Στο υψηλότερο επίπεδο από το 1960 εκτοξεύθηκε το εμπορικό έλλειμμα των ΗΠΑ το 2025, ξεπερνώντας τα 901 δισ. δολάρια, παρά την επιθετική πολιτική δασμών. Τα στοιχεία υπονομεύουν την αποτελεσματικότητα της προστατευτικής στρατηγικής και αποκαλύπτουν βαθιές διαρθρωτικές αδυναμίες στην παραγωγική βάση της αμερικανικής οικονομίας.
Το εμπορικό έλλειμμα των ΗΠΑ ανήλθε το 2025 στα 901,5 δισ. δολάρια, καταγράφοντας ένα από τα μεγαλύτερα ετήσια ελλείμματα από τότε που τηρούνται επίσημα στοιχεία (1960), σύμφωνα με τα δεδομένα του αμερικανικού Υπουργείου Εμπορίου. Η εξέλιξη αυτή έρχεται σε ευθεία αντίθεση με τις πολιτικές υψηλών δασμών που εφαρμόστηκαν με στόχο τη μείωση του εξωτερικού ανισοζυγίου.
Ρεκόρ τον Δεκέμβριο και διάψευση προβλέψεων
Τον Δεκέμβριο του 2025 το μηνιαίο εμπορικό έλλειμμα εκτινάχθηκε κατά 32,6%, φτάνοντας τα 70,3 δισ. δολάρια. Οι οικονομολόγοι που συμμετείχαν σε έρευνα του Reuters προέβλεπαν αντίθετα ότι θα διαμορφωνόταν αισθητά χαμηλότερα, στα 55,5 δισ. δολάρια, στοιχείο που καταδεικνύει ότι η δυναμική των εμπορικών ροών παραμένει πιο επίμονη από τις προσδοκίες της αγοράς.
Πίσω από τη διεύρυνση του ελλείμματος βρίσκεται η αύξηση των εισαγωγών κατά 3,6% σε συνδυασμό με μείωση των εξαγωγών κατά 1,7%. Η εικόνα αυτή αναδεικνύει ότι, παρά τους δασμούς, η αμερικανική οικονομία εξακολουθεί να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από εισαγόμενα αγαθά, ενώ δεν καταφέρνει να ενισχύσει επαρκώς την εξαγωγική της βάση.
Η πολιτική δασμών και η ανακατεύθυνση των ροών
Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ είχε δεσμευθεί ότι οι υψηλότεροι δασμοί θα περιόριζαν το εμπορικό έλλειμμα, ενθαρρύνοντας τις επιχειρήσεις να επαναφέρουν την παραγωγή στις ΗΠΑ και μειώνοντας την εξάρτηση από τις εισαγωγές. Σύμφωνα όμως με την ανάλυση του MarketWatch, το αποτέλεσμα υπήρξε διαφορετικό: οι εταιρείες αναζήτησαν εναλλακτικούς προμηθευτές σε χώρες με χαμηλότερους δασμούς, αντί να επενδύσουν σε εγχώρια παραγωγή.
Η Κίνα αναδείχθηκε στον μεγάλο «χαμένο» της νέας δασμολογικής αρχιτεκτονικής, καθώς οι εισαγωγές κινεζικών αγαθών στις ΗΠΑ μειώθηκαν κατά 28% το 2025. Αντίθετα, Βιετνάμ και Ταϊβάν συγκαταλέγονται στους κερδισμένους, γεγονός που εγείρει ερωτήματα για το κατά πόσο μέρος της κινεζικής παραγωγής διοχετεύεται στις ΗΠΑ μέσω τρίτων χωρών, με στόχο την παράκαμψη των υψηλότερων δασμών.
Διαρθρωτικές αδυναμίες της αμερικανικής παραγωγής
Οικονομολόγοι επισημαίνουν ότι οι ΗΠΑ δεν παράγουν πλέον σε μεγάλες ποσότητες πολλά από τα προϊόντα που εισάγουν, κάτι που περιορίζει δραστικά την ικανότητα υποκατάστασης εισαγωγών με εγχώρια παραγωγή. Το εμπορικό έλλειμμα, επομένως, δεν είναι μόνο αποτέλεσμα συγκυριακών παραγόντων ή εμπορικών πολιτικών, αλλά αντανακλά βαθύτερες διαρθρωτικές μεταβολές στο παραγωγικό μοντέλο της χώρας τις τελευταίες δεκαετίες.
Η επιμονή του ελλείμματος σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, παρά τους δασμούς, τροφοδοτεί τη συζήτηση στην Ουάσιγκτον και στις αγορές για το κατά πόσο η έμφαση σε τιμωρητικά μέτρα έναντι συγκεκριμένων χωρών μπορεί πραγματικά να βελτιώσει το εμπορικό ισοζύγιο, χωρίς παράλληλες πολιτικές βιομηχανικής ανασυγκρότησης και επενδύσεων στην παραγωγή.
Σχόλιο 
: Τα στοιχεία του 2025 επιβεβαιώνουν ότι οι δασμοί από μόνοι τους δεν αρκούν για να ανατρέψουν δεκαετίες αποβιομηχάνισης στις ΗΠΑ· χωρίς στρατηγική ενίσχυσης της παραγωγικής βάσης, το εμπορικό έλλειμμα παραμένει περισσότερο σύμπτωμα μιας βαθύτερης ανισορροπίας παρά πρόβλημα που λύνεται με απλές εμπορικές κυρώσεις.
#ΗΠΑ #εμπορικό_έλλειμμα #δασμοί #παγκόσμιο_εμπόριο
