Ο Donald Trump ανεβάζει επικίνδυνα τον τόνο απέναντι στην Τεχεράνη, προειδοποιώντας ότι «ο χρόνος τελειώνει» και αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο για πιο σκληρά στρατιωτικά πλήγματα, εάν το Ιράν δεν επιστρέψει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων με ουσιαστικές παραχωρήσεις.
Σε τηλεφωνική επικοινωνία με αμερικανικά μέσα, ο Τραμπ ξεκαθάρισε ότι η υπομονή της Ουάσιγκτον εξαντλείται, στέλνοντας σαφές μήνυμα προς την ηγεσία του Ιράν πως χωρίς «καλύτερη συμφωνία» το επόμενο βήμα θα είναι στρατιωτική κλιμάκωση. Η φράση «θα χτυπηθούν πολύ πιο σκληρά» δεν αφήνει περιθώρια παρερμηνειών.
Η δήλωση αυτή δεν είναι απλώς ρητορική πίεση. Αντανακλά το αδιέξοδο που έχει διαμορφωθεί στις διαπραγματεύσεις, καθώς η Τεχεράνη απορρίπτει βασικές απαιτήσεις των ΗΠΑ, ειδικά γύρω από το πυρηνικό της πρόγραμμα και την περιφερειακή της επιρροή. Στην πράξη, η διπλωματία βρίσκεται σε στάση αναμονής και το στρατιωτικό σενάριο επιστρέφει δυναμικά στο προσκήνιο.
Το κρίσιμο σημείο είναι ότι η Ουάσιγκτον επιδιώκει ταυτόχρονα δύο αντικρουόμενους στόχους: συμφωνία και πίεση. Από τη μία πλευρά, θέλει να τερματίσει τον πόλεμο χωρίς περαιτέρω κόστος. Από την άλλη, αυξάνει την απειλή χρήσης βίας για να κάμψει την ιρανική στάση. Το αποτέλεσμα είναι ένα επικίνδυνο «game of chicken», όπου κανείς δεν θέλει να υποχωρήσει πρώτος.
Η κατάσταση περιπλέκεται περαιτέρω λόγω του ρόλου των Στενών του Ορμούζ. Το πέρασμα αυτό, μέσω του οποίου διακινείται περίπου το 20% της παγκόσμιας ενέργειας, παραμένει μερικώς μπλοκαρισμένο, διατηρώντας τις αγορές σε καθεστώς νευρικότητας. Κάθε απειλή κλιμάκωσης μεταφράζεται άμεσα σε άνοδο των τιμών πετρελαίου και σε πίεση στις παγκόσμιες οικονομίες.
Στο παρασκήνιο, Αμερικανοί αξιωματούχοι επιβεβαιώνουν ότι ο Τραμπ εξακολουθεί να επιδιώκει μια συμφωνία, αλλά με όρους που το Ιράν θεωρεί πολιτικά αδύνατους να αποδεχθεί. Η Τεχεράνη, από την πλευρά της, επιμένει ότι δεν πρόκειται να διαπραγματευτεί υπό καθεστώς πίεσης ή στρατιωτικής απειλής.
Αυτό δημιουργεί ένα επικίνδυνο σπιράλ: όσο αυξάνεται η πίεση, τόσο μειώνονται οι πιθανότητες συμβιβασμού. Και όσο μειώνονται οι πιθανότητες συμβιβασμού, τόσο αυξάνεται η πιθανότητα στρατιωτικής σύγκρουσης.
Το μόνο σαφές αυτή τη στιγμή είναι ότι η «γραμμή» της Ουάσιγκτον σκληραίνει. Και όταν η ρητορική περνά από το «θέλουμε συμφωνία» στο «ο χρόνος τελειώνει», συνήθως σημαίνει ότι τα επόμενα βήματα έχουν ήδη αρχίσει να σχεδιάζονται.
SBC Σχόλιο: Δεν είναι διαπραγμάτευση. Είναι πίεση μέχρι το όριο. Και τέτοιες στρατηγικές σπάνια τελειώνουν στο τραπέζι — συνήθως τελειώνουν στο πεδίο.
