Το ΠΑΣΟΚ επιχειρεί διπλή διεύρυνση προς Κέντρο και Κεντροαριστερά, με αιχμή τη μεσαία τάξη, αλλά με βαρίδια δημοσκοπήσεων και σκανδάλων. Η επιμονή στην «αυτόνομη πορεία» συνυπάρχει με εσωκομματικές αμφισβητήσεις και αμφιλεγόμενη αξιοπιστία.
Το ΠΑΣΟΚ υπό τον Νίκο Ανδρουλάκη βρίσκεται σε μια ιδιότυπη πολιτική αντίφαση. Επισήμως διακηρύσσει στόχο εκλογικής νίκης, «έστω και με μία ψήφο διαφορά», ωστόσο οι δημοσκοπήσεις καταγράφουν επί μήνες στασιμότητα, την οποία ο Παύλος Γερουλάνος περιέγραψε ως «κολλημένη βελόνα». Το δημοσκοπικό αυτό έλλειμμα υπονομεύει το αφήγημα της ανατροπής και τροφοδοτεί εσωκομματικές αμφισβητήσεις ενόψει της επόμενης εκλογικής αναμέτρησης.
Το στοίχημα της μεσαίας τάξης και της Κεντροαριστεράς
Κεντρικός άξονας της στρατηγικής του ΠΑΣΟΚ είναι η επανακατάκτηση της μεσαίας τάξης και η ταυτόχρονη εδραίωση στον ευρύτερο κεντροαριστερό χώρο. Η ηγεσία επιδιώκει «αμφίπλευρη» διεύρυνση: προς κεντρώους ψηφοφόρους που έχουν μετακινηθεί στη Νέα Δημοκρατία και προς την Κεντροαριστερά, με αφήγημα προστασίας των πιο αδύναμων και ανακούφισης της μεσαίας τάξης από την ακρίβεια και τις ανισότητες.
Στο οικονομικό πεδίο, το ΠΑΣΟΚ επιχειρεί να αποδομήσει το μεταρρυθμιστικό προφίλ της κυβέρνησης, υποστηρίζοντας ότι μια τρίτη θητεία της Νέας Δημοκρατίας θα σημαίνει «συνέχεια των ανισοτήτων, της ακρίβειας και μια οικονομία που, μετά τον πακτωλό των κοινοτικών πόρων, θα μπει στην κατάψυξη», όπως αναφέρεται ότι προκύπτει από το ίδιο το Δημοσιονομικό Πολυετές. Παράλληλα, η Χαριλάου Τρικούπη αξιοποιεί τις μετρήσεις κοινής γνώμης για να υποστηρίξει ότι η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη βρίσκεται «σε αποδρομή», επειδή δεν εξασφαλίζει καθαρή αυτοδυναμία.
Σκάνδαλα, αξιοπιστία και εσωτερικές πιέσεις
Την προσπάθεια αυτή σκιάζουν όμως υποθέσεις που πλήττουν την εικόνα «διαφάνειας» και θεσμικότητας, στην οποία επενδύει το ΠΑΣΟΚ. Η υπόθεση με τον Γιάννη Παναγόπουλο και κυρίως τα «μαϊμού» επιδόματα του ΟΠΕΚΑ, όπου προΐστατο πρώην στενή συνεργάτιδα του Νίκου Ανδρουλάκη, λειτούργησαν ως ισχυρό πλήγμα στη βιτρίνα του κόμματος. Η ηγεσία απαντά με άμεσες διαγραφές στελεχών, προβάλλοντας μηδενική ανοχή, και ταυτόχρονα επιρρίπτει την ευθύνη για τη συνολική οικονομική διαχείριση και τον έλεγχο του δημοσίου χρήματος στην επταετή διακυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας.
Ωστόσο, τα ευρήματα για την εικόνα του ίδιου του προέδρου και της αντιπολιτευτικής τακτικής του ΠΑΣΟΚ στην «γκρίζα ζώνη» των αναποφάσιστων δεν είναι ενθαρρυντικά. Η αδυναμία ισχυρής δυναμικής καθιστά δυσκολότερη την προσέλκυση ψηφοφόρων που σήμερα κρατούν αποστάσεις από όλα τα κόμματα.
Αυτόνομη πορεία και περιορισμένες συνεργασίες
Σε αυτό το πλαίσιο, το ΠΑΣΟΚ αποκλείει προεκλογικές συμφωνίες με άλλα κόμματα και επιμένει σε «αυτόνομη πορεία». Οι συνεργασίες περιορίζονται σε μεμονωμένα στελέχη, όπως εκείνα που ανακοινώνονται από την Επιτροπή Διεύρυνσης. Η επιλογή αυτή, αν και κατοχυρώνει την οργανωτική και πολιτική αυτονομία, οδηγεί πολλούς αναλυτές –από τον ευρύτερο χώρο τόσο της Δεξιάς όσο και της Αριστεράς– να χαρακτηρίζουν «προσχηματική» την πρόσκληση του ΠΑΣΟΚ για διάλογο με όμορους χώρους.
Η Χαριλάου Τρικούπη επαναλαμβάνει ότι δεν πρόκειται να συμπράξει μετεκλογικά με τη Νέα Δημοκρατία, κρατώντας ανοιχτό μόνο το ενδεχόμενο προγραμματικών συγκλίσεων σε προοδευτική κατεύθυνση. Το ερώτημα, ωστόσο, παραμένει: μπορεί ένα κόμμα με επίμονο δημοσκοπικό έλλειμμα να μετατρέψει τη ρητορική υπέρ της μεσαίας τάξης και της Κεντροαριστεράς σε πραγματική εκλογική δυναμική;
Σχόλιο
: Το ΠΑΣΟΚ επιχειρεί δύσκολη ισορροπία: θέλει να εμφανιστεί ως αξιόπιστη κεντροαριστερή εναλλακτική, χωρίς όμως να έχει ακόμη πείσει ότι μπορεί να σπάσει τη διπολική πόλωση. Αν δεν μετατρέψει την ηθική ρητορική για διαφάνεια και στήριξη της μεσαίας τάξης σε πειστικές, κοστολογημένες πολιτικές, κινδυνεύει να μείνει εγκλωβισμένο σε ρόλο συμπληρωματικής δύναμης, ανεξαρτήτως των διακηρύξεων περί «αυτόνομης πορείας».






