Σκληρή κριτική στην ιστορική διαχείριση των κοινοτικών ενισχύσεων και καμπανάκι για τη βιωσιμότητα του πρωτογενούς τομέα από τον Κώστα Καραμανλή.
Με αιχμηρές αναφορές στη «διαχρονική αδιαφάνεια» και στην «ενίοτε σκανδαλώδη και πελατειακή» διαχείριση των κοινοτικών ενισχύσεων, ο πρώην πρωθυπουργός Κώστας Καραμανλής έθεσε, από βήματος ΚΕΟΣΟΕ, ζήτημα συνολικής αναθεώρησης της αγροτικής πολιτικής. Μιλώντας στην επετειακή εκδήλωση για τα 75 χρόνια της Κεντρικής Συνεταιριστικής Ένωσης Αμπελοοινικών Προϊόντων, περιέγραψε έναν πρωτογενή τομέα που επιβαρύνεται ταυτόχρονα από εξωγενείς κρίσεις και εγχώριες παθογένειες, προειδοποιώντας για σοβαρές απειλές στη βιωσιμότητά του.
Καταγγελίες για αδιαφάνεια και χαμηλή απόδοση ευρωπαϊκών πόρων
Ο Κώστας Καραμανλής εστίασε ιδιαίτερα στον τρόπο αξιοποίησης των κοινοτικών ενισχύσεων, κάνοντας λόγο για «αδιαφανή, ενίοτε σκανδαλώδη και πελατειακής αντίληψης διαχείριση». Κατηγόρησε τις διαδοχικές πολιτικές για «κοντόφθαλμες λογικές» στην προτεραιοποίηση των αναγκών, που οδηγούν σε μη παραγωγική κατανομή και χαμηλή αποδοτικότητα των ευρωπαϊκών πόρων. Τόνισε πως τα προβλήματα αυτά σωρεύονται πάνω σε ήδη υπαρκτές διαρθρωτικές αδυναμίες και, με την πάροδο του χρόνου, «κακοφορμίζουν», μετατρεπόμενα σε μείζονες απειλές για τον αγροτικό χώρο και την περιφέρεια.
Παράλληλα, αναφέρθηκε σε καθυστερήσεις στην καταβολή αποζημιώσεων για φυσικές καταστροφές, ασθένειες και ζωονόσους, επισημαίνοντας ότι η συνδυαστική επίδραση της πανδημίας, του πολέμου στην Ουκρανία, της ενεργειακής κρίσης και των βεβιασμένων αποφάσεων για την πράσινη μετάβαση έχει δημιουργήσει «ανυπόφορη πραγματικότητα» για τον αγροτικό κόσμο, ιδιαίτερα για τους μικρομεσαίους παραγωγούς.
Δομικές αδυναμίες και ανάγκη ολοκληρωμένου σχεδίου
Ο πρώην πρωθυπουργός σκιαγράφησε ένα αγροτικό μοντέλο σε αδιέξοδο: μικρός και κατακερματισμένος κλήρος, γήρανση και μη βιώσιμη ανανέωση του αγροτικού πληθυσμού, χαμηλό επίπεδο κατάρτισης και εκρηκτικό κόστος παραγωγής. Υπογράμμισε ότι το 75% των εκμεταλλεύσεων λειτουργεί σε εκτάσεις έως 50 στρέμματα, ποσοστό που δεν επιτρέπει οικονομίες κλίμακας, ενώ μόλις το 3% ξεπερνά τα 300 στρέμματα έναντι 11% στην Ε.Ε.
Ως μονόδρομο περιέγραψε την ενίσχυση σύγχρονων συνεταιρισμών «νέου τύπου», με επαγγελματικές διοικήσεις, επένδυση σε έρευνα, ποιότητα, τυποποίηση και εξωστρέφεια, που θα διαπραγματεύονται απευθείας με την αγορά και θα εξασφαλίζουν αξιοπρεπές εισόδημα στους παραγωγούς. Έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στη μείωση του ενεργειακού κόστους μέσω μικρών φωτοβολταϊκών μονάδων, σημειώνοντας ότι ενώ οι Έλληνες αγρότες αντιστοιχούν στο 13% του εργατικού δυναμικού, κατέχουν μόλις το 2% των φωτοβολταϊκών, σε αντίθεση με τη Γερμανία όπου η αγροτική συμμετοχή είναι πολύ υψηλότερη.
Ο Κώστας Καραμανλής κάλεσε σε εκπόνηση και άμεση υλοποίηση ενός ολοκληρωμένου, επαρκώς χρηματοδοτούμενου σχεδίου για τη στήριξη του αγροτικού κόσμου και τη βιώσιμη ανάπτυξη της περιφέρειας, με επένδυση στην εκπαίδευση των νέων αγροτών, αξιοποίηση ανενεργών εκτάσεων και πρόσβαση σε χαμηλότοκα δάνεια χωρίς ασφυκτικές εγγυήσεις.
Σχόλιο
: Η παρέμβαση Καραμανλή δεν είναι απλώς μια ακόμη ομιλία για τον αγροτικό τομέα, αλλά μια έμμεση καταγγελία του πελατειακού μοντέλου που διατρέχει δεκαετίες διαχείρισης των κοινοτικών πόρων. Θέτει στο τραπέζι το πολιτικά ευαίσθητο ζήτημα της χαμηλής θεσμικής απόδοσης της ΚΑΠ στην Ελλάδα και μεταφέρει τη συζήτηση από τις αποζημιώσεις στην ανάγκη παραγωγικής ανασυγκρότησης. Το αν το πολιτικό σύστημα θα μετατρέψει αυτή τη διάγνωση σε δεσμευτικό, κοστολογημένο σχέδιο ή θα την αφήσει ως ρητορική παρέμβαση, θα κρίνει σε μεγάλο βαθμό το μέλλον της ελληνικής υπαίθρου.






