Η Τεχεράνη δηλώνει έτοιμη να «αραιώσει» το υψηλού βαθμού εμπλουτισμένο ουράνιο, εφόσον αρθούν όλες οι διεθνείς κυρώσεις σε βάρος της. Η κίνηση συνδέεται με τις έμμεσες συνομιλίες με τις ΗΠΑ και αποτυπώνει την προσπάθεια επαναδιαπραγμάτευσης του πυρηνικού φακέλου υπό καθεστώς βαθιάς δυσπιστίας.
Το Ιράν εμφανίζεται διατεθειμένο να κάνει το πιο ουσιαστικό βήμα εδώ και χρόνια στο πυρηνικό του πρόγραμμα, δηλώνοντας έτοιμο να «αραιώσει» το σε υψηλό βαθμό εμπλουτισμένο ουράνιο, εφόσον λάβει ως αντάλλαγμα την πλήρη άρση όλων των κυρώσεων που έχουν επιβληθεί σε βάρος του. Τη θέση αυτή διατύπωσε ο επικεφαλής του Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας του Ιράν, Μοχάμαντ Εσλάμι, σύμφωνα με το πρακτορείο ISNA.
Ο πυρηνικός φάκελος ως διαπραγματευτικό χαρτί
Η δήλωση Εσλάμι ουσιαστικά επιβεβαιώνει ότι η Τεχεράνη αντιμετωπίζει το υψηλού βαθμού εμπλουτισμένο ουράνιο ως κεντρικό διαπραγματευτικό εργαλείο. Η «αραίωση» σημαίνει μείωση του βαθμού εμπλουτισμού σε επίπεδα πιο κοντά στις παραμέτρους της αρχικής πυρηνικής συμφωνίας, χωρίς όμως να εγκαταλείπεται η τεχνογνωσία και η υποδομή του προγράμματος.
Η απαίτηση για άρση όλων των κυρώσεων δείχνει ότι το Ιράν δεν αρκείται σε μερικές ελαφρύνσεις, αλλά επιδιώκει συνολική οικονομική αποδέσμευση: από τον τραπεζικό αποκλεισμό μέχρι τους περιορισμούς στις εξαγωγές πετρελαίου και στις διεθνείς συναλλαγές ιρανικών εταιρειών. Μια τέτοια έκβαση θα είχε σημαντικές επιπτώσεις στις παγκόσμιες αγορές ενέργειας, αλλά και στην περιφερειακή ισορροπία ισχύος στη Μέση Ανατολή.
Μήνυμα ανθεκτικότητας από τον Χαμενεΐ
Στο εσωτερικό μέτωπο, ο ανώτατος ηγέτης αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ αξιοποίησε την επέτειο της Ισλαμικής Επανάστασης για να καλέσει τους πολίτες σε «ανθεκτικότητα» απέναντι στις πιέσεις των ξένων δυνάμεων. Υπενθύμισε ότι από το 1979 «οι ξένες δυνάμεις επεδίωκαν πάντα να αποκαταστήσουν την προηγούμενη κατάσταση», παραπέμποντας στην περίοδο του σάχη Παχλαβί, στενού συμμάχου των ΗΠΑ.
Ο Χαμενεΐ υπογράμμισε ότι «η δύναμη ενός έθνους δεν βρίσκεται τόσο στους πυραύλους και τα αεροσκάφη, όσο στη βούληση και την ανθεκτικότητα του λαού», καλώντας τους Ιρανούς να «ανατρέψουν τα σχέδια του εχθρού». Το μήνυμα αυτό λειτουργεί ως ιδεολογικό υπόβαθρο σε μια στιγμή που το καθεστώς επιχειρεί να συνδυάσει σκληρή διαπραγμάτευση στο εξωτερικό με εσωτερική συσπείρωση.
Βαθιά δυσπιστία στις συνομιλίες με τις ΗΠΑ
Την ίδια ώρα, ο επικεφαλής της ιρανικής διπλωματίας Αμπάς Αραγτσί αναγνώρισε ότι, παρά την επανέναρξη των επαφών με τις ΗΠΑ στο Ομάν, «μια βαθιά δυσπιστία» εξακολουθεί να χωρίζει τις δύο πλευρές. Μιλώντας σε πρεσβευτές στην Τεχεράνη, δήλωσε ότι το Ιράν «επιθυμεί συγκεκριμένες διαπραγματεύσεις για να καταλήξουμε σε ένα αποτέλεσμα», υπό την προϋπόθεση πως η άλλη πλευρά θα επιδείξει «την ίδια σοβαρότητα» και θα προσέλθει «έτοιμη για εποικοδομητικές διαπραγματεύσεις».
Η αναφορά του Αραγτσί στη συμπεριφορά των ΗΠΑ «τα τελευταία αυτά χρόνια» φωτίζει το βασικό εμπόδιο: την έλλειψη εμπιστοσύνης μετά την αποχώρηση της Ουάσιγκτον από την προηγούμενη πυρηνική συμφωνία και την επαναφορά σκληρών κυρώσεων. Έτσι, ακόμη και αν το Ιράν εμφανίζεται διατεθειμένο να περιορίσει πρακτικά το πυρηνικό του πρόγραμμα, το τίμημα που ζητά –πλήρης άρση κυρώσεων με εγγυήσεις– καθιστά τις διαπραγματεύσεις εξαιρετικά περίπλοκες.
Σχόλιο 
: Η Τεχεράνη επιχειρεί μια ελεγχόμενη αποκλιμάκωση χωρίς στρατηγική υποχώρηση: προσφέρει τεχνικές παραχωρήσεις στο ουράνιο για να σπάσει τον οικονομικό κλοιό, αλλά η απαίτηση για πλήρη άρση κυρώσεων και οι βαθιές αμοιβαίες καχυποψίες δείχνουν ότι η απόσταση μέχρι μια βιώσιμη συμφωνία παραμένει μεγάλη.
#Ιράν #ΗΠΑ #πυρηνικό_πρόγραμμα #κυρώσεις
