Η κοινή στρατηγική Ελλάδας, Ιταλίας, Κύπρου και Μάλτας στο μεταναστευτικό αποκτά πλέον συγκεκριμένους άξονες δράσης, με αιχμή τις επιστροφές και τον έλεγχο των ροών. Η συνάντηση στη Ρώμη ανέδειξε την πρόθεση των τεσσάρων χωρών να κινηθούν συντονισμένα, πριν μια νέα κρίση επαναλάβει το 2015.
Η κοινή στρατηγική Ελλάδας, Ιταλίας, Κύπρου και Μάλτας στο μεταναστευτικό αποκρυσταλλώνεται πλέον σε τέσσερις άξονες, με σαφή προτεραιότητα στη μείωση των ροών και την επιτάχυνση των επιστροφών. Η συνάντηση εργασίας στη Ρώμη, με τη συμμετοχή του Θάνου Πλεύρη, έδειξε ότι τα κράτη πρώτης γραμμής επιχειρούν να προλάβουν ένα νέο 2015 σε ένα περιβάλλον πολλαπλών πολέμων.
Πώς διαμορφώνεται η κοινή στρατηγική των τεσσάρων χωρών;
Ο Θάνος Πλεύρης περιέγραψε μια αρχιτεκτονική συνεργασίας που ξεκινά από την ανταλλαγή πληροφοριών μέσω της Europol για τα κυκλώματα διακίνησης. Η επιλογή αυτή δείχνει ότι οι χώρες αντιμετωπίζουν το μεταναστευτικό πρωτίστως ως ζήτημα ασφάλειας και ελέγχου των διακινητών, πριν ακόμη από την κοινωνική ένταξη ή την προστασία.
Δεύτερος κρίσιμος άξονας είναι ο επανακαθορισμός του ρόλου των μη κυβερνητικών οργανώσεων, με στόχο –όπως ειπώθηκε– να μην λειτουργούν ως «μαγνήτης» παράτυπων ροών. Η ιταλική πρόταση να εξετάζεται το άσυλο από το κράτος της σημαίας του πλοίου, όταν η διάσωση γίνεται εκτός χωρικών υδάτων, μεταφέρει μέρος της ευθύνης από τα κράτη πρώτης υποδοχής σε άλλα κράτη μέλη.
Ποιο είναι το θεσμικό πλαίσιο και οι επόμενες κινήσεις;
Η Ρώμη λειτούργησε ως χώρος συντονισμού ενόψει της εφαρμογής του Νέου Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο, που επιβάλλει εξέταση αιτήσεων σε 12 εβδομάδες για όσους δεν έχουν προσφυγικό προφίλ. Οι τέσσερις χώρες δηλώνουν έτοιμες για γρήγορη εξέταση, αλλά θέτουν ως όρο την πραγματική εκτέλεση των αποφάσεων επιστροφής από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα κράτη προέλευσης.
Παράλληλα, η έμφαση μεταφέρεται σε «καινοτόμες λύσεις» εκτός ευρωπαϊκού εδάφους, με την Ιταλία να προωθεί το σχήμα με την Αλβανία ως κόμβο επιστροφής. Η Ελλάδα, σε συνεννόηση με Αυστρία, Ολλανδία, Γερμανία και Δανία, διαπραγματεύεται τη δημιουργία κέντρου σε τρίτη χώρα εκτός Ευρώπης με ορίζοντα το 2027, ενώ ενισχύει τις διμερείς σχέσεις με Μπαγκλαντές, Αίγυπτο και Πακιστάν για αυξημένες επιστροφές.
Τι σημαίνει για εσάς ως πολίτης
Για τον Έλληνα πολίτη, η νέα γραμμή πολιτικής σημαίνει πιο αυστηρή και ταχύτερη διαδικασία ασύλου, με στόχο να μην παραμένουν για χρόνια άνθρωποι σε καθεστώς εκκρεμότητας. Αυτό μπορεί να μειώσει την πίεση σε δομές φιλοξενίας και τοπικές κοινωνίες, αλλά προϋποθέτει ότι οι επιστροφές θα υλοποιούνται πράγματι από τις τρίτες χώρες.
Η επιλογή για κέντρο εκτός Ευρώπης και η στενότερη συνεργασία με χώρες όπως το Μπαγκλαντές και η Αίγυπτος δείχνει στροφή σε πιο εξωτερικοποιημένη διαχείριση του μεταναστευτικού. Αν αυτή η πολιτική αποδώσει, θα περιοριστούν οι νέες αφίξεις· αν όμως οι γεωπολιτικές κρίσεις κλιμακωθούν, η κυβέρνηση προετοιμάζει το έδαφος για αυξημένη επιχειρησιακή παρουσία στο Αιγαίο και τη Μεσόγειο.
Σχόλιο 
: Η επιλογή των τεσσάρων χωρών να μιλούν για «κοινή στρατηγική» αναδεικνύει τη μετατόπιση του κέντρου βάρους της ευρωπαϊκής πολιτικής στο μεταναστευτικό προς τα κράτη πρώτης γραμμής. Η ελληνική συμμετοχή σε σχήματα εξωτερικοποίησης του ασύλου έως το 2027 δείχνει ότι η διαχείριση του ζητήματος παύει να είναι συγκυριακή και μετατρέπεται σε μακροχρόνια στρατηγική, με θεσμικές και πολιτικές συνέπειες που θα δοκιμάσουν την αντοχή του ευρωπαϊκού πλαισίου προστασίας.
#ΘάνοςΠλεύρης #ΚυριάκοςΜητσοτάκης #Μεταναστευτικό #Ελλάδα #Ιταλία
