Σε ισχύ τέθηκε ο κανονισμός της ΕΕ που απαγορεύει πλήρως τις εισαγωγές ρωσικού φυσικού αερίου από το φθινόπωρο του 2027, επιταχύνοντας την ενεργειακή απεξάρτηση της Ευρώπης. Η Ελλάδα αναδεικνύεται σε κρίσιμο κόμβο μέσω του Κάθετου Διαδρόμου και της διακίνησης αμερικανικού LNG.
Η δημοσίευση στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης του νέου κανονισμού που απαγορεύει τις εισαγωγές ρωσικού φυσικού αερίου από το φθινόπωρο του 2027 μετατρέπει σε νομική δέσμευση αυτό που μέχρι τώρα ήταν πολιτικός στόχος: την οριστική απεξάρτηση της Ευρώπης από τις ρωσικές ενεργειακές ροές. Η κίνηση αυτή αναδιατάσσει τον ενεργειακό χάρτη της ηπείρου και ανοίγει ένα παράθυρο στρατηγικής αναβάθμισης για την Ελλάδα.
Ο νέος κανονισμός και η πίεση χρόνου για τα κράτη‑μέλη
Ο κανονισμός προβλέπει ότι τα κράτη‑μέλη της ΕΕ οφείλουν να προετοιμαστούν με συντονισμένο τρόπο για την πλήρη κατάργηση του ρωσικού φυσικού αερίου, χωρίς να τεθεί σε κίνδυνο η ασφάλεια εφοδιασμού ή να προκληθούν ακραίες αυξήσεις στις τιμές ενέργειας. Κεντρικό εργαλείο θα είναι τα εθνικά σχέδια διαφοροποίησης, τα οποία κάθε χώρα πρέπει να καταρτίσει και να υποβάλει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή έως την 1η Μαρτίου 2026.
Η προθεσμία αυτή ουσιαστικά συμπυκνώνει σε λιγότερο από δύο χρόνια τον χρόνο προσαρμογής κυβερνήσεων, ρυθμιστικών αρχών και ενεργειακών ομίλων. Παράλληλα, επιταχύνει τις αποφάσεις για νέες υποδομές – αγωγούς, τερματικούς σταθμούς LNG, αποθήκες – και για μακροπρόθεσμα συμβόλαια με εναλλακτικούς προμηθευτές, με κυρίαρχο τον αμερικανικό κλάδο LNG.
Ελλάδα: Ο Κάθετος Διάδρομος ως εργαλείο εθνικής στρατηγικής
Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου, μιλώντας στην ΕΡΤ News, χαρακτήρισε την απόφαση της ΕΕ «αλλαγή ισορροπιών» στην περιοχή, καθώς τερματίζει το «παράδοξο» η Ευρώπη να στηρίζει την Ουκρανία αλλά ταυτόχρονα να χρηματοδοτεί τον ρωσικό πόλεμο μέσω των εισαγωγών αερίου. Τόνισε ότι η νέα πραγματικότητα προσφέρει στην Ελλάδα την ευκαιρία να λειτουργήσει ως ενεργειακός κόμβος μέσω του Κάθετου Διαδρόμου.
«Η επιτυχία του Κάθετου Διαδρόμου αλλάζει τις ισορροπίες. Δημιουργεί εναλλακτικές διαδρομές για την Ευρώπη, αναβαθμίζει τον ρόλο της Ελλάδας ως αξιόπιστου ενεργειακού κόμβου στην περιοχή και περιορίζει τον ενεργειακό ρόλο της Τουρκίας. Είναι ζήτημα εθνικού συμφέροντος και στρατηγικής επιλογής», υπογράμμισε ο υπουργός, επισημαίνοντας ότι το έργο ξεπερνά τον στενό ορισμό μιας ενεργειακής υποδομής και αγγίζει το εμπόριο, τις μεταφορές και την ευρύτερη οικονομία.
Ο κ. Παπασταύρου αποκάλυψε επίσης ότι στις 24 Φεβρουαρίου 2026 θα πραγματοποιηθεί στην Ουάσιγκτον συνάντηση των υπουργών Ενέργειας των εμπλεκόμενων χωρών με Αμερικανούς αξιωματούχους, με στόχο την ταχεία προώθηση του εγχειρήματος, σημειώνοντας ότι οι ΗΠΑ αποδίδουν ιδιαίτερη σημασία στην επιτυχία του Διαδρόμου.
LNG, συμβόλαια και ανάγκη ευρωπαϊκής στήριξης
Στο ίδιο πλαίσιο, ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος του Ομίλου AKTOR και CEO της Atlantic SEE LNG Trade, Αλέξανδρος Εξάρχου, είχε προειδοποιήσει από το Νταβός ότι, εάν η ΕΕ πράγματι εννοεί την απαγόρευση του ρωσικού αερίου, θα έπρεπε ήδη να έχει εξασφαλίσει εγγυημένες ποσότητες και τιμές μέσω μακροπρόθεσμων συμβάσεων με άλλους προμηθευτές, όπως οι ΗΠΑ. Διαφορετικά, εάν οι αποφάσεις μετατεθούν κοντά στο 2028, η Ευρώπη κινδυνεύει να βρεθεί σε μειονεκτική διαπραγματευτική θέση.
Ο κ. Εξάρχου ζήτησε συνέπεια λόγων και πράξεων από τις Βρυξέλλες και τόνισε ότι ο κάθετος ενεργειακός άξονας και οι υποδομές του πρέπει να επιδοτηθούν, να στηριχθούν και να αναβαθμιστούν από την ΕΕ, ώστε η προμήθεια αμερικανικού LNG να καταστεί πιο οικονομικά βιώσιμη για τις ευρωπαϊκές αγορές.
Σχόλιο 
: Η νομική θωράκιση της απαγόρευσης του ρωσικού φυσικού αερίου μετατρέπει τον χρόνο σε κρίσιμο παράγοντα: όποια χώρα κλειδώσει έγκαιρα υποδομές, συμβόλαια και ρόλο στον νέο χάρτη, θα αποκομίσει γεωοικονομικά οφέλη. Η Ελλάδα έχει παράθυρο ευκαιρίας με τον Κάθετο Διάδρομο, αλλά χωρίς επιθετική διπλωματία, επενδυτική ταχύτητα και ευρωπαϊκή χρηματοδότηση, το πλεονέκτημα κινδυνεύει να χαθεί υπέρ ανταγωνιστικών διαδρομών.
#ΕΕ #ΦυσικόΑέριο #LNG #Ενέργεια #Ελλάδα
