Περίπου 1 στα 5 ευρώ του ελληνικού ΑΕΠ κινείται στη σκιά, εκτός φορολογίας. Η πολιτεία ετοιμάζει νέο, πιο επιθετικό σύστημα διασταυρώσεων.
Περίπου το 21% του ελληνικού ΑΕΠ, δηλαδή πάνω από 45 δισ. ευρώ ετησίως, παραμένει αφορολόγητο και ακατέγραπτο, συγκροτώντας μια παραοικονομία που λειτουργεί παράλληλα με την επίσημη δραστηριότητα. Το «αφανές χρήμα» δεν επιστρέφει στην κοινωνία μέσω φόρων και εισφορών, επιβαρύνοντας δυσανάλογα μισθωτούς, συνταξιούχους και συνεπείς επιχειρήσεις.
Ένα παράλληλο σύστημα εκτός ραντάρ
Η παραοικονομία διαμορφώνει ένα άτυπο σύστημα συναλλαγών, βασισμένο κυρίως στα μετρητά και στην απουσία αποδείξεων. Πρόκειται για δαπάνες και εισοδήματα που δεν δηλώνονται, από μικροεργασίες μέχρι οργανωμένες δομές φοροδιαφυγής. Το μέγεθός της –περίπου 1 στα 5 ευρώ που παράγονται στη χώρα– υποδηλώνει ότι οι στρεβλώσεις δεν είναι περιθωριακό φαινόμενο αλλά δομικό χαρακτηριστικό της οικονομίας.
Αν ακόμη και μέρος αυτού του «κρυφού κουμπαρά» εισέρεε στα δημόσια ταμεία, θα μπορούσε να χρηματοδοτήσει στοχευμένες κοινωνικές παροχές, να στηρίξει τη μείωση φορολογικών συντελεστών και να ενισχύσει την αναπτυξιακή δυναμική χωρίς την ανάγκη νέων επιβαρύνσεων. Σήμερα, όμως, η απώλεια εσόδων μεταφράζεται σε μεγαλύτερη πίεση πάνω σε όσους δεν μπορούν να κρύψουν εισοδήματα.
Νέο πλαίσιο ελέγχων και διασταυρώσεων
Στο επίκεντρο της κυβερνητικής στρατηγικής βρίσκεται ένα νέο, ενισχυμένο σύστημα ελέγχων, που επιχειρεί να μετατοπίσει το βάρος από τις τυπικές δηλώσεις εισοδήματος σε μια πολύ ευρύτερη εικόνα της οικονομικής δραστηριότητας κάθε φορολογουμένου. Οι διασταυρώσεις δεν θα περιορίζονται στα δηλωθέντα εισοδήματα, αλλά θα καλύπτουν τραπεζικές κινήσεις, πληρωμές με κάρτες, σημαντικές αγορές, περιουσιακά στοιχεία και μεταφορές χρημάτων.
Η στόχευση είναι διπλή: αφενός να αποκαλυφθούν ασυνέπειες ανάμεσα στον δηλωθέντα πλούτο και στο πραγματικό οικονομικό αποτύπωμα, αφετέρου να σταλεί σαφές μήνυμα ότι η χρήση μετρητών και η μη έκδοση αποδείξεων δεν είναι πλέον «αόρατη» για τις αρχές. Ωστόσο, η επιτυχία του σχεδίου θα κριθεί από την αξιοπιστία των ελέγχων, την ταχύτητα επεξεργασίας δεδομένων και την ικανότητα της φορολογικής διοίκησης να στοχεύει τις πραγματικά μεγάλες εστίες φοροδιαφυγής, και όχι μόνο τους «εύκολους» στόχους.
Σχόλιο 
: Η παραοικονομία του 21% του ΑΕΠ δεν είναι απλώς τεχνικό ζήτημα ελέγχων αλλά βαθιά θεσμικό πρόβλημα εμπιστοσύνης. Χωρίς σταθερό, δίκαιο και προβλέψιμο φορολογικό πλαίσιο, οι πιο αυστηρές διασταυρώσεις κινδυνεύουν να αυξήσουν τη συμμόρφωση μόνο βραχυπρόθεσμα, αφήνοντας ανέγγιχτες τις ρίζες της φοροδιαφυγής και της χαμηλής φορολογικής κουλτούρας.
#παραοικονομία #φοροδιαφυγή #φορολογικοί_έλεγχοι #ελληνική_οικονομία
