Οι οίκοι Goldman Sachs, BofA, Deutsche Bank, Capital Economics και Berenberg συγκλίνουν ότι οι νέοι δασμοί Τραμπ σε οκτώ ευρωπαϊκές χώρες θα έχουν περιορισμένο άμεσο οικονομικό αντίκτυπο, αλλά τεράστιο πολιτικό και γεωπολιτικό κόστος. Η Ευρώπη εξετάζει κλιμακωτή απάντηση, από πάγωμα της εμπορικής συμφωνίας μέχρι αξιοποίηση της τεράστιας έκθεσής της σε αμερικανικά assets.
Η απόφαση του Ντόναλντ Τραμπ να επιβάλει από 1η Φεβρουαρίου δασμό 10% – με προοπτική αύξησης στο 25% από 1η Ιουνίου – στις εισαγωγές από οκτώ ευρωπαϊκές χώρες, συνδέοντάς τον ευθέως με την απαίτηση αγοράς της Γροιλανδίας, μετατρέπει το εμπόριο σε ωμό γεωπολιτικό εργαλείο. Οι Goldman Sachs, Bank of America, Deutsche Bank, Capital Economics και Berenberg αποτιμούν τις οικονομικές επιπτώσεις ως σχετικά περιορισμένες, αλλά προειδοποιούν για βαθιά ρήξη στις διατλαντικές σχέσεις και ενίσχυση της ευρωπαϊκής τάσης για στρατηγική αυτονομία.
Περιορισμένο σοκ στο ΑΕΠ, μέγιστο ρίσκο στην πολιτική σφαίρα
Η Goldman Sachs υπολογίζει ότι οι ανακοινωθέντες δασμοί καλύπτουν περίπου 270 δισ. ευρώ ετήσιων εξαγωγών από κράτη-μέλη της ΕΕ προς τις ΗΠΑ – σχεδόν το μισό των ευρωπαϊκών εξαγωγών στην αμερικανική αγορά. Για Γερμανία, Ολλανδία και Φινλανδία οι επηρεαζόμενες ροές αντιστοιχούν σε 3%-3,5% του ΑΕΠ αν ο δασμός εφαρμοστεί γενικά σε όλα τα αγαθά, ή 1,5%-2% αν περιοριστεί σε ήδη δασμολογημένα προϊόντα.
Στο βασικό σενάριο δασμού 10%, η Goldman βλέπει πλήγμα 0,1%-0,2% στο πραγματικό ΑΕΠ των πληττόμενων χωρών, με τη Γερμανία να χάνει έως 0,2% (ή 0,3% υπό γενικευμένο δασμό). Για την ευρωζώνη συνολικά η επίπτωση εκτιμάται γύρω στο 0,1% του ΑΕΠ, παρόμοια με το Ηνωμένο Βασίλειο. Σε περίπτωση ανόδου του δασμού στο 25%, το πλήγμα κλιμακώνεται σε 0,25%-0,5% του ΑΕΠ, επιπλέον της ήδη εκτιμώμενης αρνητικής επίδρασης 0,4% από τους περσινούς δασμούς.
Οι πληθωριστικές επιπτώσεις θεωρούνται ήπιες, κυρίως λόγω χαμηλότερης ζήτησης. Ένας «κανόνας Taylor» θα υπεδείκνυε ελαφρώς χαμηλότερα επιτόκια στην Ευρώπη, εφόσον δεν υπάρξουν συμμετρικά αντίποινα. Η Capital Economics και η Berenberg συμφωνούν ότι το καθαρά μακροοικονομικό σοκ είναι μερικά δέκατα της ποσοστιαίας μονάδας στο ΑΕΠ, αλλά τονίζουν ότι η πραγματική ζημιά είναι πολιτική και θεσμική.
Τα εργαλεία της ΕΕ και το κρυφό «όπλο» των ευρωπαϊκών αποταμιεύσεων
Η Goldman Sachs χαρτογραφεί τρεις βαθμίδες ευρωπαϊκής αντίδρασης: πρώτον, πάγωμα της εφαρμογής της εμπορικής συμφωνίας ΕΕ–ΗΠΑ, η οποία απαιτεί επικύρωση από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Δεύτερον, ενεργοποίηση ήδη εγκεκριμένων λιστών αντιποίνων ύψους 25 δισ. ευρώ (χάλυβας, αλουμίνιο, σόγια, μοτοσικλέτες, χυμός πορτοκαλιού) ή ακόμη και 93 δισ. ευρώ σε αμερικανικές εισαγωγές με ευρύτερη γκάμα προϊόντων, από αεροσκάφη μέχρι αυτοκίνητα και αγροτικά αγαθά. Τρίτον, χρήση του νέου Μέσου Κατά του Καταναγκασμού (ACI), που επιτρέπει όχι μόνο δασμούς αλλά και περιορισμούς επενδύσεων και φορολόγηση ψηφιακών υπηρεσιών.
Η Deutsche Bank αναδεικνύει το βαρύτερο στρατηγικό χαρτί της Ευρώπης: τη θέση της ως μεγαλύτερου κατόχου αμερικανικών περιουσιακών στοιχείων παγκοσμίως. Ευρωπαϊκά κράτη, θεσμικοί και ταμεία κατέχουν περί τα 8 τρισ. δολάρια σε ομόλογα και μετοχές των ΗΠΑ – σχεδόν διπλάσια από τον υπόλοιπο κόσμο μαζί. Η ήδη ξεκινήσασα επανεξισορρόπηση ορισμένων ταμείων (π.χ. δανέζικα συνταξιοδοτικά) μακριά από το δολάριο μπορεί να επιταχυνθεί αν η γεωοικονομική σχέση θεωρηθεί πλέον επισφαλής.
Αμφίβολη νομική βάση, κίνδυνος για ΝΑΤΟ και διατλαντικό δεσμό
Η Bank of America και η Capital Economics υπογραμμίζουν την ασάφεια της νομικής βάσης. Αν οι δασμοί βασιστούν στον νόμο IEEPA (Διεθνείς Οικονομικές Εξουσίες Έκτακτης Ανάγκης), η επερχόμενη απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου αποκτά τεράστιο γεωπολιτικό βάρος. Μια αρνητική κρίση θα μπορούσε να περιορίσει δραστικά τη δυνατότητα του Λευκού Οίκου να χρησιμοποιεί εμπορικά μέτρα ως εργαλείο εξαναγκασμού.
Παράλληλα, η Berenberg προειδοποιεί ότι η σύνδεση δασμών με την απαίτηση για κυριαρχία επί της Γροιλανδίας ανοίγει σενάρια που φτάνουν μέχρι και σε διάλυση του ΝΑΤΟ σε περίπτωση ακραίας κλιμάκωσης. Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις έχουν δείξει διάθεση συμβιβασμού σε εμπόριο, άμυνα και Ουκρανία, αλλά η εδαφική ακεραιότητα θεωρείται «κόκκινη γραμμή». Ωστόσο, η ανάγκη για αμερικανική στήριξη στην Ουκρανία καθιστά μια υπερβολικά σκληρή ευρωπαϊκή απάντηση επίσης επικίνδυνη, δημιουργώντας ένα περίπλοκο παζάρι αμοιβαίων εξαρτήσεων.
Σχόλιο SBCTV.gr: Το επεισόδιο των δασμών για τη Γροιλανδία δείχνει ότι η εποχή της «τεχνικής» εμπορικής πολιτικής έχει τελειώσει: το εμπόριο είναι πλέον μοχλός γεωπολιτικού εκβιασμού. Η Ευρώπη αναγκάζεται να σκεφτεί όχι μόνο αντίποινα σε προϊόντα, αλλά και τη δομική της έκθεση στο δολάριο και στα αμερικανικά assets. Αντί να περιοριστεί σε αμυντικές κινήσεις, το πραγματικό στοίχημα για τις Βρυξέλλες είναι να μετατρέψουν αυτή την κρίση σε επιτάχυνση της στρατηγικής και χρηματοοικονομικής τους αυτονόμησης.
#Τραμπ #δασμοί #Ευρώπη #ΗΠΑ #Γροιλανδία
