Οι Χειμερινοί Ολυμπιακοί Αγώνες Μιλάνο – Κορτίνα 2026 παρουσιάζονται ως πιο «λιτοί» και βιώσιμοι, όμως πίσω από το αφήγημα ξεδιπλώνεται μια εικόνα εκτροχιασμένου κόστους και ακραίας περιβαλλοντικής επιβάρυνσης. Το ερώτημα που αναδύεται είναι αν το μοντέλο των Χειμερινών Αγώνων έχει πλέον καταστεί εγγενώς μη βιώσιμο σε μια θερμαινόμενη Ευρώπη.
Έναν αιώνα μετά τους πρώτους Χειμερινούς Ολυμπιακούς στο Σαμονί το 1924, η «χειμερινή» εκδοχή του Ολυμπιακού ονείρου μοιάζει όλο και περισσότερο με περιβαλλοντική και οικονομική χίμαιρα. Οι Αγώνες Μιλάνο – Κορτίνα 2026, που ξεκινούν στην Ιταλία, υποτίθεται ότι αποτελούν παράδειγμα «συγκράτησης» σε σχέση με τις υπερβολές του Σότσι 2014 και τις τεχνητές πιστές του Πεκίνου 2022. Ωστόσο, τα στοιχεία και οι εικόνες από τις εγκαταστάσεις δείχνουν ένα μοντέλο που παραμένει δομικά σπάταλο και σε σύγκρουση με την κλιματική πραγματικότητα.
Φουσκωμένο κόστος, διάσπαρτες εγκαταστάσεις, περιορισμένη χρησιμότητα
Οι 3.500 αθλητές από 93 χώρες θα αγωνιστούν σε 16 αθλήματα μέσα σε 19 ημέρες. Το μέγεθος του γεγονότος συνεχίζει να διογκώνεται, παρά τις προσπάθειες της ΔΟΕ να πείσει ότι οι Χειμερινοί Αγώνες «μαζεύονται». Η Ιταλία αναγκάστηκε να κατασκευάσει από το μηδέν ένα παγοδρόμιο χόκεϊ κόστους περίπου 270 εκατ. ευρώ σε 110 στρέμματα πρώην βιομηχανικής γης νότια του Μιλάνου, μια εγκατάσταση που –όπως παραδέχονται οι ίδιοι οι διοργανωτές– δύσκολα θα βρει χρήση μετά το πέρας των Αγώνων.
Η επιλογή να «μοιραστούν» οι αγώνες σε ολόκληρη τη βόρεια Ιταλία, αντί να ριζώσουν σε μια πόλη, μείωσε μεν κάποιες ανάγκες νέων υποδομών, αλλά δημιούργησε ένα χαώδες και ενεργοβόρο δίκτυο μετακινήσεων. Η μετάβαση από το κέρλινγκ στην κατάβαση μπορεί να απαιτεί έως και 11 ώρες, με ό,τι αυτό συνεπάγεται σε καύσιμα, εκπομπές και επιχειρησιακή πολυπλοκότητα.
Τεχνητό χιόνι, δεξαμενές νερού και δάση που θυσιάζονται
Η πιο ηχηρή αντίφαση είναι περιβαλλοντική. Στο Κορτίνα, όπου το φυσικό χιόνι δεν επαρκεί ή δεν έχει την προβλεψιμότητα που απαιτεί η τηλεοπτική βιομηχανία, οι διοργανωτές θα χρησιμοποιήσουν περίπου 100 εκατ. λίτρα νερού για να παραγάγουν περίπου 50.000 τόνους τεχνητού χιονιού. Μάλιστα, κατασκευάστηκε ολόκληρη νέα δεξαμενή αποκλειστικά για την εξυπηρέτηση αυτής της ανάγκης.
Παράλληλα, η Ιταλία απέκτησε δεύτερη πίστα για έλκηθρο και μπόμπσλεϊ, ανοίγοντας με τεράστιο κόστος μια νέα διαδρομή μέσα σε δάσος αρχαίων λάρικων, την ώρα που η παλιά πίστα των Αγώνων του 1956 παραμένει εγκαταλελειμμένη από το 2008. Σύμφωνα με ανάλυση του ιταλικού WWF, που συμμετέχει στο δίκτυο Open Olympics, περίπου το 60% των έργων για το Μιλάνο – Κορτίνα έχει υλοποιηθεί χωρίς πλήρη μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων, αξιοποιώντας την «ομπρέλα» του μεγάλου γεγονότος για να παρακαμφθούν διαδικασίες και αντιστάσεις.
Κλιματική κρίση, κλειστά χιονοδρομικά και η κρίση νομιμοποίησης της ΔΟΕ
Η αντίφαση εντείνεται από την κλιματική συγκυρία: μόνο στις γαλλικές Άλπεις σχεδόν 200 χιονοδρομικά κέντρα έχουν ήδη κλείσει λόγω μικρότερης σεζόν και μειωμένων χιονοπτώσεων. Παρ’ όλα αυτά, το ολυμπιακό μοντέλο εξακολουθεί να στηρίζεται σε βαριές, ενεργοβόρες υποδομές που εξυπηρετούν λίγες εβδομάδες αγώνων και, σε πολλές περιπτώσεις, έναν ολοένα και μικρότερο κύκλο εύπορων τουριστών.
Δεν είναι τυχαίο ότι τα τελευταία 12 χρόνια πόλεις όπως το Κάλγκαρι, το Ίνσμπρουκ, η Κρακοβία, το Όσλο, το Σαπόρο, η Σιόν και η Στοκχόλμη απέσυραν τις υποψηφιότητές τους λόγω έλλειψης δημόσιας στήριξης. Την ίδια στιγμή, χώρες χωρίς παράδοση στα χειμερινά σπορ, όπως η Σαουδική Αραβία, εμφανίζονται με φιλόδοξα σχέδια κατασκευής πόλεων-θερέτρων κόστους εκατοντάδων δισ. δολαρίων στην έρημο, διεκδικώντας μελλοντικές διοργανώσεις.
Η ΔΟΕ προβάλλει έντονα την «πράσινη» της ατζέντα, όμως η απόσταση ανάμεσα στο μάρκετινγκ και την πραγματικότητα των μπουλντόζων παραμένει χαώδης. Καθώς το κλίμα θερμαίνεται και τα φυσικά χιόνια υποχωρούν, η ίδια η λογική των Χειμερινών Ολυμπιακών –ως γιορτής ακριβών, ενεργοβόρων σπορ με περιορισμένη κοινωνική χρησιμότητα– τίθεται πλέον υπό στρατηγική αμφισβήτηση.
Σχόλιο 
: Οι Μιλάνο – Κορτίνα 2026 λειτουργούν ως καθρέφτης ενός μοντέλου mega-events που εξαντλείται: υψηλό κόστος, βραχύς ορίζοντας αξιοποίησης, βαριά περιβαλλοντική υποθήκη και όλο και πιο επιφυλακτικές κοινωνίες-υποδοχείς. Αν η ΔΟΕ δεν επανασχεδιάσει ριζικά το προϊόν της –με χρήση υπαρχουσών εγκαταστάσεων, αυστηρές πράσινες προδιαγραφές και περιορισμό κλίμακας– το ερώτημα δεν θα είναι ποια χώρα θα φιλοξενήσει τους επόμενους Χειμερινούς, αλλά αν θα υπάρξουν επόμενοι με τη σημερινή τους μορφή.
#ΧειμερινοίΟλυμπιακοί #MilanoCortina2026 #ΚλιματικήΑλλαγή #Περιβάλλον
