Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι αποκαλύπτει ότι η κυβέρνηση Τραμπ έχει θέσει άτυπο ορίζοντα έως τις αρχές καλοκαιριού για συμφωνία τερματισμού του πολέμου, με εντατικοποίηση της αμερικανικής διαμεσολάβησης. Την ίδια ώρα, η Ρωσία συνεχίζει τις μαζικές επιθέσεις στην ουκρανική ενεργειακή υποδομή, υπονομεύοντας το κλίμα των συνομιλιών.
ΗΠΑ έχουν θέσει άτυπο αλλά σαφές χρονικό πλαίσιο έως τον Ιούνιο για την επίτευξη συμφωνίας μεταξύ Ουκρανίας και Ρωσίας με στόχο τον τερματισμό του σχεδόν τετραετούς πολέμου, σύμφωνα με δηλώσεις του προέδρου της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι σε δημοσιογράφους στο Κίεβο. Όπως ανέφερε, η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ επιδιώκει να κλιμακώσει την πίεση προς τις δύο πλευρές, συνδέοντας την αμερικανική διαμεσολάβηση με συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα.
Αμερικανικό χρονοδιάγραμμα και τριμερείς συνομιλίες
«Οι Αμερικανοί προτείνουν να τερματιστεί ο πόλεμος έως τις αρχές του καλοκαιριού και πιθανότατα θα ασκήσουν πίεση στις πλευρές βάσει αυτού του χρονοδιαγράμματος», τόνισε ο Ζελένσκι, σημειώνοντας ότι η Ουάσινγκτον ζητά «σαφήνεια» σε όλα τα βήματα της διαδικασίας. Στο πλαίσιο αυτό, οι ΗΠΑ πρότειναν ο επόμενος γύρος τριμερών συνομιλιών ΗΠΑ–Ουκρανίας–Ρωσίας να πραγματοποιηθεί την επόμενη εβδομάδα, πιθανότατα στο Μαϊάμι. Το Κίεβο έχει ήδη επιβεβαιώσει τη συμμετοχή του.
Η πρωτοβουλία αυτή έρχεται μετά τον δεύτερο γύρο αμερικανο-μεσολαβούμενων συνομιλιών στο Άμπου Ντάμπι, που κατέληξαν σε περιορισμένα μόνο αποτελέσματα. Παρά την απουσία συνολικής συμφωνίας, επιτεύχθηκε ανταλλαγή 157 αιχμαλώτων πολέμου από κάθε πλευρά, με τον Ζελένσκι να δηλώνει ότι οι ανταλλαγές θα συνεχιστούν.
Ο ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ Στιβ Γουίτκοφ, ο οποίος ηγείται της αμερικανικής ομάδας μαζί με τον Τζάρεντ Κούσνερ, υπογράμμισε ότι, παρότι «απομένει σημαντική δουλειά», η ανταλλαγή αιχμαλώτων δείχνει πως η επίμονη διπλωματική προσπάθεια μπορεί να αποφέρει «απτά αποτελέσματα» και να φέρει πιο κοντά τον στόχο του τερματισμού του πολέμου. Αμερικανοί αξιωματούχοι, ωστόσο, δεν διευκρινίζουν τι είδους μέτρα θα λάβουν αν το χρονοδιάγραμμα Ιουνίου δεν τηρηθεί.
Αγκαθωτές απαιτήσεις και συνταγματικά όρια
Στις συνομιλίες, η Μόσχα επιμένει σε σκληρές απαιτήσεις, ζητώντας την ουσιαστική αποχώρηση της Ουκρανίας από την περιοχή του Ντονμπάς, που περιλαμβάνει τις περιφέρειες Ντονέτσκ και Λουχάνσκ, όπου συνεχίζονται οι σφοδρότερες μάχες. Το Κίεβο απορρίπτει κατηγορηματικά το αίτημα, υπενθυμίζοντας ότι το ουκρανικό Σύνταγμα απαγορεύει την παραχώρηση εδαφών, γεγονός που μετατρέπει τις ρωσικές αξιώσεις σε θεσμικά και πολιτικά μη αποδεκτές.
Η αντίφαση μεταξύ της αμερικανικής πίεσης για γρήγορη κατάληξη και της απόστασης στις θέσεις των δύο πλευρών καθιστά τον ορίζοντα Ιουνίου ιδιαίτερα φιλόδοξο. Επιπλέον, ο Ντόναλντ Τραμπ είχε προεκλογικά υποσχεθεί ότι θα τερματίσει τον πόλεμο «σε 24 ώρες», υπόσχεση που πλέον συγκρούεται με την πραγματικότητα ενός πολέμου που παραμένει ανοιχτός και σύνθετος, με τους επικριτές του να τον κατηγορούν ότι υιοθετεί σε μεγάλο βαθμό τη ρωσική αφήγηση.
Συνεχιζόμενες επιθέσεις στην ενέργεια και πίεση στον άμαχο πληθυσμό
Την ώρα που εξελίσσονται οι διπλωματικές διεργασίες, η Ρωσία εντείνει τις επιθέσεις κατά της ουκρανικής ενεργειακής υποδομής. Ο Ζελένσκι ανέφερε ότι σε μία μόνο νύχτα εκτοξεύθηκαν «περισσότερα από 400 drones και περίπου 40 πυραύλοι», με στόχο κυρίως εγκαταστάσεις ενέργειας. «Η Μόσχα θα μπορούσε κάθε μέρα να επιλέγει την πραγματική διπλωματία, αλλά αντ’ αυτού συνεχίζει τα πλήγματα», σημείωσε σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X, καλώντας όλους όσοι στηρίζουν τις τριμερείς συνομιλίες να αντιδράσουν στην εργαλειοποίηση του κρύου από τη Ρωσία.
Σύμφωνα με ουκρανούς αξιωματούχους, η ρωσική πλευρά έχει πλήξει ενεργειακές υποδομές 217 φορές από τις αρχές του έτους. Ο υπουργός Ενέργειας Ντένις Σμύχαλ ανέφερε ότι 200 συνεργεία εργάζονται για την αποκατάσταση της ηλεκτροδότησης σε περίπου 1.100 κτίρια μόνο στο Κίεβο. Από τα μέσα Ιανουαρίου, στο στόχαστρο βρίσκονται σταθμοί παραγωγής, αγωγοί φυσικού αερίου και δίκτυα μεταφοράς, αφήνοντας κατά καιρούς εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες χωρίς θέρμανση και ρεύμα.
Χαρακτηριστική είναι η ανακολουθία ανάμεσα σε δηλώσεις αποκλιμάκωσης και την πραγματικότητα στο πεδίο. Στις 29 Ιανουαρίου, ο Τραμπ είχε ανακοινώσει ότι ο Βλαντίμιρ Πούτιν συμφώνησε να σταματήσει για μία εβδομάδα τα πλήγματα σε ενεργειακή υποδομή λόγω ψύχους, κάτι που το Κρεμλίνο επιβεβαίωσε. Παρ’ όλα αυτά, στις 3 Φεβρουαρίου η Ρωσία εξαπέλυσε μία από τις μεγαλύτερες επιθέσεις σε Κίεβο και Χάρκοβο, με 71 πυραύλους και 450 drones, εκ των οποίων η ουκρανική αεράμυνα κατάφερε να καταρρίψει μόλις 38, καθώς πολλοί ήταν βαλλιστικοί.
Η Μόσχα υποστήριξε ότι στόχευε αποθήκες drones και αμυντικές βιομηχανικές εγκαταστάσεις, μαζί με την ενεργειακή τους τροφοδοσία. Ωστόσο, για την Ουκρανία και τους συμμάχους της, οι επιθέσεις αυτές επιβεβαιώνουν ότι η Ρωσία συνεχίζει να χρησιμοποιεί την ενέργεια ως όπλο, περιπλέκοντας περαιτέρω τις ήδη εύθραυστες διαπραγματεύσεις.
Σχόλιο 
: Η άτυπη προθεσμία Ιουνίου από τις ΗΠΑ λειτουργεί περισσότερο ως μοχλός πολιτικής και διπλωματικής πίεσης παρά ως ρεαλιστικό ορόσημο ειρήνης. Με τις ρωσικές επιθέσεις στην ενέργεια να συνεχίζονται και τις κόκκινες γραμμές του Κιέβου να είναι συνταγματικά κατοχυρωμένες, η Ουάσινγκτον επιχειρεί να μετατρέψει τα λίγα απτά βήματα, όπως η ανταλλαγή αιχμαλώτων, σε δυναμική για μια ευρύτερη συμφωνία, σε ένα όμως περιβάλλον όπου η ασυμμετρία ισχύος και η έλλειψη εμπιστοσύνης παραμένουν καθοριστικές.
#ΗΠΑ #Ουκρανία #Ρωσία #Ζελένσκι #Τραμπ #Πόλεμος
