπάρξει πολιτική βούληση και από τις δύο πλευρές.
Στο εσωτερικό της ΕΕ, η πρωτοβουλία προωθείται με ζέση από τη Γαλλία, αλλά συναντά επιφυλάξεις από κράτη όπως η Γερμανία και η Ιταλία, των οποίων οι αυτοκινητοβιομηχανίες και άλλοι όμιλοι έχουν παγκόσμιες παραγωγικές αλυσίδες. Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς και η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι ζητούν παράλληλα βαθύτερη απορρύθμιση, φοβούμενοι ότι υπερβολικά στενοί κανόνες καταγωγής θα πλήξουν την ευελιξία των επιχειρήσεών τους.
Καθοριστικό επόμενο βήμα θα αποτελέσει η δημοσίευση, εντός του μήνα, του Industrial Accelerator Act από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, που αναμένεται να θέσει συγκεκριμένους στόχους ευρωπαϊκού περιεχομένου για στρατηγικά προϊόντα όπως τα φωτοβολταϊκά πάνελ και τα ηλεκτρικά οχήματα. Από το εύρος και την αυστηρότητα αυτών των στόχων θα κριθεί αν η ΕΕ θα ισορροπήσει ανάμεσα στην επιδίωξη στρατηγικής αυτονομίας και στη διατήρηση ανοιχτών, ανταγωνιστικών αγορών με τους βασικούς εμπορικούς της εταίρους, συμπεριλαμβανομένου –έστω εκτός πλαισίου– του Ηνωμένου Βασιλείου.
Σχόλιο 
: Η ευρωπαϊκή στροφή στο «Made in Europe» είναι αναμενόμενη απάντηση σε ενεργειακά σοκ, γεωπολιτικές εντάσεις και τον σκληρό βιομηχανικό ανταγωνισμό ΗΠΑ–Κίνας, αλλά εμπεριέχει σοβαρό ρίσκο κατακερματισμού εφοδιαστικών αλυσίδων και αύξησης κόστους για επιχειρήσεις και καταναλωτές. Η Βρετανία επιχειρεί να διασώσει πρόσβαση σε αυτή τη νέα αρχιτεκτονική ως «έμπιστος εταίρος», όμως το πραγματικό διακύβευμα για Βρυξέλλες και Λονδίνο είναι αν μπορούν να συνδυάσουν στρατηγική αυτονομία με ανοιχτό, προβλέψιμο εμπόριο, αντί να διολισθήσουν σε μια ιδιότυπη, αμοιβαία ζημιογόνο βιομηχανική αυτάρκεια.
#ΕΕ #MadeInEurope #ΒιομηχανικήΠολιτική #ΗνωμένοΒασίλειο #Εμπόριο #ΕφοδιαστικέςΑλυσίδες
