Με χαμηλές προσδοκίες για πρόοδο στα μεγάλα ζητήματα, αλλά με ξεκάθαρο στόχο τη διατήρηση των «ήρεμων νερών» σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο, ο Κυριάκος Μητσοτάκης μεταβαίνει στην Άγκυρα για τετ α τετ με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Η Αθήνα προσέρχεται στο 6ο Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας με έμφαση στη θετική ατζέντα και χωρίς διάθεση υποχωρήσεων στις κόκκινες γραμμές της.
Σε ένα περιβάλλον διαρκούς γεωπολιτικής αβεβαιότητας στην Ανατολική Μεσόγειο, η Αθήνα και η Άγκυρα προετοιμάζονται για τη νέα συνάντηση κορυφής μεταξύ του Κυριάκου Μητσοτάκη και του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στην τουρκική πρωτεύουσα. Οι προσδοκίες για ουσιαστικές συγκλίσεις στα «καυτά» ζητήματα της ελληνοτουρκικής ατζέντας παραμένουν χαμηλές, ωστόσο και οι δύο πλευρές αναγνωρίζουν ότι η διατήρηση ανοιχτών διαύλων επικοινωνίας αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για τη σταθερότητα στην περιοχή.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η ανάγκη να διατηρηθούν τα λεγόμενα «ήρεμα νερά» στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, παρά τα αναθεωρητικά ξεσπάσματα της τουρκικής ηγεσίας τους τελευταίους μήνες. Η ελληνική κυβέρνηση επενδύει στη συνέχιση ενός λειτουργικού διαλόγου, με έμφαση στη θετική ατζέντα και τον πολιτικό διάλογο, χωρίς όμως να θολώνει τις πάγιες θέσεις της.
Το πλαίσιο της συνάντησης και το Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας
Ενάμιση χρόνο μετά την τελευταία τους συνάντηση στη Νέα Υόρκη, στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, Μητσοτάκης και Ερντογάν θα συζητήσουν τόσο τις διμερείς σχέσεις όσο και τις περιφερειακές και διεθνείς εξελίξεις. Παράλληλα, στην Άγκυρα θα συνεδριάσει το 6ο Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας Ελλάδας – Τουρκίας, με τη συμμετοχή υπουργών από τις δύο κυβερνήσεις.
Στην αυλαία του Συμβουλίου αναμένεται να υπογραφούν συμφωνίες «χαμηλής πολιτικής», σε τομείς όπως η οικονομική συνεργασία, οι μεταφορές ή ζητήματα καθημερινότητας, τα οποία παραδοσιακά χρησιμοποιούνται ως «μαξιλάρι» αποκλιμάκωσης, ακόμη και όταν τα μεγάλα στρατηγικά θέματα παραμένουν άλυτα. Η τελική σύνθεση της ελληνικής αποστολής οριστικοποιείται εντός των επόμενων ωρών, με στόχο να σταλεί μήνυμα συνέχειας της θετικής ατζέντας.
Η μία διαφορά, οι κόκκινες γραμμές και η άρνηση επιδιαιτησίας
Η Αθήνα επαναβεβαιώνει ότι αναγνωρίζει ως μοναδική διαφορά με την Τουρκία την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών – υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ – στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο. «Η μία βασική διαφορά που αναγνωρίζουμε αφορά στην οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο. Πρόκειται για διαφορά που εκκρεμεί εδώ και δεκαετίες», σημειώνει ο Κυριάκος Μητσοτάκης, υπογραμμίζοντας ότι, ακόμη και αν δεν μπορεί να επιλυθεί άμεσα, οι δύο χώρες μπορούν να διατηρούν «λειτουργική και παραγωγική σχέση» σε άλλους τομείς.
Ο Έλληνας πρωθυπουργός ξεκαθαρίζει ότι θα μεταβεί στην Άγκυρα για να διατυπώσει «ξεκάθαρες θέσεις» επί της βασικής διαφοράς, αλλά και για να αξιοποιηθεί η πρόοδος που έχει επιτευχθεί τα τελευταία χρόνια στην αποκλιμάκωση. Κυβερνητικά στελέχη τονίζουν ότι η Ελλάδα προσέρχεται με «πίστη και αυτοπεποίθηση», με απόλυτο σεβασμό στο Διεθνές Δίκαιο και «χωρίς καμία απολύτως διάθεση υποχώρησης».
Κεντρικό στοιχείο της ελληνικής γραμμής είναι ότι τα ελληνοτουρκικά πρέπει να συζητούνται σε διμερές επίπεδο, χωρίς ρόλο επιδιαιτητή από τρίτες δυνάμεις. «Οι σχέσεις μας με την Τουρκία είναι αυτοτελείς. Σε καμία περίπτωση δεν θεωρώ – και νομίζω ότι αυτή την άποψη συμμερίζεται και η Τουρκία – ότι χρειαζόμαστε κάποιον επιδιαιτητή ή κάποιον διαμεσολαβητή για να συζητήσουμε ζητήματα τα οποία αφορούν τις δύο χώρες», αναφέρει χαρακτηριστικά ο κ. Μητσοτάκης.
Στόχος, όπως επισημαίνουν διπλωματικές πηγές, είναι να αποφευχθεί η επανάληψη κρίσεων αντίστοιχων με εκείνες του 2020 και του 2021, διατηρώντας δίαυλους που επιτρέπουν έγκαιρη διαχείριση εντάσεων, ακόμη και αν οι θεμελιώδεις θέσεις των δύο πλευρών παραμένουν αμετακίνητες.
Σχόλιο 
: Η συνάντηση στην Άγκυρα δεν αναμένεται να παράξει θεαματικές λύσεις, αλλά λειτουργεί ως «ασφάλεια κινδύνου» για την αποτροπή νέων θερμών επεισοδίων. Για την Αθήνα, η ισορροπία ανάμεσα στη θετική ατζέντα και την αδιαπραγμάτευτη προσήλωση στο Διεθνές Δίκαιο θα κρίνει αν η φάση των «ήρεμων νερών» μπορεί να αποκτήσει διάρκεια και βάθος ή παραμένει μια εύθραυστη ανακωχή.
#Μητσοτάκης #Ερντογάν #Ελληνοτουρκικά #Αιγαίο #ΑνατολικήΜεσόγειος
