Σε μετωπική σύγκρουση οδηγείται η Σλοβακία, καθώς η αντιπολίτευση κατηγορεί τον Ρόμπερτ Φίτσο για το μπλόκο στις έκτακτες ηλεκτρικές ροές προς την Ουκρανία. Η υπόθεση διασταυρώνεται με την ενεργειακή ασφάλεια της ΕΕ και τη διαμάχη για τον ρωσικό αγωγό Druzhba.
Η πολιτική κρίση στη Σλοβακία κλιμακώνεται, καθώς η κεντροδεξιά αντιπολίτευση προσφεύγει στη δικαιοσύνη κατά του πρωθυπουργού Ρόμπερτ Φίτσο, μετά την απόφασή του να διακόψει τις έκτακτες εξαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας προς την Ουκρανία. Η κίνηση έρχεται σε μια στιγμή που η ενεργειακή αντιπαράθεση γύρω από τον ρωσικό αγωγό πετρελαίου Druzhba εξελίσσεται σε ευρύτερη διπλωματική σύγκρουση εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Βαρύ κατηγορητήριο κατά Φίτσο για την ενεργειακή πολιτική
Ο πρόεδρος του κόμματος Ελευθερία και Αλληλεγγύη (SaS), Μπρανισλάβ Γκρέλινγκ, ανακοίνωσε ότι κατατέθηκε ποινική μήνυση εναντίον του Φίτσο. Σύμφωνα με τη σλοβακική εφημερίδα «Dennik N», ο πρωθυπουργός κατηγορείται για κατάχρηση εξουσίας, προδοσία, τρομοκρατία και «παράβαση καθήκοντος στη διαχείριση ξένης περιουσίας».
Ο βουλευτής της αντιπολίτευσης Κάρολ Γκάλεκ κατηγόρησε τον Φίτσο ότι ανοίγει «ένα νέο μέτωπο» κατά της Ουκρανίας, «στο πλευρό της Ρωσίας». Υποστήριξε ότι η διακοπή των ροών ενέργειας και η κλιμάκωση της διαμάχης για το πετρέλαιο μπορούν να θέσουν σε κίνδυνο αμάχους και να οδηγήσουν σε διακοπή λειτουργίας νοσοκομείων στην Ουκρανία, της οποίας το ενεργειακό σύστημα έχει ήδη υποστεί σοβαρά πλήγματα από πολύμηνους ρωσικούς βομβαρδισμούς.
Ο αγωγός Druzhba, η Ουκρανία και το βέτο στην ΕΕ
Η Σλοβακία μέχρι σήμερα παρείχε έκτακτες εξαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας προς το Κίεβο, λειτουργώντας ως κρίσιμος ενεργειακός διάδρομος. Η Μπρατισλάβα διέκοψε τις εξαγωγές τη Δευτέρα, ως αντίποινα –όπως υποστηρίζει– στην άρνηση της Ουκρανίας να επανεκκινήσει τις ροές ρωσικού πετρελαίου μέσω του αγωγού Druzhba, που αποτελεί βασική πηγή τροφοδοσίας τόσο για τη Σλοβακία όσο και για την Ουγγαρία.
Το Κίεβο από την πλευρά του επιμένει ότι ο αγωγός υπέστη ζημιές από ρωσική αεροπορική επίθεση στα τέλη Ιανουαρίου και ότι βρίσκεται σε φάση επισκευών. Η Σλοβακία έχει απευθυνθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση ζητώντας αποστολή ανεξάρτητων επιθεωρητών, ώστε να διαπιστωθεί η πραγματική έκταση της ζημιάς και να απαντηθεί εμμέσως το ερώτημα αν η Ουκρανία «λέει την αλήθεια».
Η διαμάχη έχει ήδη αποκτήσει ευρωπαϊκή διάσταση. Η Βουδαπέστη απείλησε να μπλοκάρει το νέο πακέτο κυρώσεων της ΕΕ κατά της Ρωσίας, καθώς και χρηματοδότηση ύψους 90 δισ. ευρώ προς την Ουκρανία, αξιοποιώντας το ζήτημα του αγωγού και της ενεργειακής ασφάλειας ως μοχλό πίεσης. Η Σλοβακία έχει επίσης εκφράσει επιφυλάξεις για τις νέες κυρώσεις, ευθυγραμμιζόμενη σε σημαντικό βαθμό με την ουγγρική στάση.
Ρήγμα στο εσωτερικό, πίεση στις Βρυξέλλες
Η κίνηση της αντιπολίτευσης να «ποινικοποιήσει» την ενεργειακή επιλογή της κυβέρνησης Φίτσο αναδεικνύει πόσο βαθύ είναι το εσωτερικό ρήγμα στη Σλοβακία για τον πόλεμο στην Ουκρανία και τις σχέσεις με τη Μόσχα. Για τις φιλοουκρανικές δυνάμεις, η διακοπή των ροών ρεύματος συνιστά όχι απλώς διαπραγματευτικό εργαλείο, αλλά ηθική και πολιτική εκτροπή.
Για τις Βρυξέλλες, η σλοβακο-ουγγρική στάση υπενθυμίζει ότι η ενεργειακή εξάρτηση από τη Ρωσία εξακολουθεί να αποτελεί κεντρικό γεωπολιτικό ρίσκο. Εάν η διαμάχη για τον Druzhba και τις ηλεκτρικές ροές κλιμακωθεί, μπορεί να υπονομεύσει την ενότητα της ΕΕ σε μια κρίσιμη φάση για τη στήριξη της Ουκρανίας, αλλά και να στείλει μήνυμα ότι επιμέρους κράτη-μέλη είναι διατεθειμένα να εργαλειοποιήσουν την ενέργεια για εθνικούς σκοπούς.
Σχόλιο
: Η μήνυση κατά Φίτσο δείχνει πως η ενεργειακή πολιτική στην Κεντρική Ευρώπη μετατρέπεται σε πεδίο ποινικής και θεσμικής σύγκρουσης. Για την ΕΕ, το διακύβευμα δεν είναι μόνο η παροχή ρεύματος στην Ουκρανία, αλλά η ικανότητά της να διατηρήσει συνοχή όταν οι εθνικές κυβερνήσεις χρησιμοποιούν την ενέργεια ως μοχλό γεωπολιτικού παζαριού.






