Ο Γιάννης Στουρνάρας αναβαθμίζει δημόσια την εκστρατεία υπέρ των ευρωομολόγων, στοχεύοντας πλέον ευθέως το Βερολίνο. Προειδοποιεί ότι χωρίς κοινό ευρωπαϊκό χρέος η ΕΕ θα χάσει τη μάχη της ανταγωνιστικότητας απέναντι σε ΗΠΑ και Κίνα.
Ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννης Στουρνάρας, επανέρχεται δυναμικά στο θέμα των ευρωομολόγων, αυτή τη φορά με σαφή πολιτική στόχευση προς τη γερμανική κυβέρνηση. Σε συνέντευξή του στο Politico υπογραμμίζει ότι το διεθνές περιβάλλον αποτελεί «κάλεσμα αφύπνισης» για την Ευρώπη και προειδοποιεί ότι χωρίς κοινό δανεισμό για άμυνα, πράσινη μετάβαση και καινοτομία, η ΕΕ δεν θα μπορέσει να σταθεί ανταγωνιστικά στην παγκόσμια σκηνή.
Σύγκλιση κεντρικών τραπεζών, σύγκρουση με το Βερολίνο
Καθοριστική αλλαγή σε σχέση με την προηγούμενη δεκαετία είναι ότι ο Στουρνάρας δεν είναι πλέον απομονωμένος εντός της ΕΚΤ. Όπως σημειώνει, έχει λήξει η 15ετής εσωτερική διαμάχη για την ανάγκη ενός «κοινού, ασφαλούς, υψηλής ρευστότητας ευρωπαϊκού περιουσιακού στοιχείου αναφοράς». Στο πλευρό του τάσσονται πλέον ακόμη και η γερμανική και η ολλανδική κεντρική τράπεζα, παραδοσιακά προπύργια του σκεπτικισμού.
Η μεταστροφή αυτή συνδέεται με δύο κρίσιμες εξελίξεις: πρώτον, τη βελτίωση των επιδόσεων των χωρών του ευρωπαϊκού Νότου, που πριν από μία δεκαετία βρίσκονταν στα πρόθυρα χρεοκοπίας· δεύτερον, τη δραστική μείωση των spreads, με τη διαφορά κόστους δανεισμού Ελλάδας και Ιταλίας έναντι της Γερμανίας σε δεκαετή ομόλογα να έχει υποχωρήσει κάτω από 1 ποσοστιαία μονάδα. Αυτό σημαίνει ότι η σιωπηρή «επιδότηση» του Βερολίνου προς τον Νότο, στο πλαίσιο ενός κοινού ομολόγου, είναι πλέον πολύ μικρότερη.
Παρά τη στροφή των κεντρικών τραπεζών, ο πολιτικός κόμπος βρίσκεται στη γερμανική κυβέρνηση. Ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς απέρριψε κατηγορηματικά την ιδέα στην πρόσφατη άτυπη σύνοδο κορυφής της ΕΕ. «Ανησυχώ για τη συνεχιζόμενη αντίδραση της Γερμανίας», παραδέχεται ο Στουρνάρας, προσθέτοντας όμως: «Θα ήθελα να τους πείσω».
Επενδυτικό μήνυμα και μάθημα από το Ταμείο Ανάκαμψης
Ο διοικητής της ΤτΕ αναδεικνύει ως ισχυρότερο επιχείρημα τη στάση των ίδιων των αγορών. Μεγάλοι διαχειριστές κεφαλαίων σε Ευρώπη και ΗΠΑ, όπως λέει, εξηγούν ότι σημαντικό μέρος του ευρωπαϊκού πλεονάσματος τρεχουσών συναλλαγών επενδύεται εκτός ΕΕ λόγω έλλειψης επαρκών «ασφαλών περιουσιακών στοιχείων» σε ευρώ. Η ποσότητα και βάθος μιας ενιαίας αγοράς ευρωπαϊκών ασφαλών τίτλων θεωρείται σημαντικότερη ακόμη και από το επίπεδο της απόδοσης.
Ο Στουρνάρας προτείνει η κοινή έκδοση να χρηματοδοτεί τρεις σαφώς προσδιορισμένους ευρωπαϊκούς στόχους: άμυνα, πράσινη μετάβαση και καινοτομία. Υποστηρίζει ότι η εμπειρία του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, ύψους 800 δισ. ευρώ, απέδειξε πως ο κοινός δανεισμός μπορεί να γίνει με τρόπο που περιορίζει τον ηθικό κίνδυνο, όταν συνδέεται με συγκεκριμένα ορόσημα, μεταρρυθμίσεις και αυστηρές προθεσμίες.
Αναγνωρίζει, ωστόσο, ότι οι επικριτές διατηρούν επιφυλάξεις, επικαλούμενοι περιπτώσεις όπως το ιταλικό πρόγραμμα «Superbonus», που εκτροχίασε τον προϋπολογισμό. Γι’ αυτό τονίζει πως τα ευρωομόλογα «δεν μπορούν να υποκαταστήσουν τα υγιή εθνικά δημοσιονομικά πλαίσια», αλλά δεν θεωρεί αναγκαία τη δημιουργία νέων κανόνων ή εποπτικών οργάνων.
Νομισματική πολιτική: ήπια κλίση προς μειώσεις επιτοκίων
Σε ό,τι αφορά τη νομισματική πολιτική, ο Στουρνάρας εμφανίζεται καθησυχαστικός. Εκτιμά ότι η οικονομία της ζώνης του ευρώ «παραμένει σε καλό σημείο», με τον πληθωρισμό να συγκλίνει μεσοπρόθεσμα προς τον στόχο του 2% και την οικονομική δραστηριότητα να αποδεικνύεται ανθεκτική. Οι κίνδυνοι για ανάπτυξη και πληθωρισμό, όπως λέει, είναι σε μεγάλο βαθμό αμφίπλευροι, αλλά υπάρχει «ελαφρώς μεγαλύτερη» πιθανότητα η επόμενη κίνηση της ΕΚΤ να είναι μείωση, και όχι αύξηση, επιτοκίων.
Με χαρακτηριστική αποδραματοποίηση καταλήγει ότι, «εκτός αν ο ουρανός πέσει στο κεφάλι μας», δεν πρέπει να αναμένονται «συναρπαστικές ειδήσεις από τη Φραγκφούρτη» μέσα στο έτος, δείχνοντας πως το πραγματικό πεδίο μάχης μετατοπίζεται από τη νομισματική πολιτική στη δημοσιονομική αρχιτεκτονική και τον κοινό ευρωπαϊκό δανεισμό.
Σχόλιο 
: Η παρέμβαση Στουρνάρα σηματοδοτεί ότι η «μάχη του ευρώ» περνά από τα επιτόκια στην ύπαρξη ή μη ενός πραγματικά κοινού, βαθιού και ασφαλούς ευρωπαϊκού ομολόγου. Αν το Βερολίνο παραμείνει αμετακίνητο, η ΕΕ κινδυνεύει να μείνει με ένα ισχυρό νόμισμα αλλά αδύναμο χρηματοπιστωτικό υπόβαθρο απέναντι στο δολάριο και την κλιμακούμενη γεωοικονομική σύγκρουση.
#ευρωομόλογα #Στουρνάρας #ΕΚΤ #Γερμανία #Ευρώπη
