Ανοιχτή διαφωνία ανάμεσα στον Εμανουέλ Μακρόν και τον Φρίντριχ Μερτς για την αρχιτεκτονική του κοινού ευρωπαϊκού μαχητικού FCAS φέρνει στο φως το βάθος της κρίσης στο πρόγραμμα. Η Γαλλία πιέζει για ένα ενιαίο ευρωπαϊκό αεροσκάφος, ενώ η Γερμανία εμφανίζεται διατεθειμένη να δεχθεί δύο διαφορετικά μοντέλα.
Η μακροχρόνια ένταση γύρω από το φιλόδοξο πρόγραμμα Future Combat Air System (FCAS) Γαλλίας, Γερμανίας και Ισπανίας βγήκε πλέον δημόσια στην επιφάνεια. Από το Νέο Δελχί, ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν και ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς διατύπωσαν εκ διαμέτρου αντίθετες θέσεις για το πώς πρέπει να εξελιχθεί το μελλοντικό ευρωπαϊκό μαχητικό, αποκαλύπτοντας το βάθος του στρατηγικού ρήγματος ανάμεσα σε Παρίσι και Βερολίνο.
Το διακύβευμα του FCAS και η γαλλική γραμμή
Το FCAS σχεδιάστηκε για να αντικαταστήσει περί το 2040 τα γερμανικά Eurofighter και τα γαλλικά Rafale, με έναν ολοκληρωμένο «οικοσύστημα» αεροπορικής ισχύος: νέο μαχητικό, σμήνη drones και ένα κοινό ψηφιακό «combat cloud». Ωστόσο, οι επανειλημμένες καθυστερήσεις και οι βιομηχανικές τριβές – κυρίως ανάμεσα στη γαλλική Dassault Aviation και την υποστηριζόμενη από το Βερολίνο Airbus – έχουν φέρει το πρόγραμμα σε αδιέξοδο, όπως αναγνωρίζουν εδώ και μήνες αξιωματούχοι και από τις δύο πλευρές.
Ο Μακρόν υπερασπίστηκε με ένταση την ανάγκη για ένα ενιαίο ευρωπαϊκό μαχητικό: «Εμείς οι Ευρωπαίοι έχουμε συμφέρον να τυποποιήσουμε, να έχουμε ένα κοινό μοντέλο», τόνισε, υπογραμμίζοντας ότι οι αρχικές κοινές επιχειρησιακές ανάγκες δεν έχουν αλλάξει. Έθεσε επίσης το ζήτημα σε καθαρά οικονομική βάση: «Είναι η κατασκευή πολλαπλών αεροσκαφών η καλύτερη χρήση των χρημάτων μας; Πρέπει να τυποποιήσουμε».
Για το Παρίσι, η δημιουργία ενός κοινού ευρωπαϊκού αεροσκάφους πέμπτης/έκτης γενιάς είναι κεντρικό στοιχείο της στρατηγικής «ευρωπαϊκής κυριαρχίας» στην άμυνα. Ο Μακρόν προειδοποίησε ότι σε έναν ολοένα πιο ανταγωνιστικό κόσμο, με χώρες όπως η Ινδία να αναπτύσσουν δικά τους μαχητικά, η Ευρώπη δεν μπορεί να διασκορπίζει πόρους σε παράλληλα, ανταγωνιστικά προγράμματα.
Η γερμανική αντίρρηση και ο κίνδυνος διάσπασης
Στον αντίποδα, ο Φρίντριχ Μερτς υπογράμμισε ότι οι επιχειρησιακές απαιτήσεις της γερμανικής και της γαλλικής Πολεμικής Αεροπορίας δεν ταυτίζονται. Οι γαλλικές πλατφόρμες πρέπει να μπορούν να φέρουν πυρηνικά όπλα και να επιχειρούν από αεροπλανοφόρα, κάτι που δεν ισχύει για τη Γερμανία. Με βάση αυτό το σκεπτικό, ο καγκελάριος εμφανίστηκε ανοικτός στο ενδεχόμενο ανάπτυξης δύο διαφορετικών μαχητικών, με κοινή όμως ανάπτυξη για τα drones και το ψηφιακό «combat cloud».
Οι δηλώσεις αυτές ερμηνεύτηκαν από τον Βέλγο υπουργό Άμυνας – με τη χώρα να έχει καθεστώς παρατηρητή στο πρόγραμμα – ως «θανατική καταδίκη» για το FCAS, αναδεικνύοντας τον φόβο ότι η Ευρώπη οδεύει σε νέα κατακερματισμένη αγορά μαχητικών, με πολλαπλά συστήματα, υψηλότερο κόστος και χαμηλότερη διαλειτουργικότητα.
Την ίδια στιγμή, ο διευθύνων σύμβουλος της Airbus Γκιγιόμ Φορί δήλωσε ότι η εταιρεία μπορεί να στηρίξει σενάριο δύο διαφορετικών αεροσκαφών, διατηρώντας τη συνεργασία σε υποσυστήματα. Η Γαλλία, ωστόσο, απορρίπτει αυτή τη φόρμουλα ως υπονόμευση της αρχικής φιλοδοξίας του προγράμματος.
Ο Μακρόν, υπενθυμίζοντας ότι το FCAS ξεκίνησε πριν από οκτώ χρόνια, διερωτήθηκε αν οι ανάγκες της Ευρώπης σε άμυνα έχουν μειωθεί από τότε και απάντησε ο ίδιος: «Όχι. Πρέπει να διπλασιάσουμε την αποφασιστικότητά μας». Η έκβαση αυτής της αντιπαράθεσης θα κρίνει όχι μόνο το μέλλον ενός προγράμματος δισεκατομμυρίων, αλλά και την αξιοπιστία της ευρωπαϊκής αμυντικής ολοκλήρωσης.
Σχόλιο 
: Το ρήγμα FCAS είναι περισσότερο από βιομηχανική διαμάχη· είναι τεστ ωριμότητας για την ευρωπαϊκή στρατηγική αυτονομία. Αν Παρίσι και Βερολίνο δεν καταφέρουν να συμφωνήσουν σε ένα κοινό μαχητικό, η Ευρώπη κινδυνεύει να παγιωθεί ως αγορά πολλών μικρών προγραμμάτων, εξαρτημένη από εξωευρωπαϊκούς προμηθευτές και ανίκανη να κεφαλαιοποιήσει οικονομίες κλίμακας στην άμυνα.
#Γαλλία #Γερμανία #FCAS #άμυνα #Ευρώπη
