Η σύγκρουση με το Ιράν μετατοπίζει τις προτεραιότητες της κυβέρνησης Τραμπ, προσφέροντας προσωρινή ανάσα στο καθεστώς της Κούβας. Ωστόσο, η αμερικανική στρατηγική αλλαγής καθεστώτος στην Αβάνα δεν εγκαταλείπεται, απλώς μετατίθεται χρονικά.
Η κλιμάκωση του πολέμου με το Ιράν αναδιατάσσει ριζικά την αμερικανική εξωτερική πολιτική, μεταφέροντας την Κούβα από την πρώτη γραμμή των προτεραιοτήτων της Ουάσιγκτον στο «πίσω κάθισμα». Παρά το γεγονός ότι η αλλαγή καθεστώτος στην Αβάνα παραμένει διακηρυγμένος στόχος του Ντόναλντ Τραμπ, ο Λευκός Οίκος επιλέγει προς το παρόν την αποφυγή μιας παράλληλης, ανοιχτής σύγκρουσης με τη Ρωσία στο κατώφλι των ΗΠΑ.
Προσωρινή ανάσα για την Αβάνα εν μέσω ενεργειακής ασφυξίας
Η Κούβα βρίσκεται αντιμέτωπη με βαθιά οικονομική κρίση, επιδεινούμενη από πετρελαϊκό αποκλεισμό που έχει παραλύσει κρίσιμες λειτουργίες της οικονομίας και έχει οξύνει την ανθρωπιστική διάσταση της κρίσης. Σε αυτό το πλαίσιο, η απόφαση της κυβέρνησης Τραμπ να επιτρέψει σε ρωσικό δεξαμενόπλοιο να προσεγγίσει την Κούβα και να εκφορτώσει πετρέλαιο συνιστά μια μερική, τακτική χαλάρωση του αποκλεισμού.
Η κίνηση ερμηνεύεται από πρώην διπλωμάτες ως αναγνώριση ότι η εργαλειοποίηση της ανθρωπιστικής δυστυχίας για πολιτική αλλαγή μπορεί να δημιουργήσει περισσότερα προβλήματα από όσα λύνει. Η Ουάσιγκτον φοβάται ιδιαίτερα το ενδεχόμενο μαζικής μεταναστευτικής ροής μόλις 90 μίλια από τις ακτές της Φλόριντα, ένα σενάριο με υψηλό πολιτικό και κοινωνικό κόστος στο εσωτερικό των ΗΠΑ.
Την ίδια στιγμή, η Μόσχα ανακοινώνει την πρόθεσή της να στείλει και δεύτερο δεξαμενόπλοιο, δοκιμάζοντας τα όρια ανοχής της Ουάσιγκτον. Το αν οι ΗΠΑ θα επιτρέψουν εκ νέου την προσέγγιση ρωσικού πλοίου θα αποτελέσει κρίσιμο τεστ για τη λεπτή ισορροπία ανάμεσα στη σκληρή γραμμή έναντι της Αβάνας και την αποφυγή ευθείας σύγκρουσης με τη Ρωσία.
Στρατηγική μετάθεσης, όχι εγκατάλειψης της αλλαγής καθεστώτος
Πηγές με γνώση των εσωτερικών συζητήσεων στον Λευκό Οίκο επισημαίνουν ότι η Κούβα έχει «υποβαθμιστεί» προσωρινά ως προτεραιότητα λόγω του Ιράν, χωρίς αυτό να σημαίνει αλλαγή στόχου. Αντιθέτως, η καθυστέρηση μπορεί να καταστήσει μελλοντικές κινήσεις λιγότερο προβλέψιμες, αυξάνοντας την πίεση στην κουβανική ηγεσία.
Παράλληλα, η κυβέρνηση Τραμπ έχει ανοίξει δίαυλο επικοινωνίας με την Αβάνα, με Αμερικανό αξιωματούχο να δηλώνει ότι η Ουάσιγκτον μιλά με μια κουβανική ηγεσία που «θέλει και πρέπει να κάνει συμφωνία». Η κουβανική πλευρά επιβεβαιώνει τις επαφές, αλλά θέτει σαφή κόκκινη γραμμή: το πολιτικό και οικονομικό σύστημα της χώρας δεν τίθεται σε διαπραγμάτευση.
Στο εσωτερικό της αμερικανικής διοίκησης, ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, με ισχυρή βάση αντικαστρικών ψηφοφόρων στη Φλόριντα, διατηρεί την ατζέντα αλλαγής καθεστώτος ζωντανή, προαναγγέλλοντας νέες πρωτοβουλίες. Αυτό περιορίζει τα περιθώρια για μια ουσιαστική αποσυμπίεση των σχέσεων, ακόμη και αν η προσοχή έχει στραφεί προς την Τεχεράνη.
Για την Αβάνα, ο χρόνος λειτουργεί ως τακτικό πλεονέκτημα: κάθε μήνας χωρίς κλιμάκωση δίνει περιθώριο να αναζητήσει εναλλακτικές πηγές ενέργειας και να διαπραγματευθεί από καλύτερη θέση. Ωστόσο, η καθημερινότητα των Κουβανών, όπως τονίζουν αναλυτές, βρίσκεται σε ένα από τα δυσκολότερα σημεία της σύγχρονης ιστορίας τους, με τον κίνδυνο κοινωνικής αποσταθεροποίησης να παραμένει ορατός.
Σχόλιο 
: Η αμερικανική πολιτική απέναντι στην Κούβα εισέρχεται σε φάση «παγωμένης πίεσης»: η στρατηγική αλλαγής καθεστώτος δεν εγκαταλείπεται, αλλά προσαρμόζεται στις προτεραιότητες του πολέμου με το Ιράν και στη διαχείριση των σχέσεων με τη Ρωσία. Για την Κούβα, η προσωρινή ανάσα ενδέχεται να μετατραπεί σε ακόμη σκληρότερη πίεση αργότερα, ενώ το πραγματικό διακύβευμα παραμένει η ισορροπία ανάμεσα στην πολιτική επιβίωση του καθεστώτος και την αποτροπή μιας πλήρους ανθρωπιστικής κατάρρευσης.
#ΗΠΑ #Κούβα #Ιράν #Τραμπ #Ρωσία
