Η ΓΣΕΒΕΕ και επτά κλαδικές ομοσπονδίες προειδοποιούν για κινδύνους από την εμπλοκή των παρόχων ρεύματος στο «Εξοικονομώ». Θέτουν ζήτημα για τον χαρακτήρα του προγράμματος και προαναγγέλλουν παρεμβάσεις προς τα υπουργεία.
Έντονο προβληματισμό προκαλεί στον μικρομεσαίο επιχειρηματικό κόσμο ο νέος σχεδιασμός του προγράμματος «Εξοικονομώ», με κεντρικό σημείο τριβής τον θεσμό του on-bill financing. Η δυνατότητα των παρόχων ηλεκτρικής ενέργειας να διαχειρίζονται απευθείας τα κονδύλια και να χρηματοδοτούν οι ίδιοι παρεμβάσεις ενεργειακής αναβάθμισης σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις θεωρείται από τη ΓΣΕΒΕΕ πηγή «σοβαρών κινδύνων» για την ομαλή και αποτελεσματική υλοποίηση του προγράμματος.
Πώς αλλάζει το «Εξοικονομώ» με το on-bill financing
Ο σχεδιασμός του on-bill financing μεταφέρει κρίσιμες αρμοδιότητες από το κεντρικό σύστημα διαχείρισης του προγράμματος στους ίδιους τους παρόχους ηλεκτρικής ενέργειας. Στην πράξη, οι εταιρείες προμήθειας ρεύματος αναλαμβάνουν ρόλο ενδιάμεσου χρηματοδότη, με τις αποπληρωμές να συνδέονται με τον λογαριασμό ηλεκτρικής ενέργειας.
Για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις αυτό σημαίνει ότι η ενεργειακή αναβάθμιση συνδέεται άμεσα με τη σχέση τους με τον πάροχο ρεύματος. Η ΓΣΕΒΕΕ εκτιμά ότι αυτή η μετατόπιση μπορεί να επηρεάσει την πρόσβαση στο πρόγραμμα, τους όρους χρηματοδότησης και την ισορροπία ανάμεσα στην ενεργειακή πολιτική και την εμπορική στρατηγική των εταιρειών προμήθειας.
Ευρεία σύσκεψη ΓΣΕΒΕΕ και επτά κλαδικών ομοσπονδιών
Οι αρνητικές επιπτώσεις που αποδίδονται στην εμπλοκή των παρόχων στο «Εξοικονομώ» βρέθηκαν στο επίκεντρο ευρείας σύσκεψης που οργάνωσε η ΓΣΕΒΕΕ την Παρασκευή 29 Μαΐου 2026. Στη συζήτηση συμμετείχαν επαγγελματικοί φορείς που καλύπτουν σχεδόν όλο το φάσμα των τεχνικών παρεμβάσεων ενεργειακής αναβάθμισης.
Παρόντες ήταν εκπρόσωποι της Ομοσπονδίας Βιοτεχνών Υδραυλικών Ελλάδας (ΟΒΥΕ), της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Σωματείων Εργοληπτών Ηλεκτρολόγων (ΠΟΣΕΗ), της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Βιοτεχνών Αλουμινοκατασκευαστών (ΠΟΒΑΣ), της Ομοσπονδίας Ψυκτικών Ελλάδας (ΟΨΕ), της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Εμπόρων & Βιοτεχνών Υαλοπινάκων (ΠΟΕΒΥ), της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Επαγγελματιών Τεχνικών Εγκαταστάσεων Καύσης (ΠΟΕΤΕΚ) και της Ένωσης Ελληνικών Επιχειρήσεων Θέρμανσης και Ενέργειας (ΕΝΕΕΠΙΘΕ).
Οι φορείς αυτοί αποτελούν τον βασικό κορμό των επαγγελματιών που υλοποιούν στην πράξη τα έργα του «Εξοικονομώ». Η ανησυχία τους δεν περιορίζεται στην τεχνική διάσταση, αλλά επεκτείνεται στον τρόπο με τον οποίο θα διακινηθούν οι πόροι, θα επιλεγούν οι παρεμβάσεις και θα διαμορφωθούν οι όροι συμμετοχής.
Ποιοι κίνδυνοι επισημαίνονται για την αγορά και τους ωφελούμενους
Στη διεξοδική συζήτηση που πραγματοποιήθηκε, η ΓΣΕΒΕΕ και οι ομοσπονδίες στάθηκαν στους κινδύνους που απορρέουν από την άμεση εμπλοκή των παρόχων ηλεκτρικής ενέργειας στα προγράμματα εξοικονόμησης. Αν και δεν δημοσιοποιήθηκαν αναλυτικά όλα τα σημεία κριτικής, το βασικό μήνυμα ήταν ότι απειλείται ακόμη και ο χαρακτήρας του ίδιου του «Εξοικονομώ».
Η κριτική επικεντρώνεται στο ότι η ενεργειακή αναβάθμιση κινδυνεύει να μετατραπεί από δημόσια πολιτική με σαφείς κανόνες σε προϊόν που θα συνδέεται με εμπορικές πρακτικές των παρόχων. Αυτό μπορεί να επηρεάσει τη διαφάνεια, τον ανταγωνισμό μεταξύ τεχνικών επαγγελμάτων, αλλά και την ισότιμη πρόσβαση μικρών επιχειρήσεων και νοικοκυριών στα κονδύλια.
Για την αγορά ενέργειας, η μεταφορά χρηματοδοτικού ρόλου στους παρόχους δημιουργεί νέα κίνητρα και νέες εξαρτήσεις. Η ΓΣΕΒΕΕ φοβάται ότι η συγκέντρωση δύναμης σε λίγους μεγάλους παίκτες μπορεί να περιορίσει τον ρόλο των ανεξάρτητων τεχνικών και μικρομεσαίων επιχειρήσεων που μέχρι σήμερα στήριξαν την υλοποίηση του προγράμματος.
Κλιμάκωση παρεμβάσεων από ΓΣΕΒΕΕ το επόμενο διάστημα
Η ΓΣΕΒΕΕ και οι κλαδικές ομοσπονδίες δεν περιορίζονται σε διαπιστώσεις, αλλά προαναγγέλλουν σειρά δημόσιων παρεμβάσεων. Πρώτο βήμα θα είναι η ενημέρωση των συναρμόδιων υπουργείων για τους κινδύνους που, όπως υποστηρίζουν, ελλοχεύουν για τη φυσιογνωμία του «Εξοικονομώ».
Παράλληλα, δηλώνουν ότι εξετάζουν «κάθε άλλη δυνατότητα αντίδρασης», αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο θεσμικών ή και άλλων κινήσεων. Η στάση αυτή δείχνει ότι το on-bill financing δεν αντιμετωπίζεται ως τεχνική λεπτομέρεια, αλλά ως κεντρικό ζήτημα για το πώς θα κατευθυνθούν οι πόροι ενεργειακής αναβάθμισης τα επόμενα χρόνια.
Διαχείριση αποβλήτων τροφίμων και ενεργειακή αξιοποίηση
Παράλληλα με τη συζήτηση για το «Εξοικονομώ», η ΓΣΕΒΕΕ παρεμβαίνει και σε ένα δεύτερο κρίσιμο πεδίο της πράσινης μετάβασης: τη διαχείριση αποβλήτων τροφίμων. Στο Green Panel με θέμα «Διαχείριση αποβλήτων τροφίμων σε μεγάλους παραγωγούς και νοικοκυριά», στο πλαίσιο της Attica Green Expo 2026, ο Αντιπρόεδρος της ΓΣΕΒΕΕ Δημήτρης Βαργιάμης ανέδειξε τον ρόλο της πρόληψης, της επαναχρησιμοποίησης, της ανακύκλωσης και της ενεργειακής αξιοποίησης.
Ο κ. Βαργιάμης υπογράμμισε ότι η σωστή αποθήκευση για την αποφυγή αποβλήτων, η δωρεάν διάθεση πλεοναζόντων τροφίμων σε κοινωνικά παντοπωλεία, η κομποστοποίηση ή χρήση οργανικών αποβλήτων ως ζωοτροφές και η ενεργειακή αξιοποίηση αποτελούν μια ολοκληρωμένη αλυσίδα. Σύμφωνα με την τοποθέτησή του, οι επαγγελματίες σταδιακά κατανοούν αυτά τα στάδια, αλλά για να υπάρξει ευρεία συναίνεση απαιτούνται τρία βασικά μέτρα: διαμόρφωση κοινωνικής συνείδησης, αξιόπιστο σύστημα διαχείρισης και σωστή αντιμετώπιση του κόστους.
Ειδικά για το κόστος, τόνισε ότι τα κίνητρα είναι κρίσιμα ώστε οι επαγγελματίες να στηρίξουν ενεργά τα συστήματα διαχείρισης αποβλήτων. Ως θετικό παράδειγμα ανέφερε τα οργανωμένα σχήματα συλλογής αποβλήτων σε συνεργεία συντήρησης αυτοκινήτων, εστιατόρια και τεχνικά επαγγέλματα, όπου η συγκέντρωση και παράδοση υπολειμμάτων γίνεται με τρόπο κερδοφόρο για τον επαγγελματία.
«Πληρώνω όσο Πετάω» και επιφυλάξεις για το κόστος στην εστίαση
Η συζήτηση στο Green Panel συνέδεσε τη διαχείριση αποβλήτων τροφίμων με το σύστημα «Πληρώνω όσο Πετάω». Ο Αντιπρόεδρος της ΓΣΕΒΕΕ σημείωσε ότι, αν στην εστίαση δημιουργηθεί ένα σύστημα διαχείρισης αποβλήτων που συνοδεύεται από πρόσθετο κόστος, «τότε οι επαγγελματίες θα αντιδράσουν».
Η παρατήρηση αυτή φωτίζει μια σταθερή γραμμή της ΓΣΕΒΕΕ: η πράσινη μετάβαση και η κυκλική οικονομία πρέπει να σχεδιάζονται με τρόπο που να μην επιβαρύνει δυσανάλογα τις μικρές επιχειρήσεις. Όταν η συμμετοχή σε συστήματα ανακύκλωσης ή διαχείρισης αποβλήτων γίνεται οικονομικά επωφελής, η συμμόρφωση αυξάνεται και τα περιβαλλοντικά οφέλη πολλαπλασιάζονται.
Στο ίδιο πνεύμα κινήθηκε και η δεύτερη παρέμβαση του κ. Βαργιάμη σε πάνελ της ΕΕΔΣΑ στην Attica Green Expo 2026, με θέμα τη συνεργασία Πολιτών, Επιχειρήσεων, Δήμων, Ανακυκλωτών και Χρηματοπιστωτικών Ιδρυμάτων στην κυκλική οικονομία. Η συμμετοχή εκπροσώπων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, της βιομηχανίας και του τραπεζικού συστήματος δείχνει ότι η διαχείριση αποβλήτων και η ανάκτηση υλικών και ενέργειας αντιμετωπίζονται πλέον ως ενιαία αλυσίδα, όπου κάθε κρίκος επηρεάζει το τελικό κόστος και τις επενδύσεις.
Σχόλιο 
: Για τον Έλληνα καταναλωτή και τον μικρομεσαίο επαγγελματία, η αντιπαράθεση γύρω από το on-bill financing στο «Εξοικονομώ» δεν είναι τεχνική λεπτομέρεια. Αν οι πάροχοι ρεύματος αποκτήσουν κεντρικό ρόλο στη χρηματοδότηση, μπορεί να αλλάξουν οι όροι πρόσβασης στα προγράμματα, οι προτεραιότητες παρεμβάσεων και, τελικά, το ποιος κερδίζει από τη μείωση της κατανάλωσης ενέργειας: ο λογαριασμός του πελάτη ή το εμπορικό μοντέλο του παρόχου. Για την ελληνική αγορά ενέργειας, η συζήτηση αυτή συνδέεται άμεσα με τον ανταγωνισμό και τη διαφάνεια, ενώ για τις τεχνικές μικρομεσαίες επιχειρήσεις το διακύβευμα είναι αν θα παραμείνουν ισότιμοι παίκτες ή θα βρεθούν εξαρτημένες από τα δίκτυα των παρόχων. Στη διαχείριση αποβλήτων, η εμπειρία που περιγράφει η ΓΣΕΒΕΕ δείχνει ότι όπου η ανακύκλωση και η ανάκτηση ενέργειας είναι οικονομικά συμφέρουσες, η συμμετοχή αυξάνεται. Αυτό είναι κρίσιμο μήνυμα για τον σχεδιασμό μελλοντικών τελών, κινήτρων και συστημάτων «Πληρώνω όσο Πετάω», που θα επηρεάσουν άμεσα το λειτουργικό κόστος επιχειρήσεων εστίασης, λιανεμπορίου και υπηρεσιών, αλλά και τα δημοτικά τέλη που πληρώνουν τα νοικοκυριά.
#ΓΣΕΒΕΕ #Εξοικονομώ #Ενέργεια #Μικρομεσαίοι #ΚυκλικήΟικονομία
