Η στρατιωτική κλιμάκωση στον Κόλπο και η σχεδόν πλήρης διακοπή της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ προκαλούν βίαιη διόρθωση στις παγκόσμιες αγορές. Οι δεσμεύσεις Τραμπ για συνοδεία τάνκερ από το αμερικανικό ναυτικό δεν αρκούν για να κατευνάσουν τους επενδυτές.
Οι διεθνείς χρηματιστηριακές αγορές βρέθηκαν και πάλι σε τροχιά έντονης διόρθωσης, καθώς η κλιμάκωση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή και η ουσιαστική παράλυση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ εντείνουν τους φόβους για παρατεταμένη ενεργειακή κρίση. Παρά τις διαβεβαιώσεις του Ντόναλντ Τραμπ ότι το αμερικανικό ναυτικό είναι έτοιμο να συνοδεύσει τάνκερ στην περιοχή, το επενδυτικό κλίμα παραμένει ξεκάθαρα αμυντικό.
Κατάρρευση σε Ασία και Μέση Ανατολή, άλμα στις τιμές πετρελαίου
Η Νότια Κορέα βρέθηκε στο επίκεντρο των ρευστοποιήσεων, με τον δείκτη Kospi να υποχωρεί έως και 12%, αναγκάζοντας τις αρχές να διακόψουν προσωρινά τις συναλλαγές – τη μεγαλύτερη ημερήσια πτώση από το 2008. Στο Τόκιο, ο Nikkei 225 έκλεισε με απώλειες 3,9%, ενώ στην Κίνα ο CSI 300 υποχώρησε 1,3% και στην Ινδία ο Nifty 50 κατέγραψε πτώση 2%.
Η επανέναρξη της διαπραγμάτευσης στα χρηματιστήρια του Ντουμπάι και του Άμπου Ντάμπι, μετά τα πλήγματα ΗΠΑ και Ισραήλ κατά του Ιράν, συνοδεύτηκε επίσης από έντονες πιέσεις: ο δείκτης του Ντουμπάι βρέθηκε στο -4,7% και ο ADX στο -3,5% νωρίς στη συνεδρίαση. Οι επενδυτές αποτιμούν τον αυξημένο γεωπολιτικό κίνδυνο σε μια περιοχή που αποτελεί ζωτικό κόμβο για την παγκόσμια ενέργεια.
Στην αγορά πετρελαίου, το Brent συνέχισε την ανοδική του πορεία, ενισχυόμενο κατά 1,4% στα 82,53 δολάρια το βαρέλι, στο υψηλότερο επίπεδο από τον Ιανουάριο του 2025. Η σχεδόν πλήρης διακοπή της κίνησης στα Στενά του Ορμούζ –από όπου διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων ροών πετρελαίου και σημαντικός όγκος υγροποιημένου φυσικού αερίου– τροφοδοτεί σενάρια παρατεταμένης στενότητας προσφοράς.
Στρατιωτική κλιμάκωση και περιορισμένη αποτελεσματικότητα των πολιτικών διαβεβαιώσεων
Ο αμερικανικός στρατός ανακοίνωσε ότι έχει καταστρέψει 17 ιρανικά πλοία, μεταξύ των οποίων και ένα υποβρύχιο, από το Σάββατο, υποστηρίζοντας ότι «δεν υπάρχει ούτε ένα ιρανικό πλοίο εν κινήσει» στον Περσικό Κόλπο, τα Στενά του Ορμούζ και τον Κόλπο του Ομάν. Παρ’ όλα αυτά, η ναυσιπλοΐα στην περιοχή έχει ουσιαστικά παγώσει, με τις ασφαλιστικές εταιρείες και τους πλοιοκτήτες να επανεκτιμούν τον κίνδυνο.
Ο Ντόναλντ Τραμπ επιχείρησε να περιορίσει την ανησυχία, δηλώνοντας ότι, αν χρειαστεί, το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ θα αρχίσει άμεσα να συνοδεύει τάνκερ στα Στενά του Ορμούζ και προτείνοντας πολιτικό ρίσκο-ασφάλιση «σε πολύ λογική τιμή» για τα πλοία που κινούνται στον Κόλπο. Ωστόσο, οι δηλώσεις αυτές δεν στάθηκαν ικανές να αντιστρέψουν την τάση στις αγορές, με τα προθεσμιακά συμβόλαια στη Wall Street να δείχνουν χαμηλότερο άνοιγμα.
Ο διευθύνων σύμβουλος της Goldman Sachs, Ντέιβιντ Σόλομον, εκτίμησε ότι θα χρειαστούν «μερικές εβδομάδες» μέχρι οι αγορές να αποτιμήσουν πλήρως τις επιπτώσεις της στρατιωτικής επιχείρησης. Όπως σημείωσε, οι αγορές συνήθως αντιδρούν συγκρατημένα σε γεωπολιτικά σοκ, εκτός αν διαφαίνονται άμεσες συνέπειες στην ανάπτυξη – κάτι που πλέον δεν μπορεί να αποκλειστεί, καθώς η ενέργεια παραμένει ο πιο κρίσιμος συντελεστής κόστους για βιομηχανία και μεταφορές.
Κίνδυνοι για τον παγκόσμιο πληθωρισμό και τις κεντρικές τράπεζες
Η νέα άνοδος των τιμών πετρελαίου επαναφέρει στο προσκήνιο τον κίνδυνο μιας δεύτερης πληθωριστικής έξαρσης, τη στιγμή που πολλές κεντρικές τράπεζες βρίσκονται κοντά σε κύκλο χαλάρωσης της νομισματικής πολιτικής. Μια παρατεταμένη διαταραχή στα Στενά του Ορμούζ θα μπορούσε να αυξήσει το κόστος ενέργειας διεθνώς, να πιέσει τα περιθώρια κέρδους των επιχειρήσεων και να περιορίσει την καταναλωτική δαπάνη, ιδιαίτερα σε εισαγωγικές οικονομίες όπως η ευρωπαϊκή.
Για επενδυτές και κυβερνήσεις, το διακύβευμα είναι διπλό: αφενός η βραχυπρόθεσμη σταθερότητα των αγορών, αφετέρου η διατήρηση της αναπτυξιακής δυναμικής σε ένα περιβάλλον ήδη υψηλής αβεβαιότητας. Η τρέχουσα κρίση στα Στενά του Ορμούζ λειτουργεί ως υπενθύμιση ότι η γεωπολιτική εξακολουθεί να αποτελεί τον πιο απρόβλεπτο παράγοντα για την παγκόσμια οικονομία.
Σχόλιο 
: Η παράλυση στα Στενά του Ορμούζ δεν είναι ένα ακόμη γεωπολιτικό επεισόδιο που θα ξεχαστεί γρήγορα από τις αγορές. Αν η διακοπή των ροών διαρκέσει, θα ανατρέψει τις ισορροπίες στην ενεργειακή αγορά, θα αναβάλει τις προσδοκίες για μειώσεις επιτοκίων και θα πιέσει ιδιαίτερα τις εισαγωγικές οικονομίες – μεταξύ αυτών και την Ελλάδα, μέσω αυξημένου κόστους καυσίμων και μεταφορών. Για τους επενδυτές, το μήνυμα είναι σαφές: ο γεωπολιτικός κίνδυνος επιστρέφει στο επίκεντρο της τιμολόγησης, επιβάλλοντας επαναξιολόγηση θέσεων σε μετοχές, ομόλογα και ναυτιλία.
#Ορμούζ #Πετρέλαιο #Αγορές #ΜέσηΑνατολή #ΗΠΑ #Ιράν
