Η Τεχεράνη προειδοποιεί ότι θα κλείσει εκ νέου τα Στενά του Ορμούζ, εάν οι ΗΠΑ διατηρήσουν τον ναυτικό αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών. Η αντιπαράθεση κλιμακώνει τον κίνδυνο για την παγκόσμια ενεργειακή ασφάλεια και τις αγορές πετρελαίου.
Η στρατηγική αντιπαράθεση μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν εισέρχεται σε νέα, ιδιαίτερα επικίνδυνη φάση, καθώς η Τεχεράνη απείλησε ότι θα κλείσει εκ νέου τα Στενά του Ορμούζ, εάν συνεχιστεί ο αμερικανικός ναυτικός αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών. Η προειδοποίηση έρχεται μόλις λίγες ώρες αφότου η ιρανική πλευρά είχε ανακοινώσει ότι ο ζωτικός θαλάσσιος δίαυλος είναι εκ νέου ανοιχτός μετά από συμφωνημένη εκεχειρία στη Μέση Ανατολή.
Η απειλή της Τεχεράνης και ο ρόλος των Στενών
Ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου, Μοχαμάντ Μπαγέρ Γκαλίμπαφ, δήλωσε μέσω της πλατφόρμας X ότι «με τη συνέχιση του αποκλεισμού, τα Στενά του Ορμούζ δεν θα παραμείνουν ανοιχτά». Σύμφωνα με τον ίδιο, η διέλευση πλοίων θα γίνεται μόνο από θαλάσσιες οδούς που θα καθορίζει το Ιράν και κατόπιν ιρανικής άδειας. Η δήλωση συνιστά σαφή προσπάθεια χρήσης της γεωγραφικής θέσης της χώρας ως μοχλού πίεσης απέναντι στην Ουάσιγκτον.
Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν έναν από τους σημαντικότερους θαλάσσιους διαύλους παγκοσμίως, καθώς μέσω αυτών διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και σημαντικό ποσοστό των φορτίων υγροποιημένου φυσικού αερίου. Οποιαδήποτε διαταραχή στη λειτουργία τους έχει άμεσες επιπτώσεις στις διεθνείς τιμές ενέργειας, στις ναυλαγορές και στη γεωπολιτική ισορροπία στον Περσικό Κόλπο.
Η αμερικανική στρατηγική πίεσης και το ενεργειακό σκηνικό
Η κλιμάκωση συνδέεται άμεσα με την απόφαση του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ να διατηρήσει τον ναυτικό αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών, ακόμη και εν μέσω προσωρινής εκεχειρίας με την Τεχεράνη. Ο Τραμπ έχει καταστήσει σαφές ότι ο αποκλεισμός θα παραμείνει έως ότου επιτευχθεί μια μακροπρόθεσμη συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου, αφήνοντας ανοιχτό ακόμη και το ενδεχόμενο επανέναρξης αεροπορικών βομβαρδισμών.
Παράλληλα, η Ουάσιγκτον ανανέωσε για έναν ακόμη μήνα την ειδική άδεια που επιτρέπει σε τρίτες χώρες να αγοράζουν ρωσικό πετρέλαιο και παράγωγα, στο πλαίσιο της προσπάθειας ελέγχου των διεθνών τιμών ενέργειας. Το μέτρο, ωστόσο, εξαιρεί συναλλαγές που σχετίζονται με το Ιράν, την Κούβα και τη Βόρεια Κορέα, στοιχείο που υπογραμμίζει την επιλεκτική χρήση των ενεργειακών κυρώσεων ως γεωπολιτικού εργαλείου.
Κίνδυνοι για την παγκόσμια οικονομία και την Ευρώπη
Η διπλή πίεση –αμερικανικός αποκλεισμός αφενός και ιρανική απειλή για τα Στενά του Ορμούζ αφετέρου– δημιουργεί ένα ιδιαίτερα εύφλεκτο μείγμα για τις αγορές. Μια νέα διακοπή της ναυσιπλοΐας θα μπορούσε να οδηγήσει σε απότομη άνοδο των τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου, με άμεσο αντίκτυπο στον πληθωρισμό και στο κόστος ενέργειας διεθνώς.
Για την Ευρώπη, που παραμένει ευάλωτη σε εξωτερικά ενεργειακά σοκ, η αστάθεια στον Περσικό Κόλπο εντείνει την ανάγκη διαφοροποίησης πηγών και διαδρομών εφοδιασμού. Η Ελλάδα, ως ναυτιλιακή δύναμη με ισχυρή παρουσία στα δεξαμενόπλοια, παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις, καθώς η ασφάλεια στη διέλευση κρίσιμων θαλάσσιων οδών επηρεάζει άμεσα τα έσοδα του ελληνόκτητου στόλου και την ευρύτερη ναυτιλιακή οικονομία.
Σε αυτό το πλαίσιο, η απειλή της Τεχεράνης δεν είναι μόνο διαπραγματευτικό χαρτί απέναντι στις ΗΠΑ, αλλά και παράγοντας συστημικού κινδύνου για την παγκόσμια οικονομία, σε μια περίοδο ήδη αυξημένης γεωπολιτικής αβεβαιότητας.
Σχόλιο 
: Η Τεχεράνη χρησιμοποιεί τα Στενά του Ορμούζ ως στρατηγικό «όπλο» σε μια αντιπαράθεση που ξεπερνά τα διμερή όρια και αγγίζει την καρδιά της παγκόσμιας ενεργειακής ασφάλειας. Όσο η Ουάσιγκτον επενδύει στην πίεση μέσω κυρώσεων και αποκλεισμών, τόσο αυξάνεται ο πειρασμός του Ιράν να απαντήσει με συμμετρικές απειλές που τρομάζουν τις αγορές. Η ευρωπαϊκή και ελληνική οικονομία, αν και θεατές στο διπλωματικό μπρα-ντε-φερ, είναι εκτεθειμένες στις παρενέργειες: ακριβότερη ενέργεια, μεγαλύτερη μεταβλητότητα και έναν ακόμη γεωπολιτικό κίνδυνο που δυσκολεύει τον σχεδιασμό πολιτικής και επενδύσεων.
#Ιράν #ΗΠΑ #ΣτενάΟρμούζ #Πετρέλαιο #Ενέργεια #ΜέσηΑνατολή
