Τέσσερα χρόνια μετά την εισβολή της Ρωσίας, η ΕΕ επιδιώκει επίδειξη ενότητας στο Κίεβο, ενώ η Βουδαπέστη μπλοκάρει νέο πακέτο στήριξης. Η ουγγρική στάση αναδεικνύει τα όρια της ευρωπαϊκής ομοφωνίας σε κυρώσεις και χρηματοδότηση.
Στην τέταρτη επέτειο από τη ρωσική, πλήρους κλίμακας εισβολή στην Ουκρανία, οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης επιλέγουν ένα σαφές συμβολικό μήνυμα: παρουσία στο Κίεβο, στο πλευρό της ουκρανικής ηγεσίας. Ωστόσο, την ίδια στιγμή, εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά, στις Βρυξέλλες, η Ουγγαρία του Βίκτορ Όρμπαν μπλοκάρει ένα νέο πακέτο κυρώσεων κατά του Κρεμλίνου και ένα δάνειο ύψους 90 δισ. ευρώ προς την Ουκρανία, ρίχνοντας βαριά σκιά στην ευρωπαϊκή «ενότητα».
Το ουγγρικό βέτο και τα όρια της ομοφωνίας
Η ευρωπαϊκή πολιτική για την Ουκρανία βασίζεται μέχρι σήμερα στην αρχή της ομοφωνίας, τόσο για τις κυρώσεις κατά της Ρωσίας όσο και για τα μεγάλα χρηματοδοτικά πακέτα προς το Κίεβο. Η κίνηση της Βουδαπέστης να ασκήσει βέτο σε ένα νέο πακέτο κυρώσεων, αλλά και σε δάνειο 90 δισ. ευρώ, καταδεικνύει πόσο εύθραυστη είναι αυτή η αρχιτεκτονική.
Η ουγγρική κυβέρνηση αξιοποιεί συστηματικά τον κανόνα της ομοφωνίας ως διαπραγματευτικό εργαλείο, συνδέοντας ζητήματα κυρώσεων, ενέργειας και ευρωπαϊκών κονδυλίων με τις δικές της εσωτερικές και διπλωματικές προτεραιότητες. Η νέα κίνηση έρχεται σε μια στιγμή που η Ουκρανία έχει αυξημένες ανάγκες χρηματοδότησης για την άμυνα, την ανοικοδόμηση και τη λειτουργία του κράτους, ενώ η αμερικανική βοήθεια βρίσκεται επίσης υπό πίεση.
Για τις Βρυξέλλες, το ουγγρικό μπλόκο δεν είναι μόνο ένα ακόμα επεισόδιο στην αντιπαράθεση με τον Βίκτορ Όρμπαν, αλλά ένα στρατηγικό καμπανάκι: όσο παραμένει ο κανόνας της ομοφωνίας, ένας μόνο ηγέτης μπορεί να παγώσει κρίσιμες αποφάσεις εξωτερικής πολιτικής. Αυτό αναζωπυρώνει τη συζήτηση για μετάβαση σε ψηφοφορία με ειδική πλειοψηφία σε τομείς όπως οι κυρώσεις και η άμυνα.
Συμβολισμός στο Κίεβο, σκιά στις Βρυξέλλες
Την ώρα που η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και ο Αντόνιο Κόστα ταξιδεύουν με τρένο προς το Κίεβο, εκπροσωπώντας την πολιτική βούληση της ΕΕ να σταθεί δίπλα στην Ουκρανία μακροπρόθεσμα, η ουγγρική στάση λειτουργεί ως υπενθύμιση ότι η ενότητα δεν είναι δεδομένη. Το μήνυμα αλληλεγγύης που εκπέμπεται από την ουκρανική πρωτεύουσα έρχεται σε αντίστιξη με την εικόνα παράλυσης στα θεσμικά κτίρια των Βρυξελλών.
Παράλληλα, ένα ακόμη, λιγότερο ορατό αλλά ενδεικτικό πρόβλημα απασχολεί τους ευρωπαϊκούς θεσμούς: η ίδια η υποδομή τους. Γερασμένα κτίρια, προβλήματα ύδρευσης σε υπηρεσίες όπως η Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού και ακριβό σχέδιο ανακαίνισης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου αποκαλύπτουν μια Ένωση που καλείται να διαχειριστεί ταυτόχρονα γεωπολιτικές κρίσεις και εσωτερικές αδυναμίες.
Η φθορά των κτιρίων λειτουργεί σχεδόν ως μεταφορά για την κατάσταση της ΕΕ: οι θεσμοί παραμένουν λειτουργικοί, αλλά οι ρωγμές –θεσμικές, πολιτικές και υλικές– γίνονται όλο και πιο εμφανείς.
Σχόλιο 
: Η ουγγρική στάση απέναντι στις κυρώσεις και στη χρηματοδότηση της Ουκρανίας δεν είναι απλώς μια ακόμη «ιδιορρυθμία» του Βίκτορ Όρμπαν, αλλά δομική πρόκληση για την ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική λήψης αποφάσεων. Αν η ΕΕ θέλει να παραμείνει αξιόπιστος γεωπολιτικός παίκτης, θα χρειαστεί είτε να περιορίσει την ισχύ του βέτο σε κρίσιμους τομείς είτε να αποδεχθεί ότι η εξωτερική της πολιτική θα καθορίζεται από τα εσωτερικά παιχνίδια ισχύος μεμονωμένων κρατών-μελών.
#ΕΕ #Ουγγαρία #Ουκρανία #κυρώσεις #Orbán
