Ο 38χρονος Ρομπ Γέτεν ορκίστηκε πρωθυπουργός της Ολλανδίας, ηγούμενος φιλοευρωπαϊκής κυβέρνησης μειοψηφίας. Φιλοδοξεί να αυξήσει τις αμυντικές δαπάνες και να περιορίσει δραστικά τις αγροτικές εκπομπές.
Ο Ρομπ Γέτεν ορκίστηκε νέος πρωθυπουργός της Ολλανδίας, σε ηλικία μόλις 38 ετών, καθιστάμενος ο νεότερος ηγέτης στην ιστορία της χώρας αλλά και ο πρώτος ανοιχτά ομοφυλόφιλος πρωθυπουργός. Η ανάδειξή του, 117 ημέρες μετά τις εκλογές του 2025, σηματοδοτεί στροφή προς το κέντρο και ξεκάθαρα φιλοευρωπαϊκή πορεία για την πέμπτη μεγαλύτερη οικονομία της ΕΕ, σε μια συγκυρία όπου η άνοδος της άκρας δεξιάς σε Γαλλία και Γερμανία ανησυχεί τις Βρυξέλλες.
Κυβέρνηση μειοψηφίας με δύσκολες ισορροπίες
Ο Γέτεν, επικεφαλής των Δημοκρατών 66 (D66), κέρδισε οριακά τις εκλογές απέναντι στο ακροδεξιό Κόμμα για την Ελευθερία (PVV) του Γκερτ Βίλντερς, προσφέροντας ανακούφιση στους ευρωπαϊκούς θεσμούς που φοβούνταν μια ακόμη κυβέρνηση με σκληρή αντιευρωπαϊκή ατζέντα. Διαδέχεται τον Ντικ Σχοφ, του οποίου η κυβέρνηση κατέρρευσε το καλοκαίρι του 2025, οδηγώντας σε πρόωρη κάλπη.
Η νέα κυβέρνηση σχηματίστηκε από τρία κόμματα: τους κεντρώους Δημοκράτες 66, το κεντροδεξιό Χριστιανοδημοκρατικό Κάλεσμα (CDA) και το φιλελεύθερο Λαϊκό Κόμμα για την Ελευθερία και τη Δημοκρατία (VVD). Ωστόσο, ο συνασπισμός διαθέτει μόλις 66 από τις 150 έδρες στη Βουλή, γεγονός που τον καθιστά κυβέρνηση μειοψηφίας και υποχρεώνει τον Γέτεν να αναζητά στήριξη της αντιπολίτευσης για κάθε κρίσιμη νομοθετική πρωτοβουλία.
Η εύθραυστη αυτή αριθμητική πλειοψηφία αποτελεί δομικό περιορισμό: από τη μία, ενδέχεται να λειτουργήσει ως φρένο σε ακραίες επιλογές, από την άλλη όμως αυξάνει τον κίνδυνο πολιτικής παράλυσης σε ένα περιβάλλον ευρωπαϊκής αβεβαιότητας.
Φιλοευρωπαϊκή ατζέντα: άμυνα και πράσινη μετάβαση
Κεντρικός πυλώνας του κυβερνητικού προγράμματος είναι η θεαματική ενίσχυση των αμυντικών δαπανών, με στόχο την επίτευξη του στόχου του ΝΑΤΟ για δαπάνες ύψους 5% του ΑΕΠ. Η Ολλανδία φιλοδοξεί έτσι να ενισχύσει τον ρόλο της στο ευρωατλαντικό πλαίσιο, ανταποκρινόμενη στις πιέσεις για μεγαλύτερη ευρωπαϊκή συνεισφορά στην άμυνα, σε μια περίοδο γεωπολιτικών εντάσεων.
Παράλληλα, η κυβέρνηση Γέτεν προωθεί ένα από τα πιο φιλόδοξα σχέδια στην Ευρώπη για περιορισμό των εκπομπών που προέρχονται από τη γιγαντιαία κτηνοτροφική βιομηχανία της χώρας. Η μείωση των ρύπων στον αγροτικό τομέα έχει ήδη προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από τους Ολλανδούς αγρότες τα προηγούμενα χρόνια και αναμένεται να αποτελέσει ένα από τα πιο συγκρουσιακά πεδία της νέας θητείας.
Η προσπάθεια μετάβασης σε πιο βιώσιμα πρότυπα παραγωγής θα έχει άμεσες οικονομικές και κοινωνικές συνέπειες, ιδίως στην περιφέρεια, και θα δοκιμάσει την ικανότητα του Γέτεν να χτίσει διακομματικές συναινέσεις.
Πρώτα σύννεφα και δοκιμασία αξιοπιστίας
Πριν καν αναλάβει επίσημα καθήκοντα, ο νέος συνασπισμός βρέθηκε αντιμέτωπος με το πρώτο του σκάνδαλο: η προτεινόμενη υφυπουργός Οικονομικών από το ίδιο το D66 παραιτήθηκε, όταν αποκαλύφθηκε ότι είχε παραποιήσει στοιχεία των σπουδών της στο βιογραφικό και στο προφίλ της στο LinkedIn. Το επεισόδιο αυτό πλήττει την εικόνα αξιοπιστίας της νέας κυβέρνησης, σε μια στιγμή που καλείται να πείσει ότι μπορεί να κυβερνήσει αποτελεσματικά με περιορισμένη κοινοβουλευτική στήριξη.
Για τις Βρυξέλλες, η ανάδειξη ενός φιλοευρωπαίου, προοδευτικού πρωθυπουργού σε μια τόσο σημαντική οικονομία είναι θετική εξέλιξη. Ωστόσο, η πολιτική γεωμετρία της Χάγης προμηνύει μια τετραετία συνεχών διαπραγματεύσεων, εύθραυστων συμμαχιών και πιθανών κυβερνητικών κρίσεων, με άμεσο αντίκτυπο στη σταθερότητα και την αξιοπιστία της ΕΕ συνολικά.
Σχόλιο 
: Η Ολλανδία στέλνει σαφές φιλοευρωπαϊκό μήνυμα, αλλά το τίμημα είναι μια κυβέρνηση μειοψηφίας, εκτεθειμένη σε διαρκή εκβιασμό από την αντιπολίτευση και τις κοινωνικές αντιδράσεις, ιδιαίτερα στο μέτωπο της άμυνας και της πράσινης μετάβασης. Η επιτυχία ή αποτυχία του Γέτεν θα αποτελέσει κρίσιμο τεστ για τη βιωσιμότητα κεντρώων, φιλοευρωπαϊκών σχεδίων σε ένα πολιτικό τοπίο όπου η άκρα δεξιά παραμένει ισχυρή.
#Ολλανδία #ΡομπΓέτεν #ΕΕ #Πολιτική
